HAKAN AKARCALI PodcastBox / Özgün Eser İncelemeleri / Reviews of Original Works

Matt Richtel’in “How We Grow Up” Perspektifinden: Ergenlik, Beyin ve Zihinsel Sağlık Krizi Söyleşi, CNN ’de yayımlanan bir makaleden alınan bilgiler olup, gazeteci Matt Richtel’in How We Grow Up: Understanding Adolescence adlı kitabındaki içgörülerle, özellikle kız çocuklarında artan zihinsel sağlık sorunlarını inceler. Makalede, gençlerin sürekli üzüntü veya umutsuzluk hissetme oranlarının geçmiş...

Bu söyleşi, “yarışma kraliçesi” olarak tanınan Helen Hadsell ’in sıra dışı yaşamını, başarılarını ve felsefesini ele almaktadır. Hadsell, 1964-65 New York Dünya Fuarı’nda sergilenen, Formica Corporation’ın ödül olarak sunduğu 50.000 dolarlık ev de dahil olmak üzere sayısız yarışma ve çekilişi kazanmasıyla ünlenmiştir. Başlangıçta bir ev hanımı olarak 1948’de ailesiyle birlikte hobi olarak yarışmal...

Bahai İnancı, 19. yüzyılda İran’da Baháʼu'lláh tarafından kurulmuş, tüm dinlerin özsel değerini ve insanlığın birliğini öğreten evrensel bir inanç sistemidir. Kökenleri Bâb dini ve Şeyhî hareketine dayanır. 1844’te Bâb, Tanrı’dan yeni bir vahyin taşıyıcısı olduğunu ilan etmiş, 1850’de idam edilmiştir. Onun haber verdiği “Allah’ın Zuhur Edeceği Kişi”nin Baháʼu'lláh olduğuna inanılır. Baháʼu...

Efes, Neolitik Çağ’dan Osmanlı’ya dek süren 8000 yıllık tarihinde hem kültürel bir kavşak hem de dinsel bir merkez olmuştur. Çukuriçi ve Arvalya höyüklerinde yerleşim izleri, Efes’in MÖ 6000’lere uzanan derin tarihini belgelemektedir. Tunç Çağı’nda Hititlerce “Apasa” olarak bilinen bu kent, Miken mezarları ve Ayasuluk Tepesi’ndeki kalıntılarla önemini pekiştirir. MÖ 10. yüzyılda Atinalı prens Andr...

"Gazavât-ı Hayreddin Paşa" adıyla bilinen ve Seyyid Murâdî Reis tarafından kaleme alınan bu eser, Osmanlı denizciliğinin altın çağını başlatan bir kahramanlık destanıdır. Romanlaştırılmış hatıra tarzındaki bu anlatı, bizzat Barbaros Hayreddin Paşa’nın ağzından, onun yaşadığı olaylar üzerinden şekillenir. Osmanlı'nın denizlerdeki yükselişiyle birlikte Akdeniz'in kaderini değiştire...

Yrd. Doç. Dr. Nurdan ŞAFAK bu çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun savaşlarla sarsıldığı 20. yüzyıl başlarında artan yetim çocuk sayısına karşı geliştirilen kurumsal çözüm olan dârüleytamlar ele alır Yazar, yalnızca kurum tarihine değil, çocukların gündelik yaşamlarına, eğitimlerine ve bireysel hikâyelerine odaklanarak önemli bir boşluğu doldurur. 1914’te Maarif Nazırı Şükrü Bey’in teklifi...

Bu araştırma, immünsüpresif ilaçlar olmadan gerçekleştirilen genetiği değiştirilmiş beta hücre nakliyle tip 1 diyabet tedavisinde devrim niteliğindeki bir gelişmeyi anlatmaktadır. CRISPR teknolojisi ve lentiviral transdüksiyon ile geliştirilen hipoimmün platform (HIP) adacık hücrelerinin bir hastaya başarıyla nakledilmesi, modern tıbbın sınırlarını zorlayan bir paradigma değişimini temsil etmekted...

Yapay zekâ çağında enerji, artık yalnızca ekonomik bir mesele değil; teknolojik egemenliğin ta kendisi. "Nükleer Füzyon: Enerjiye Küresel Bahis", ABD ve Çin’in bu yarışta nasıl farklı yollardan ilerlediğini ve yapay zekânın bu stratejik alanı nasıl şekillendirdiğini çarpıcı örneklerle gözler önüne seriyor. ABD: Girişimciliğin Füzyonla Dansı Amerika’da nükleer füzyon yatırımları, özel sek...

Hipokrat tıbbı , yalnızca antik bir tedavi yöntemi değil; aynı zamanda doğa, etik ve toplumla kurulan derin bir bağın ifadesidir. Hipokrat Külliyatı (Corpus Hippocraticum) , bu anlayışı hem teorik hem de pratik olarak şekillendirmiştir. Külliyat, kronolojik, okul temelli ve doktrinsel çeşitliliğiyle tıp düşüncesinin gelişimine ışık tutar. Hipokratik tıp, hekimin toplumsal konumu ve hastaya yaklaşı...

Osmanlı İmparatorluğu’nda 15 Haziran 1826’da yaşanan Vaka-i Hayriye , yani “Uğurlu Olay”, yalnızca Yeniçeri Ocağı'nın sonunu değil, aynı zamanda Osmanlı'nın modernleşme rotasındaki en büyük dönüm noktalarından birini simgeler. Bu olay, Sultan II. Mahmud’un yıllara yayılan stratejik hamlelerinin, köklü bir askeri geleneği tarihe gömmesiyle sonuçlandı. Yeniçeriler, 14. yüzyıl sonlarında kuru...

Sakalar ve İskitler üzerine bu inceleme, göçebe Avrasya halklarının kökenleri, kültürel yapıları, dilsel ve genetik bağlantıları ile sosyal-ekonomik yaşamlarını bir arada sunan kapsamlı bir incelemedir. Kitap, Sakalar ile İskitlerin akrabalığından, Türkî ve İranî köken tartışmalarından başlayarak; sanat, din, dil, toplumsal örgütlenme ve genetik veriler üzerinden sunduğu bulgularla okuyucusuna zen...

Cahit Günbattı’ya Armağan: Vasiyetnameler ve Miras adlı eser, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sumeroloji Anabilim Dalı tarafından Prof. Dr. Cahit Günbattı onuruna 2015 yılında yayımlanmıştır. Kitapta yer alan İrfan Albayrak’ın çalışması, Asur Ticaret Kolonileri Çağı’na ait Kültepe tabletlerinden yola çıkarak dönemin miras hukukuna ışık tutmaktadır. Özellikle Šu-İštar gibi tücca...

11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud tarafından kaleme alınan Dîvânu Lugâti’t-Türk , yalnızca Türk dillerinin ilk sözlüğü değil; aynı zamanda bir ansiklopedi, bir dilbilgisi kitabı, edebî ve kültürel bir hafıza abidesidir. Eser, 1072’de yazılmaya başlanıp 1074’te Bağdat’ta tamamlanmış; Türkçeyi Araplara öğretmek ve Türkçenin Arapçayla eşdeğer bir dil olduğunu göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Kâşgarlı Ma...

Miyamoto Musashi, Japon tarihinin en efsanevi figürlerinden biridir. Hem savaş sanatı ustası hem filozof hem de sanatçı olarak iz bırakmış; yalnızca kılıç değil, fırça ve düşünceyle de yol almıştır. Hayatının özeti, düellolarla yoğrulmuş bir savaşçının içsel ustalığa ulaşma çabasıdır. En çok bilinen eseri “Beş Halka Kitabı” , strateji ve yaşam felsefesini kuşaklara aktarır. Tam adı Shinmen Musashi...

Yakutlar ya da kendi adlarıyla Sahalar (Yakutça: Сахалар) , Rusya Federasyonu'na bağlı Saha (Yakutistan) Cumhuriyeti’nde yaşayan, Türk dilleri ailesine mensup bir halktır. Tarihsel kökenleri 13. ve 14. yüzyıllarda Baykal Gölü çevresinden kuzeye göç eden Türkçe konuşan topluluklara dayanan Sahalar, zamanla Moğol, Tunguz ve diğer Sibirya yerli unsurlarıyla kaynaşarak bugünkü kimliğini oluşturmuş...

Sima Qian (司马迁) , MÖ 145 civarında Çin’in Shaanxi bölgesinde doğmuş, Han Hanedanlığı döneminin en önemli tarihçisi ve edebî figürlerinden biridir. Babası Sima Tan , imparatorluk sarayında resmi tarihçi (Taishiling) olarak görev yapıyordu. Bu görev, imparatorluk arşivlerinin düzenlenmesi, göksel olayların kaydedilmesi ve geçmiş hanedanların tarihinin tutulmasını içeriyordu. Sima Qian, çocuk yaşt...

Göbekli Tepe: Neolitik Tapınakların Doğuşu Yazar: Klaus Schmidt Göbekli Tepe, Türkiye’nin Şanlıurfa ilinde yer alan ve insanlık tarihinin erken dönemlerine ışık tutan, olağanüstü bir Neolitik yerleşim alanıdır. 1994 yılında Alman arkeolog Klaus Schmidt öncülüğünde başlatılan kazılar, tarih öncesi topluluklara dair köklü varsayımları sarsmış ve arkeoloji literatüründe paradigmal değişimlere yol açm...

Baigong Boruları: Beyaz Dağ’ın Fosil mi, Uzaylı mı Tartışması (Kaynaklar: People's Daily, Henan Dahe Bao, Xinhua News Agency raporları) Çin'in Qinghai Eyaleti’nde yer alan Beyaz Dağ (Baigongshan) ve Tuosu Gölü çevresinde bulunan gizemli boru benzeri oluşumlar, ilk kez 2002 yılında kamuoyunun dikkatini çekti. O zamandan beri bu yapılar hem bilimsel analizlerin hem de spekülatif teorilerin k...

Qin Shi Huang'ın Gizemli Mezarı *(Kaynaklar: Geographical , Discover Magazine , Live Science , Sima Qian ) MÖ 210 yılında ölen ve Çin'i ilk kez birleştiren imparator Qin Shi Huang'ın mezarı, Terracotta Ordusu tarafından korunan devasa bir yeraltı anıtı olarak tarihin en gizemli yapılarından biri olmayı sürdürüyor. Bugün hâlâ açılmamış olan merkezi mozole, hem fiziksel tehlikeleri hem d...

Nikola Tesla, 10 Temmuz 1856'da Avusturya İmparatorluğu sınırları içindeki Smiljan’da Sırp bir ailede doğdu. Babası Milutin, Doğu Ortodoks rahibiydi; annesi Đuka ise mekanik yetenekleriyle Tesla'nın ilk ilham kaynağı oldu. Çocukluğunda ağabeyini kaybetti, eğitimini Karlovac ve Graz’da sürdürdü; ancak üniversiteden mezun olamadı. Avrupa’da Budapeşte’de elektrikçi olarak işe başladıktan sonr...

Bu söyleşi, 30 Haziran 1908'de Rusya'nın Sibirya bölgesinde meydana gelen ve bilim dünyasında  Tunguska olayı  olarak bilinen büyük bir patlamayı açıklamaktadır. Kaynak, olayın  doğasını ,  görgü tanıklarının ifadelerini  ve  bilimsel araştırmaları  ele almaktadır. Patlama, geniş bir orman alanını düzleştiren ve yüzlerce kilometre uzakta hissedilen bir şok dalgasına neden olan bir  göktaşı...

Sibirya’ya Kapsamlı Bakış: Adı, Coğrafyası, İklimi ve Demografisi Sibirya adının kökeni hâlâ kesinleşmemiş olsa da bilim insanları onun Eski Türkçe ya da Tatarca kökenli olduğuna inanıyor. Örneğin “Seber” ya da “sübür” kelimesinden türediği yönünde yorumlar bulunmakta, bazı kaynaklar Tatar Türkçesi’nden “uyuyan yer” anlamına gelen Sib-ir , diğerleri ise Proto‑Türkçe su + bir (su, vahşi toprak) gib...

Temmuz 1518'de, Kutsal Roma İmparatorluğu’na bağlı Strazburg’da (bugünkü Fransa) tarihin en tuhaf ve gizemli salgınlarından biri başladı. 1518 Dans Vebası olarak anılan bu olayda yüzlerce insan, hiçbir müzik olmaksızın günlerce, haftalarca durmaksızın dans etti. Başlangıçta sıradışı bir olay gibi görünen bu durum, kısa sürede ölümcül bir krize dönüştü. Bu tuhaf vakanın fitilini ateşleyen kişi,...

Gerçek mi, efsane mi? 1. yüzyıl İngiltere’sinde, Suffolk’taki Woolpit köyünde bir gün köylüler, kurt çukurlarının yakınında beliren tuhaf iki çocukla karşılaştı: biri erkek, diğeri kız, ikisinin de teni yeşildi ve bilinmeyen bir dil konuşuyorlardı. Bu olağanüstü olay, William of Newburgh ve Ralph of Coggeshall gibi çağının tarihçileri tarafından kayda geçirildi. Çocuklar, başta hiçbir yiyeceği kab...

Balkanlar'ın sisli dağlarında bir kadın yaşadı. Ne bir teleskopu vardı ne de bilgisayarı. Ama milyonlarca insan onun “gözsüz görebildiğine” inandı. Adı: Baba Vanga. Gerçek adıyla Vangelia Pandeva Dimitrova. 1911’de Osmanlı topraklarındaki Ustrumca’da, yoksul bir ailenin prematüre kızı olarak doğdu. Geleneklere göre, yaşayıp yaşamayacağı belli olana kadar isimsiz kaldı. Sonunda, yoldan geçen bi...