Goede Gesprekken

Marieke Liem is hoogleraar Sociale Weerbaarheid en Veiligheid aan de Universiteit van Leiden. Zij is expert op het gebied van geweld. Dankzij haar uitgebreide en veelzijdige onderzoek kan ze de gedachte ontzenuwen dat we in een wereld leven die steeds gewelddadiger wordt. Het tegendeel is het geval. Het geweld neemt af. En Het Kwaad bestaat niet, in haar ogen. Ze sprak onder andere met mensen die...

Zijn leven lang is schrijver Chris Keulemans pas thuis geweest als hij te gast was, ergens in de wereld, of gastheer in Amsterdam. Zijn levensmotto is: "Heimwee, maar zonder vaderland, dat maakt alles mogelijk". Die gastvrijheid kwam ernstig onder druk te staan door de pandemie. Hij schreef er een boek over, Gastvrijheid, en ontdekte dat het net zo belangrijk voor ons is als lucht en water. En uit...

De mens is ontstaan in een ondiepe warme zee, zoals de Waddenzee. Ruben Smit (1971), van huis uit ecoloog en fotograaf, heeft met zijn film "WAD. Overleven op de grens van water en land" op spectaculaire manier het leven in die uiterst smalle zone in beeld gebracht. En je beseft hoe kwetsbaar het leven is. Een schaalmodel voor de wereld. Na voltooien van de film kreeg Smit de ziekte van Lyme. Hij...

Martijn Manders (1970) is maritiem archeoloog en verbonden aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Hij werkte mee aan de opgraving van de Rooswijk, een trots VOC-schip dat in 1740, anderhalve dag nadat het van Texel was vertrokken, met man en muis verging. Op de beruchte Goodwin Sands, vlak voor de kust van Engeland. Manders schreef, samen met Laura van der Haar, een meeslepend boek over de...

Frans Douw (1955) werkte decennialang in jeugdinrichtingen, het Pieter Baan Centrum en gevangenissen. Hij maakte extreem gewelddadige situaties mee. Maar altijd was hij in staat om de ander als mens te blijven zien. Een verademing in een wereld die in de greep is van de angst. Onlangs publiceerde hij zijn autobiografie: "Het zijn mensen", een ontroerend boek. See omnystudio.com/listener for privac...

Hoe gaat het nou precies met het klimaat? Wat klopt er van alle buitengewoon sombere voorspellingen over de klimaatverandering, welke maatregelen zijn absoluut nodig om het tijd te keren? Vanwege de Conference of Parties die deze weken in Glasgow wordt gehouden, heb ik vragen van leden van De Correspondent en collega's verzameld en voorgelegd aan een autoriteit op dit gebied: klimaatonderzoeker De...

Kiza Magendane (Congo 1992) vluchtte als puber van 15 jaar uit zijn geboorteland. Zijn weg voerde via een vluchtelingenkamp in Tanzania uiteindelijk naar Nederland. Een buitengewoon zwaar parcours. Inmiddels, vijftien jaar later, is hij bezig om uit te groeien tot een opinieleider. Onlangs startte hij met een column voor NRC Handelsblad en publiceerde hij zijn eerste boek: Met Nederland in therapi...

Kauthar Bouchallikht (Tweede Kamerlid) en Zoë Papaikonomou (onderzoeksjournalist) hebben ruim veertig zogeheten diversiteitsprofessionals geïnterviewd voor hun boek 'De inclusiemarathon'. Het zijn allemaal mensen die werk maken van diversiteit in organisaties. Dat vraagt veel. Je moet pionier, activist, diplomaat, therapeut en moedig zijn. Je moet inderdaad niet minder dan een marathon kunnen lope...

Joyce Sylvester (Amsterdam 1965) is nazaat van tot slaaf gemaakten in Suriname. Het meisje dat ooit het advies kreeg om naar het lager huishoud- en nijverheidsonderwijs te gaan, schopte het in een briljante carrière tot PvdA-senator. Ze was de eerste vrouw van Surinaamse afkomst in Nederland die waarnemend burgemeester werd. "Racisme", zegt ze, "dat is het probleem van de ander". En het levensmott...

In het huidige neo-liberale tijdperk wordt werk gezien als de oplossing voor zo'n beetje alle problemen. Als we allemaal werken komt het wel goed. In haar provocerende boek Werk is geen oplossing ontrafelt de sociologe Marguerite van den Berg deze dominante ideologie als iets wat een goed leven in de weg zit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op woensdag 29 september 2021 werd Jos van Wijk (Doodewaard, 1948)gearresteerd. Hij wordt ervan verdacht lid te zijn van een criminele organisatie. Namelijk de Coöperatie Laatste Wil. In 2016 sprak ik met Van Wijk. Hij was toen al gepensioneerd interim-manager. En had het drukker dan ooit, als voorzitter van de Coöperatie. Toen waren er 2500 leden, inmiddels zijn dat er 27.000. Ze streven ernaar o...

Femke Kaulingfreks (Amsterdam 1981)is een filosofe met een sterke hang naar sociale rechtvaardigheid en inclusiviteit. In 2018 publiceerde zij het boek Straatpolitiek, waarin ze het activisme van jongeren met een open blik benadert. Ze analyseert allerlei sociale bewegingen die door de maatschappij al snel als gewelddadig en onmaatschappelijk worden afgeschilderd en die dus onmiddellijk de kop moe...

In ons westerse wereldbeeld staat de mens bovenaan de ladder van de schepping. Hij is de baas over alles. De keerzijde van dat idee krijgen we nu keihard in het gezicht geslingerd, in de vorm van een grote en dreigende klimaatcrisis. Is herstel mogelijk, een andere omgang met de omgeving? Daarover zingt de Friese zangeres Nynke Laverman (Weidum, 1980) op haar nieuwe album: Plant. Omdat vanwege cor...

Het was zijn droom om agent te worden, om iets te kunnen doen voor de samenleving. Joost-Jelmer Kasper is zo'n agent die zich eigenlijk meer als maatschappelijk werker opstelt. Hij deed mee aan een project van social designer Tabo Goudswaard, 'From the police with love'. In concreto werd hij voor een tijd gekoppeld aan de kunstenaar Lucy van Dorst. Dat heeft een onuitputtelijke bron aan creativite...

José van Dijck (1960) was in 2015 de eerste vrouwelijke president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Ze werd gekozen voor drie jaar, in een tijd dat de wereld van de wetenschap in zwaar weer terecht is gekomen. Zojuist was een rapport uitgekomen van de commissie-Thomassen, dat goed nieuws en slecht nieuws bevat. In 2021 wint Van Dijck de Spinozapremie, voor het beste Wetens...

Afghanistan. Lex Bohlmeijer in gesprek met Sahar Shirzad by De Correspondent See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Taliban heeft een nationale agenda, stelt Afghanistan-kenner Bette Dam (Leeuwarden, 1979). De beweging wordt door het westen met veel vooroordelen en weinig vertrouwen tegemoet getreden. Dat is misschien niet onbegrijpelijk, maar we moeten daar wel mee oppassen. Want we zouden het bijvoorbeeld voor vrouwen wel eens erger kunnen maken dan nodig is, als we ons zo blijven opstellen. See omnystudio...

Ze vluchtte met haar ouders voor het geweld van de burgeroorlog in Joegoslavië. In de jaren '90. Ze was vier jaar. In Nederland heeft Arna Mačkić zich ontwikkeld tot een kritische architecte die met haar ontwerpen streeft naar verbinding en inclusiviteit. Omdat ze met eigen ogen heeft gezien hoe een stad uiteen gereten kan worden door etnische spanningen, en zelfs kan sterven. Het voorbeeld is Mos...

Democratie is kwetsbaar. Het grootste gevaar komt echter niet van demagogen die met hulp van het volk uitgroeien tot tiran. Minstens zo ondermijnend is de oligarchisering: een kleine club schatrijke mensen die de politieke macht naar zich toetrekken, zo blijkt uit een grondige studie van Annelien de Dijn: Vrijheid. Een woelige geschiedenis. De Dijn is hoogleraar Moderne Politieke Geschiedenis in U...

Jaco Benckhuijsen is pianist en avonturier. Hij onderneemt huiveringwekkende vaartochten met zijn vouwkajak in onherbergzame gebieden. Plekken waar de mens slecht met moeite stand houdt. In 2019 publiceerde hij er een fascinerend boek over: 'Man in het wild. Langs de rafelranden van de wereld'. Hij neemt je mee naar een wereld waar de mens geconfronteerd wordt met iets dat veel en veel groter is d...

Als directeur van een coöperatie voor duurzame energie werkte Wim Diepeveen (Almen, 1958) zo hard dat hij in een diepe burnout terecht kwam. Hij kon praktisch niks meer, voelde niks meer. Op doktersadvies is hij gaan lopen. Het werd een klassieke pelgrimstocht van meer dan 3000 kilometer naar Santiago de Compostela in Noord-Spanje. Langzamerhand hervond hij zichzelf. Een tocht van het hoofd naar h...

Theatermaker Ilay den Boer werkte een paar maanden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), omdat hij wilde doorgronden hoe de asielprocedure werkt. Het zijn tenslotte ambtenaren die namens ons burgers beslissen over het lot van mensen: mogen ze wel of niet in Nederland blijven? Hij heeft er een indringende voorstelling over gemaakt, 'Salomonsoordeel', waarin een vluchteling meedoet en een...

Jeroen van Bergeijk heeft een oude journalistieke methode om zijn werk te doen: hij gaat undercover. Gewoon door te solliciteren bij een bedrijf en dan verslag te doen van wat hij meemaakt. Het levert intrigerende verhalen op over werelden die zich normaliter aan het oog onttrekken. Zoals de klantenservice van Wehkamp, of de afdeling 'Retouren' van bol.com. See omnystudio.com/listener for privacy...

Vijf jaar geleden kwam Sholeh Rezazadeh (Iran, 1990) naar Nederland. Nu heeft ze haar eerste roman gepubliceerd. In het Nederlands! "De hemel is altijd paars" is een fijnzinnig boek over liefde. Over de botsing tussen verschillende culturen. En over de opiumverslaving van haar vader. Ze kon er pas woorden voor vinden in een vreemde taal. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de aanloop naar de verkiezingen van dit jaar sprak ik met Willem Schinkel over de stand van zaken in de politiek. Ik kon dat doen met een pdf-versie van zijn nieuwe boek in de hand: Pandemocratie. Dat boek is inmiddels verschenen en dat is een reden om dit gesprek nogmaals te publiceren. Schinkel is hoogleraar Sociologie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en een van de scherpste denkers v...