گنج‌نامه

تمدن خفته زیر خاک قیطریه امید داشت پس از هزاران سال بار دیگر رخ بنماید، بلکه گره‌ای از گره‌های تاریخ بگشاید اما دیروز مردمانی به زور و به نام پول با لودر و بولدوزر این امید را سرکوب کردند و امروز به نام مسجد، این امید می‌رود تا شاید برای همیشه به نومیدی بدل شود و رازی از تاریخ برای همیشه سر به مهر بماند. در این قسمت پادکست «گنج‌نامه» به تپه قیطریه سری می‌زنیم تا گره های باز شده‌اش را بازگو کنیم. ت...

هنر اسلامی استفاده از ظروف طلا را محدود کرده بود به همین دلیل سفال زرین‌ فام با ظرافت و هنرمندی، در دوره اسلامی جایگزین ظروف طلا شد. حالا سفال زرین‌ فامی در موزه آقاخان به نمایش گذاشته شده که کاربردش جا دادن سین‌های نوروزی است. در «گنج‌نامه» این هفته به تورنتو می‌رویم به موزه‌ای که متعلق به شیعیان اسماعیلی نزاری است تا درباره ظرف زرین فام دوره ایلخانی صحبت کنیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش، برای دی...

حاجی فیروز، از راه دور نیامده از زیر زمین آمده است. حالا ما در پادکست گنج‌نامه، این حاجی فیروز را روی بشقابی از دوره ساسانی یافتیم. حاجی فیروزی که سرنای نوروزی می‌نوازد و روی جانوری خیالی سوار است. گنج نامه این هفته به بشقابی می‌پردازد که تمام نمادهای نوروز، از حاجی فیروز، سرنا، ماهی و جوانه‌های بهاری را با خود دارد. تهیه واجرا: هستی پودفروش، قبل از گوش دادن به این قسمت، تصویر بشقاب را از طریق لین...

اسطرلاب برای بیشتر مردم یادآور رمالی و جادوگری است اما برای مولانا وسیله شناخت حق است و برای منجمان وسیله محاسبات نجومی. در پادکست گنج‌نامه این هفته به مناسبت نوروز به اسطرلابی قدیمی در شهر درسدن آلمان که در مراغه ساخته‌ شده سری می‌زنیم و خواهیم دید که اجداد ما برای تعیین زمان جشن‌های باستانی از این وسیله استفاده می‌کردند. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، برای دیدن اسطرلاب کروی مراغه در سالن مجموعه ریاض...

دانشگاه تهران همان دانشگاهی است که سردر ورودی آن روی اسکناس پنجاه تومانی‌های قدیم نقش بسته شده بود، اما نشان دانشگاه تهران که روی کتاب‌های انتشارات این دانشگاه برای همه ما یادآور واحدهای درسی دانشگاهی است قدمتی بیشتر از سر در ورودی آن دارد. دانشگاه تهران عمری ۹۰ ساله دارد اما نشان آن  ۱۵۰۰ سال قدمت دارد. در پادکست گنج‌نامه این هفته به موزه پرگامون برلین، به جستجوی گچ‌بریِ الهام‌بخش نشان دانشگاه ته...

۴۵ سال است که پرواز مستقیمی از دامنه البرز به نیویورک انجام نمی‌شود تا با هما، هواپیمایی ملی ایران بتوان به موزه متروپولیتن رفت و دید که آیا هما آنجاست یا همین است که چند روز پیش بر کوهستان البرز نشست یا هیچکدام؟ اما اگر با من در پادکست گنج‌نامه همراه شوید، پاسخ این پرسش را با هم می‌یابیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش، برای دیدن شیردال (یا آنچه که همای سعادت هم گفته شده) در موزه متروپولیتن نیویورک ب...

سکه‌ها سند تاریخند. پژوهشگران با متنون و نقوش سکه‌ها بود که رمزهای عصر اشکانی را گشودند. در گنج‌نامه این هفته سراغ یکی از معروفترین سکه‌های رمزگشا رفتیم، سکه‌ای از خاندانی که گفته می‌شود رستم شاهنامه از آن برخاسته است، قدیمی‌ترین سکه یافته شده در جهان که آتشدان و تیر و کمان دارد. تهیه و اجرا: هستی پودفروش،‌ برای دیدن نمونه‌ای از سکه‌های فرن‌ساسان به لینک زیر مراجعه کنید: https://en.wikipedia.org/w...

نخستین خانه‌های انسان‌ها خشت روی خشت نبود تار روی پود بود، چادرهایی که بافته می‌شد تا سرپناهی برای سرما و گرما باشد. محمد شاه قاجار در یکی از همین چادرها می‌نشست و بهشت و رضوان را می‌دید. این سیاه‌چادر حالا در آمریکاست. در گنج‌نامه این هفته به دنبال سیاه‌چادری از زمان قاجار می‌رویم و به خانه عشایر سری می‌زنیم. تهیه واجرا:‌ هستی پودفروش،‌ برای دیدن این سیاه‌چادر در موزه کلیولند اوهایو به لینک زیر م...

وقتی قدیمی‌ترین نسخه خطی حافظ در استانبول باشد، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه هم در بعضی از سخنرانی‌هایش اشعاری از حافظ را می‌خواند، آن‌ هم به فارسی. وقتی ۳۵۰ نسخه خطی دیوان حافظ در ترکیه باشد، دانشگاه‌هایش نیز آن را تدریس می‌کنند و شاعرانش شعرهایی می‌سرایند تا به استقبال اشعار حافظ بروند. در پادکست این هفته «گنج نامه» به سراغ قدیمی‌ترین نسخه دیوان حافظ در استانبول می‌رویم. تهیه و اجرا: هستی پو...

در دل بازار تهران، حاج طاهر حجره‌ای داشت. حاجی بازاری بود اما هنرش بازاری نبود، برای دلش ساز می‌ساخت و برای هر آنکه دلش با او بود. ساز او از دل بازار تهران به نیویورک رسیده، به موزه متروپولیتن. در«گنج‌نامه» این هفته سراغ ساز حاج طاهر در موزه متروپولیتن نیویورک می‌رویم. قصه این ساز را از راویانی می‌شنویم که با آن نواخته‌اند. این قصه، غصه هم دارد. تهیه واجرا:‌ هستی پودفروش، برای دیدن ساز حاج طاهر به...

گفتگوی غالب در جامعه‌ امروز درباره زنان دوران باستان این است که زنان ایرانی از دیرباز دارای پوششی بودند که اندام‌های آنها را می‌پوشانده و حتی روایت‌های مذهبی بیشتر تمایل دارند سربند عهد باستانی را به عنوان نماد روسری زنان ایرانی معرفی کنند. اما تاریخ گواه این است که ما در دوران باستان زنان برهنه داشتیم و حتی زنانی که برای دستیابی به حقوق و جایگاه برابر با مردان در حال تلاش بودند. با پادکست گنج‌نام...

کانال سوئز از داریوش تا مصدق در گرماگرم جنگ غزه، حوثی‌های یمن با هدف گرفتن کشتی‌های تجاری و ناوهای جنگی، وضعیت دریای سرخ را به دوران پیش از حفر کانال سوئز بازگردانده‌اند. کشتی‌های تجاری همچون قرن‌ها پیش ناچارند برای گذر از آسیا به اروپا، سراسر قاره آفریقا را دور بزنند. اینکه اهمیت کانال سوئز بار دیگر بر جهانیان گوشزد می‌شود، بهانه‌ای شد تا به‌ سراغ سندی تاریخی برویم که نشان می‌دهد، نخستین بار ایرا...

کوه نور یکی از جنجالی‌ترین و البته گرانبهاترین الماس‌های دنیاست. اما این کوهی از نور که نادر این اسم را برایش انتخاب کرد و آن را از هندوستان به ایران آورد نه تنها بلای جان او شد که برخی مورخان معتقدند این ثروت عظیم بعد از خروج از هندوستان باعث شد دولت بریتانیا و کمپانی هند شرقی آسان‌تر بتواند بر شبه قاره هند بساط استعمار را پهن کند. در این قسمت از پادکست گنج‌نامه داستان الماس کوه نور را خواهید شنی...

استوانه کوروش تنها اثر باستانی ایرانی است که کارکرد سیاسی یافت. این اثر هم به کار تبلیغات سیاسی محمدرضا شاه آمد، هم جمهوری اسلامی و هم مخالفان جمهوری اسلامی. این استوانه همچنین تنها اثر تاریخی ایرانی است که در سازمان ملل متحد به نمایش گذاشته شده. در این پادکست به این می‌پردازیم که چه شد استوانه کوروش پس از آن‌که بیش از دو هزار سال زیر خاک خفت و نود سال خاک موزه خورد، به‌ یکباره به عرصه عمومی کشیده...

منشور کوروش نخستین منشور حقوق بشر دنیا نام گرفته است. به این دلیل که کوروش در این منشور از آزادی اقوام در اسارت پادشاه بابل سخن می‌گوید. یهودیان می‌گویند این قوم خودشان بودند. آیا اسناد تاریخی نیز گویای همین نکته است؟ آیا کوروش شخصیتی تاریخی است یا شخصیتی اسطوره ای؟ تهیه و اجرا: هستی پودفروش از طریق لینک زیر می توانید استوانه یا منشور کوروش را در موزه بریتانیا تماشا کنید: https://www.britishmuseum...

شاهنامه فردوسی نه تنها گنجینه تاریخ ایران زمین است بلکه نسخه‌های به جای مانده از آن جز میراث‌های تاریخی ایرانیان محسوب می‌شود. در این قسمت از گنج‌نامه به سراغ قدیمی‌ترین نسخه خطی شاهنامه که تاکنون شناخته شده و به دست ما رسیده می‌رویم. نسخه‌ای که در کتابخانه فلورانس ایتالیا نگهداری می‌شود. تهیه واجرا: هستی پودفروش برای دیدن این نسخه قدیمی شاهنامه لینک زیر را باز کنید: https://teca.bncf.firenze.sbn....

زیور آلات همیشه در طول تاریخ برای مردم مهم بوده حتی برای مردان. این هفته در پادکست گنج‌نامه به سراغ یک گردنبند دوره هخامنشی می‌رویم که در موزه میهو است. این گردنبند شگفت‌انگیز پر نقش و نگار متعلق به یک مرد از بزرگان هخامنشی بوده که از طلا و لاجورد و فیروزه ساخته شده. تهیه و اجرا: هستی پودفروش در لینک زیر تصویر گردنبند را ببینید: https://www.miho.jp/booth/html/artcon/00000465e.htm

بر اساس اسطوره‌های ایرانی گاو نخستین موجود خلق شده در دنیاست و به همین دلیل از قداست و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در پادکست این هفته گنج‌نامه سری زدیم به موزه متروپولیتن و قدیمی‌ترین گاو این موزه. گاوی از حدود ۵ هزار سال پیش، از دوران مس سنگی در ایران و البته یادگار سلسله عیلامی‌ها. تهیه واجرا: هستی پودفروش با باز کردن لینک زیر تصویر تندیس گاو عیلامی را ببینید: https://www.metmuseum.org/art/colle...

دست به مهره شدن فقط کار مردمان روزگار ما نیست. بشر عصر آهن در تپه سیلک نیز دست به مهره می‌شد و تخت نرد بازی می‌کرد. در این قسمت پادکست گنج نامه به موزه لوور پاریس می‌رویم و تخت نرد گلی تپه سیلک کاشان را بررسی می‌کنیم که حدود سه هزار سال عمر دارد. تهیه و اجرا: هستی پودفروش لینک موزه لوور درباره این تخته بازی: https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010144205

شیردال جانوری اسطوره‌ای است که در غرب با نام گریفین شناخته می‌شود. این بار در «گنج‌نامه» به سراغ این جانور اسطوره‌ای می‌رویم که بر روی بازوبندی متعلق به دوره هخامنشیان نقش بسته است. به موزه بریتانیا سری خواهیم زد و از گنجینه آمودریا که چگونه از موزه‌های اروپا سربرآورد صحبت می کنیم. تهیه واجرا: هستی پودفروش؛ تصویر شیردال در موزه بریتانیا: https://www.britishmuseum.org/collection/object/W_1897-1231-...

یکی از عناصر برجسته فرهنگ ایرانیان قالی است. ایرانیان خود را مبدع این هنر می‌دانند. اما سند این ادعا در خاک ایران نیست و مدعیان دیگری هم دارد. در قسمت اول پادکست «گنج‌نامه» گذری می‌کنیم به کاخ تزارهای روس و سراغ قدیمی‌ترین قالی جهان می‌رویم. تصویر این فرش را می‌توانید ببینید: https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/25.+archaeological+artifacts/879870

پادکست گنج نامه در هر قسمت به یکی از موزه های بزرگ دنیا سری می زند و یکی از اشیای تاریخی ایران را که در آن موزه نمایش گذاشته شده معرفی کند.