Gita Acharan

Krishna says, "O Arjun, know Me to be the beginning, middle, and end of all creation. Amongst sciences I am the science of spirituality, I am logic in arguments" (10.32). Referring to the same spiritual knowledge, Krishna earlier said that when you realise this, nothing more here remains to be known (7.2). The essence is to know the self. Krishna calls the knower of self Yogi and says he is superi...

श्रीकृष्ण कहते हैं कि, ‘‘कछुआ सब ओर से अपने अंगों को जैसे समेट लेता है, वैसे ही जब यह पुरुष इन्द्रियों के विषयों से इन्द्रियों को सब प्रकार से हटा लेता है, तब उसकी बुद्धि स्थिर है’’ (2.58)। श्रीकृष्ण इंद्रियों पर जोर देते हैं क्योंकि यह हमारी अंतरात्मा और बाहरी दुनिया के बीच के प्रवेशद्वार हैं। वे सलाह देते हैं कि हमें अपनी इंद्रियों को वापस लेना चाहिए जब हम खुद को इंद्रियों की विषयों से जुड़ते हु...

“తాబేలు తన అంగములను అన్ని వైపుల నుండి లోనికి ముడుచుకొనునట్లుగా, ఇంద్రియములను ఇంద్రియార్థముల (విషయాదుల) నుండి అన్నివిధముల ఉపసంహరించుకొనిన పురుషుని యొక్క బుద్ధి స్థిరముగా ఉన్నట్లు భావింపవలెను.” అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్తున్నారు (2.58).       శ్రీకృష్ణుడు ఇంద్రియాలకు చాలా ప్రాధాన్యత ఇస్తారు ఎందుకంటే అవి మన అంతర్గత, బాహ్య ప్రపంచాలకి మధ్య ద్వారముల వంటివి. తాబేలును ఉదాహరణగా తీసుకుంటే అది ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొ...

Krishna says, "Amongst purifiers, I am the wind, and amongst wielders of weapons, I am Rama. Of water creatures, I am the crocodile, and of flowing rivers, I am the Jahnavi (Ganges)" (10.31). Firstly, wind helps to clear impurities from our bodies. Blood keeps turning impure due to chemical processes and wind helps purify it through the lungs. Without this purification, life can't su...

      మనం ఒక పరిస్థితిని, ఒక వ్యక్తిని లేదా ఒక పని యొక్క ఫలితాన్ని మంచి, చెడుగా విభజిస్తాము. ఏ అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చెయ్యని మూడవ స్థితి కూడా సంభవమే. శ్రీకృష్ణుడు ఈ మూడవ స్థితిని ప్రస్తావిస్తూ, “దేనియందును మమతాసక్తులు లేనివాడును, అనుకూల పరిస్థితుల యందు హర్షము, ప్రతికూల పరిస్థితుల యందు ద్వేషము మొదలగు వికారములకు లోను కానివాడును అగు పురుషుడు స్థిత ప్రజ్ఞుడు అనబడును” అని చెప్తారు (2.57). స్థితప్రజ్ఞుడ...

हम किसी स्थिति, व्यक्ति या किसी कार्य के परिणाम के लिए तीन में से एक वर्गीकरण करते हैं: शुभ, अशुभ या कोई वर्गीकरण नहीं। श्रीकृष्ण इस तीसरी अवस्था का उल्लेख करते हैं और कहते हैं कि एक बुद्धिमान व्यक्ति वह है जो शुभ की प्राप्ति पर खुशी से नहीं भरता है और न ही वह अशुभ से घृणा करता है (2.57)। वह हमेशा बिना आसक्ति के रहता है। इसका तात्पर्य यह है कि स्थितप्रज्ञ वर्गीकरण को छोड़ देता है और तथ्यों को तथ्य...

Krishna says, "I am Vajra in weapons; I am Kamdhenu among cows;  I am Kaamdev (the god of love), the cause of procreation; of serpents, I am Vasuki (10.28). Amongst aquatics I am Varun; amongst dispensers of law, I am Yamraj (10.29). I am Prahlada among demons; among measurers, I am time" (10.30). Earlier Krishna said I am death and now he says he is Kaamdev. This requires some tough assimilation....

దుఃఖములకు కృంగిపోనివాడును, సుఖములకు పొంగిపోని వాడును, రాగము, భయము, క్రోధము లేని వాడిని స్థితప్రజ్ఞుడు అందురు” అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు (2.56). సుఖం-దుఃఖం, లాభం - నష్టం; విజయం-అపజయాలను సమానంగా భావించమని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పిన ఉపదేశానికి (2.38) ఇది కొనసాగింపు.       మనమందరం సుఖాన్ని కోరుకుంటాము కానీ దుఃఖం అనివార్యంగా మన జీవితాల్లోకి వస్తుంది. ఎందుకంటే అవి రెండూ ద్వంద్వ (ధ్రువ) జంటలుగా ఉన్నాయి. ఇది ఎర...

श्रीकृष्ण कहते हैं कि स्थितप्रज्ञ वह है जो न तो सुख से उत्तेजित होता है और न ही दु:ख से विक्षुब्ध होता है (2.56)। वह राग, भय और क्रोध से मुक्त होता है। यह श्लोक 2.38 का विस्तार है जहां श्रीकृष्ण सुख और दु:ख; लाभ और हानि; और जय और पराजय को समान रूप से मानने को कहते हैं। हम सभी सुख की तलाश करते हैं लेकिन दु:ख अनिवार्य रूप से हमारे जीवन में आता है क्योंकि ये दोनों द्वंद्व के जोड़े में मौजूद हैं। यह म...

Krishna says, "Among the Adityas, I am Vishnu; I am radiating Sun and Moon (10.21). Among the Vedas, I am Sama Veda; I am Vasuva (Indra); among the senses, I am Mind ( manas ); in creatures, I am Chetana (consciousness) (10.22). Of the Rudras I am Shankara; I am Kubera (10.23). I am Brihaspati; among expanses of water, I am the ocean (10.24). Krishna earlier said that HE is the atma (soul) in...

   శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడి ప్రశ్నకు సమాధానంగా స్థితప్రజ్ఞుడు తన పట్ల తాను సంతృప్తితో ఉంటాడని చెప్పారు. స్థితప్రజ్ఞత గలవారు ఎలా మాట్లాడుతారు, కూర్చుంటారు, నడుస్తారు అనే అర్జునుడి ప్రశ్న యొక్క రెండవ భాగానికి శ్రీకృష్ణుడు స్పందించలేదు.       'స్వయం తో సంతుష్టి' అనేది పూర్తిగా అంతర్గత ఘటన. బాహ్య ప్రవర్తన ఆధారంగా దానిని కొలవడానికి అవకాశం లేదు. బహుశా ఉన్న పరిస్థితులలో అజ్ఞాని, స్థితప్రజ్ఞుడు ఇద్ద...

अर्जुन के प्रश्न के जवाब में श्रीकृष्ण कहते हैं कि, स्थितप्रज्ञ स्वयं से संतुष्ट होता है (2.55)। दिलचस्प बात यह है कि श्रीकृष्ण ने अर्जुन के प्रश्न के दूसरे भाग का जवाब नहीं दिया कि स्थितप्रज्ञ कैसे बोलता है, बैठता है और चलता है। ‘स्वयं के साथ संतुष्ट’ विशुद्ध रूप से एक आंतरिक घटना है और बाहरी व्यवहार के आधार पर इसे मापने का कोई तरीका नहीं है। हो सकता है, दी गई परिस्थितियों में एक अज्ञानी और एक स्...

In response to Arjun's request to describe in detail mystic power and opulence, Krishna says, "I will now briefly describe My divine glories to you, for there is no end to their detail" (10.19). While acceding to Arjun's request, Krishna cautions him that there is no end to HIS divine glories. The point to be noted is that there is no way to describe this vast existence which is...

శ్రీకృష్ణ భగవానుడు శ్లోకము 2.11 నుంచి శ్లోకము 2.53 వరకు సాంఖ్యయోగం అంటే ఏమిటో వెల్లడించారు. ఇది అర్జునుడికి పూర్తిగా కొత్త విషయం . అర్జునుడు సమాధిని సాధించిన స్థితప్రజ్ఞ పురుషులను గురించి తెలుసుకోవాలనుకున్నాడు. ఒక స్థితప్రజ్ఞత గల వ్యక్తి ఎలా మాట్లాడుతారో, కూర్చుంటారో, నడుస్తారో తెలుసుకోవాలను కున్నాడు. శ్లోకం 2.55 నుండి, అర్జునుడికిచ్చే వివరణల ద్వారా,శ్రీకృష్ణుడు, మన చంచల మనస్సుని అదుపులో పెట్టడాని...

भगवान श्रीकृष्ण ने 2.11 से 2.53 तक सांख्ययोग का खुलासा किया, जो अर्जुन के लिए पूरी तरह से नयी बात थी। अर्जुन ने स्थितप्रज्ञ, जिसने समाधि प्राप्त कर ली है, के लक्षण क्या हैं और एक स्थितप्रज्ञ कैसे बोलता है, बैठता है और चलता है, के बारे में जानना चाहा (2.54)। अर्जुन को स्पष्टीकरण के माध्यम से (2.55), श्रीकृष्ण हमारी तुलना चाहने वाले दिमाग की मदद करने के लिए मानक यानी बेंचमार्क निर्धारित करते हैं। वे...

Arjun says, "You are the supreme Spirit, the supreme Abode, the supreme Purifier, the eternal, the divine, the primal God, unborn and omnipresent (10.12). All the sages like Narada, Asita, Devala, and Vyasa confirm this, and now you yourself are saying this (10.13). I accept all that you said as true, for O Lord, neither the gods nor the demons can understand your glorious personality" (10.14). Ro...

మన జీవిత గమనంలో ఒకే విషయం పై విరుద్ధమైన అభిప్రాయాలను విన్నప్పుడు మనం కలవరపడతాము - అది వార్తలు, తత్వశాస్త్రం, ఇతరుల అనుభవాలు, నమ్మకాలు ఏమైనా కావచ్చు. వివిధ అభిప్రాయాలను విన్నప్పటికీ మన బుద్ధి నిశ్చలంగా (చలించకుండా), సమాధిలో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు మనం యోగాన్ని పొందుతామని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తున్నారు (2.53).  ఈ శ్లోకాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి చెట్టు సరైన ఉదాహరణ. దాని పై భాగం కనిపిస్తుంది; క్రింది భాగం వేళ...

हमारे जीवन के सामान्य क्रम में जब हम एक ही विषय पर परस्पर विरोधी राय सुनते हैं, तो हम भ्रमित हो जाते हैं - चाहे वह समाचार, दर्शन, दूसरों के अनुभव और विश्वास हों। श्रीकृष्ण कहते हैं कि हम योग तभी प्राप्त करेंगे जब विभिन्न मतों को सुनने के बावजूद बुद्धि निश्चल और समाधि में स्थिर रहेगी (2.53)। इस श्लोक के लिए सबसे अच्छा रूपक एक पेड़ है जिसका ऊपरी भाग दिखाई देता है और निचला भाग एक अदृश्य जड़ प्रणाली स...

Krishna says, "With their minds fixed on Me, with Pranas (beings) surrendered to Me, enlightening one another and always speaking of Me, My devotees remain ever content and joyful" (10.9). Literal meaning clearly conveys the message of assurance that HIS devotees remain content and joyful. Krishna's 'I' is inclusive of all possibilities we can ever think of whereas our 'I' is exclusive as we diffe...

“మోహమనెడి ఊబినుండి పూర్తిగా బయటబడినప్పుడే నీవు వినిన, వినబోవు ఇహపరలోక సంబంధమైన సమస్త భోగములనుండి వైరాగ్యము (నిర్వేదము) ను పొందగలవు” అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు (2.52). మనం మోహాన్ని అధిగమించినప్పుడు మన ఇంద్రియాల ద్వారా వచ్చే సమాచారం మనను తన ఇష్టానుసారంగా ప్రభావితం చేసే శక్తిని కోల్పోతుంది. శ్రీకృష్ణుడు 'వినికిడి' ని ఉదాహరణగా ఎంచుకున్నారు ఎందుకంటే మనం తరచుగా ప్రశంసలు, విమర్శలూ, చాడీలు, పుకార్ల...

  श्रीकृष्ण कहते हैं कि, ‘‘जिस काल में तेरी बुद्धि मोहरूप दलदल को भलीभांति पार कर जायेगी, उस समय तू सुने हुए और सुनने में आनेवाले इस लोक और परलोक सम्बन्धी सभी भोगों से वैराग्य को प्राप्त हो जायेगा’’ (2.52)। इसका तात्पर्य यह है कि जब हम मोह पर विजय प्राप्त करते हैं, तो हमारी इंद्रियों से उत्पन्न संवेदना हमें अपनी इच्छा से प्रभावित करने की शक्ति खो देगी। श्रीकृष्ण ने यहां सुनने को रूपक के रूप में चु...

Rain is one of the vibhuti (glimpses) of the Paramatma and the blessings (water) are harvested by the wise by keeping their bowl upright. Further, the wise realise the Paramatma once they see any vibhuti (like rain) and Krishna calls this realisation 'uniting with HIM'. These glimpses include intellect, knowledge, freedom from doubt, forgiveness, truthfulness, control over the senses and m...

Krishna says, "Listen again to My supreme word ( Paramam Vachan ) for your welfare (10.1). Neither angels nor sages know my origin as I am the source of all of them" (10.2). It is inherently difficult to know our origin. A tree can never know the seed which gave it its existence; an eye cannot see itself which limits our ability to understand our origin, and due to the limitation of our...

“సమబుద్ధియుక్తులైన జ్ఞానులు కర్మఫలములను త్యజించి, జనన మరణ బంధముల నుండి ముక్తులయ్యెదరు. అంతేగాక, వారునిర్వికారమైన పరమపదమును పొందుదురు” అని శ్రీకృష్ణుడు చెబుతున్నారు (2.51).   నిశ్చలమైన భూమి చుట్టూ సూర్యుడు తిరుగుతుంటాడని దీర్ఘకాలంగా మానవాళి నమ్మింది. నిజానికి సూర్యుని చుట్టూ భూమి తిరుగుతున్నదని తరువాత కనుగొనబడింది. అంటే మన అవగాహన అస్తిత్వ సత్యంతో మేళవించింది. మన ఇంద్రియాల పరిమితుల వల్ల కలిగే భ్రమతో...

श्रीकृष्ण कहते हैं कि, ‘‘समबुद्धि से युक्त ज्ञानीजन कर्मों से उत्पन्न होनेवाले फल को त्यागकर जन्मरूपी बन्धन से मुक्त हो निर्विकार परमपद को प्राप्त हो जाते हैं’’ (2.51)। लंबे समय तक, मानव जाति का मानना था कि सूर्य स्थिर पृथ्वी के चारों ओर घूमता है और बाद में पता चला कि यह पृथ्वी ही है जो सूर्य के चारों ओर घूमती है। अंत में, हमारी समझ अस्तित्वगत सत्य के साथ संरेखित हुई, जिसका अर्थ है कि समस्या सत्य...