Gezwever: de podcast

“Kwaliteit is afhankelijk van de tijd, focus en aandacht die je in een project stopt en dat geldt ook voor het onderwijs. Schoolcijfers zeggen daarom veel over de algemene levenshouding van een leerling.” Afgelopen tijd hebben middelbare scholieren in het hele land te horen gekregen of ze zijn geslaagd of zijn gezakt. Sommige jongeren hebben aan hun ouders moeten vertellen dat ze het net niet hebb...

“Richt je alleen op de fysieke werkelijkheid en onttrek je van de abstracte wereld, zoals sociale media. Het fysieke leven biedt duidelijke kaders en het maakt het leven overzichtelijk.” In de vorige aflevering kwamen we tot de volgende conclusie: we hebben alleen echt kennis van de zaken die we fysiek en persoonlijk ervaren. Wat is het gevolg van deze conclusie en moeten we daar überhaupt iets me...

“Als we heel kritisch op onszelf zijn, dringt de realisatie door dat we de hele dag uitspraken doen waarvan we niet zeker weten of ze waar zijn. We praten vooral anderen na.” In deze aflevering praten we over de essentie van kennis en het gebruik van radicale twijfel. Als we even gaan zitten en nadenken over wat we zeker denken te weten blijft er weinig van onze kennis over. Het kaartenhuis van aa...

“Ons economisch stelsel is niet levensvatbaar. Het is een kwestie van tijd tot het hele financiële systeem instort.” De ene crisis na de andere crisis teistert het Westen. Er is nu al een aantal banken omgevallen, maar dat is nog maar het topje van de financiële ijsberg. We praten met econoom Jeroen Doensen over ons financieel stelsel. Hij stelt voor dat we naar een systeem van 'samens' gaan. Simp...

“We moeten elke beweging wantrouwen die de mensheid wil redden van een mogelijke ondergang. Als vreedzame middelen niet werken, zullen deze bewegingen altijd een grond vinden om over te gaan op geweld.” In deze aflevering praten we over het gevaar van bewegingen die als doel hebben om de mensheid van een ondergang te redden en daarom het maatschappelijk leven proberen op te schudden door demonstra...

“Een alsmaar groter wordende groep mensen geeft het systeem de schuld van klimaatverandering en ontslaat zichzelf van enige vorm van verantwoordelijkheid in het dagelijks leven.” Wat als we niet alleen stemmen op politieke partijen, maar ook leven naar hun standpunten? Kan een GroenLinks-stemmer leven als een energieslurpende influencer of milieuvervuiler? In deze aflevering praten we over het ver...

“Ouders vinden het VMBO en het VWO evenveel waard; totdat het om hun eigen kind gaat.” Ouders bemoeien zich steeds meer met het onderwijs van hun kind. Dat lijkt een positief fenomeen, maar ouders behandelen hun kind steeds meer als een persoonlijk project dat niet kan én mag falen. De docent krijgt daardoor steeds vaker de schuld als een leerling een onvoldoende haalt. In deze aflevering bespreke...

“Je politieke voorkeur is steeds meer verweven met je identiteit: standpunten zijn secundair en zelfidentificatie primair. Wil je overkomen als iemand die begaan is met de wereld? Dan stem je GroenLinks of D66.” In deze aflevering praten we over het kiesgedrag van Nederlanders. Stem je op een partij vanwege haar standpunten of vanwege de reputatie van een partijleider of de partij? Over het algeme...

“Journalisten zijn mensen en die kunnen niet 100% neutraal zijn. Welk onderwerp het journaal wel of niet haalt, is al afhankelijk van een subjectief waardeoordeel en een morele afweging.” In deze aflevering praten we over het gebrek aan objectiviteit en neutraliteit bij de NOS en bespreken we of journalisten überhaupt neutraal en objectief kunnen zijn. Het uitkiezen van nieuwsitems en welke mensen...

“Call him Voldemort, Harry. Always use the proper name for things. Fear of a name increases fear of the thing itself.” Het werk van Roald Dahl is door de engelstalige uitgever aangepast zodat zijn boeken passen in de moderne tijd. Woorden als 'lelijk' en 'dik' zijn uit de teksten gehaald zodat de verhalen 'inclusiever' zijn geworden. Sensitivity readers hebben het advies gegeven dat het fundament...

"Als we eerlijk tegenover onszelf zijn, doen we allemaal uitspraken die zouden kunnen leiden tot controverses. De enige vraag is: wie valt op en welke uitspraak kan men misbruiken om een controverse te creëren." De ene controverse na de andere lijkt zich via de media op te dringen, terwijl de inhoud over het algemeen helemaal niet schokkend is. Media praten elkaar klakkeloos na en creëren controve...

"De ervaring van een biologische vrouw verschilt fundamenteel met die van een trans-vrouw. Als je dat ontkent, kan het vrouw-zijn van alles zijn en daardoor niets." Maandenlang werden geruchten besproken, verwachtingen gedeeld en elke ontwikkeling nauwlettend in de gaten gehouden, maar nu is voor veel mensen het langverwachte moment eindelijk aangekomen: het computerspel Hogwarts Legacy is te koop...

"Persoonlijke ontwikkeling gaat gepaard met pijn en leed. Door mensen zoveel als mogelijk te beschermen tegen leed ontneem je hen tegelijkertijd de kans om te groeien en maak je het vinden van zingeving onmogelijk." We zijn als maatschappij geobsedeerd door het creëren van een veilige leefomgeving. Met 'safe spaces', trainingen en strenge sociale controle op sociale media willen we elk risico tot...

"De tijd van abstracte vragen en generieke antwoorden in het onderwijs is voorbij. We krijgen nu de ruimte om de verdieping op te zoeken en de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren." Het internet is al een aantal weken in de ban van ChatGPT: kunstmatige intelligentie die teksten kan genereren op basis van de vragen die je stelt. In het onderwijs bezorgt het docenten nu al hoofdpijn, want huisw...

"Docenten raken overspannen door leerlingen die continu grensoverschrijdend verdrag vertonen. Daarnaast hebben zij ook nog eens het gevoel dat ze niet worden gesteund. Het gevolg: slecht onderwijs." De kwaliteit van het onderwijs verslechtert en we leggen uit hoe dat komt. Doordat de leerling centraal staat in het onderwijs, in plaats van de docent, raken docenten overspannen en in het ergste geva...

"Het begint al bij het punt dat je je meer identificeert met een land waar je niet bent geboren en de publieke ruimte sloopt van het land waar je wél bent geboren. Die jongens verpesten het voor de hele Marokkaans-Nederlandse gemeenschap." De wedstrijden van Marokko gaan gepaard met rellen en vandalisme in de grote steden. Wat doen we met de jongens die er een puinzooi van maken en waarom doen ze...

"Door iedereen bij voorbaat serieus te nemen nemen we niemand serieus. We moeten kritisch kijken naar wat mensen zeggen en wat ze doen, zodat we elkaar verder helpen in onze ontwikkeling." In deze aflevering stellen we onszelf de vraag of het ethisch is om mensen niet serieus te nemen. We komen tijdens het praten erachter dat het aan de oppervlakte misschien respectvol lijkt als we de mening van i...

"Mensen raken cynisch en emotioneel uitgeput als ze aan de lopende band worden geconfronteerd met virtue signalling. In het ergste geval ontstaat er juist polarisatie en extremisme." In de vorige aflevering over virtue signalling legden we uit wat voor rol dit fenomeen speelt in onze maatschappij en waarom mensen aan virtue signalling doen. In deze aflevering vertellen we hoe je virtue signalling...

"Het hebben van een verzorgingsstaat zorgt er uiteindelijk voor dat het individu wordt onderworpen aan de wil en het verlangen van het collectief." In deze aflevering praten we over de rol van werk in onze verzorgingsstaat. De collectieve uitgaven aan onze verzorgingsmaatschappij vormen een steeds grotere belasting op ons inkomen. Om de verzorgingsstaat overeind te kunnen houden moeten we volgens...

"Virtue signalling is zonder wezenlijke gevolgen een gebaar maken om te laten zien dat je een goed mens bent. Het is laf." In deze aflevering praten we over virtue signalling, ofwel deugpronken. Waarom doen mensen aan virtue signalling en waarom hebben zo veel mensen er een hekel aan? We onderzoeken dit fenomeen en wat voor rol het speelt in onze maatschappij. Wij vinden dat het schijnoplossingen...

"De democratie gaat op deze manier aan haar eigen succes ten onder. We worden lui en verwend. We eisen alles op en komen daardoor tekort." Met de oorlog in Oekraïne en een agressiever wordende China komen we wederom in een mondiale strijd terecht tussen de democratie en de autocratie. Zonder twijfel staan we vierkant achter het Westerse ideaal van de democratie, maar is dat wel gezond? In deze afl...

"Als je niet over elkaar kunt oordelen in de publieke ruimte, wordt dat wel via een andere manier geuit. Zij het via agressiviteit, of via de politiek." Vandaag de dag lijkt het credo te zijn: leven en laten leven. Oordelen is voor veel mensen iets negatiefs geworden en onwenselijk. In deze aflevering praten we over de belangrijke rol van het oordelen in een volwassen democratie. Oordelen is goed...

"Volgens mij hebben te veel mensen niet door hoe het in het buitenland eraan toegaat en wat voor waarde onze democratie heeft." In deze aflevering praten we met Marike Abrahamse over de democratie en de afgehaakten. Marike is raadslid bij de Rotterdamse VVD en ze is werkzaam bij het ministerie van Buitenlandse Zaken waar ze ook veel met democratisering bezig is in het buitenland. Waarom haken mens...

"Jongeren zeggen vaak dat ze zich goed voelen als ze actief zijn op sociale media. Hetzelfde zullen heroïneverslaafden zeggen over hún verslaving." In deze aflevering praten we over een onderzoek van Nastasia Griffioen, die daarin stelt dat er geen link is tussen het gebruik van sociale media en psychische problemen. Wij stellen dat veel psychische problemen van jongeren vandaag de dag juist wél w...

"We moeten moeite doen voor tradities, hoe klein ze soms ook lijken. Anders verliezen ze hun waarde en verdwijnen de zingeving en het geluksgevoel die ze ons van kleins af aan gaven." Het is vrijwel niemand ontgaan dat er alweer kruidnoten en pepernoten in de winkels liggen. Elk jaar verontwaardigt dit fenomeen een grote groep mensen, maar die groep lijkt steeds kleiner te worden. Wat gebeurt er m...