فکت‌نامه | Factnameh

در قسمت ۲۳۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا کمی بیشتر از قسمت قبل درباره ماجراهای بابک زنجانی صحبت کردیم و در ادامه، ادعای برخی رسانه‌های ایران مبنی بر اعتراف آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به جاسوسی بازرسان این نهاد را بررسی کردیم. نمایش یک سلاح لیزری در رژه اخیر ارتش چین، توجه و واکنش‌های زیادی در پی داشت. در این قسمت توضیح داده‌ایم که این سلاح،‌ چیست و چه اهمیتی دارد. یک ویدیو از سخنرانی چند سال قبل خ...

در قسمت ۲۳۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا کمی درباره یکی از سوژه‌های این روزها یعنی بابک زنجانی صحبت کردیم و سپس به بررسی ادعای عجیب جانشین فرمانده سپاه پرداختیم. تاثیر پنل‌های خورشیدی در حل مشکل ناترازی برق در ایران، موضوع دیگری است که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم. نامگذاری رنگ‌ها، بویژه «آبی ایرانی» و «آبی ترکی» چند روز قبل به موضوعی پربحث در ایکس تبدیل شده بود که این هفته درباره آن صحبت م...

در قسمت ۲۳۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای رئیس شورای مرکزی موتلفه اسلامی درباره حجاب در ایران را بررسی کردیم. در ادامه سراغ ماجرای انتقال چند رأس گوزن زرد ایرانی به اسرائیل در روزهای منتهی به انقلاب ۵۷ رفتیم و پس از آن هم به تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره اختراع دستگاه باران‌ساز پرداختیم. اختراع یا ابداع نحوه عددنویسی با استفاده از تعداد زاویه‌ها، ادعایی است که سال‌هاست به خوارزمی منتسب می‌شود...

در ابتدای قسمت ۲۳‍۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه به بحث داغ روزهای اخیر کاربران شبکه‌های اجتماعی درباره ارزش پاسپورت ایران در دوران قبل و بعد از انقلاب ۵۷ پرداختیم. ادعای رونمایی جمهوری اسلامی از موشک جدید خود با نام رستاخیز، ادعایی کاملا بی‌اساس است که هفته قبل زیاد دست به دست شد و ما آن را فکت‌چک کردیم. برخی با استناد به گزارش موسسه جینسا، ادعاهایی درباره میزان اصابت دقیق موشک‌ها به خاک اسرائیل مطرح کر...

در قسمت ۲۳۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره توافق اخیر ارمنستان و جمهوری آذربایجان با میانجی‌گری آمریکا و ماجرای کریدور زنگزور و ادعاها درباره آن صحبت کرده‌ایم. ادعاهایی درباره صادرات برق ایران به افغانستان، استفاده از پنل‌های خورشیدی در آلمان و روشی عجیب برای کاهش مصرف برق، از جمله موضوعات مرتبط با بی‌برقی‌های این روزهای ایران است. ادعای ممنوعیت نامگذاری کوروش و شرایط مادران برای نامگذاری و در...

در قسمت ۲۲۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به ادعای یک عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره نقش «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد پرداختیم؛ ادعایی که البته از ما نشان شاخ‌دار گرفت. همزمان با بحران آب در ایران، ادعاهایی درباره اجرای یک پروژه آبی از سوی ایران در کربلا شده بود که این هفته آن را فکت‌چک کردیم. ادعای کشته شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران، خبر بی‌اساسی است که برخی رسانه‌های...

در مقدمه قسمت ۲۲۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه، کمی درباره لایحه پرحاشیه «مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» صحبت کردیم؛ لایحه‌ای که فعلا قرار شده از مجلس پس گرفته شود. از ابتدای جنگ ایران و اسرائیل، ادعاهایی درباره ساخت یا مونتاژ پهپادهای اسرائیلی در ایران مطرح شد. در مقاله‌ای، به بررسی اخبار و اطلاعات مرتبط با این ادعا پرداخته‌ایم. دو ادعا از مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف از فکت‌ن...

در ابتدای قسمت ۲۲۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه به موضوع داغ این روزهای ایران یعنی «اینترنت طبقاتی» پرداخته‌ایم. در ادامه، به دو سوژه‌ای اشاره کردیم که با بی‌آبی این روزهای برخی شهرهای ایران بی‌ارتباط نیست. پرتاب آزمایشی سپاه با ماهواره‌بر «قاصد» در روزهای اخیر به موضوع نسبتا پربحثی تبدیل شد. تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم که آیا این اقدام، تست موشک بالستیک قاره‌پیما بود یا نه؟ میزان یارانه صرف‌شده برا...

در قسمت ۲۲۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه کمی مفصل درباره «مکانیزم ماشه» صحبت کرده‌ایم، عبارتی که این روزها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. بعد از حدود چهار سال، باز هم ادعاها درباره کاترین شکدم بالا گرفته است. بخش زیادی از این ادعاها را قبلا بررسی کرده بودیم. در این قسمت به یادآوری برخی از نتایج بررسی‌های قبلی و توضیح ادعاهای جدید پرداخته‌ایم. هفته قبل گزارش جدید فکت‌ن...

در قسمت ۲۲۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویدیوی پربازدید و پرواکنش انفجار تجریش صحبت کردیم. ادعای مسعود پزشکیان درباره فتوای دو مرجع تقلید علیه دونالد ترامپ، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم. سرنگونی جنگنده‌های اف۳۵ اسرائیلی در ایران، یکی از پرتکرارترین ادعاهای نادرست هفته‌های اخیر است. در این قسمت به متن و حواشی این مساله پرداختیم و همچنین به گمانه‌زنی‌ها درباره خرید جنگنده‌...

در قسمت ۲۲۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا آمارهای کوتاهی از عملکرد فکت‌نامه در روزهای جنگ اخیر را مرور کردیم و سپس درباره ویدیوی منتسب به انفجار سردر زندان اوین، توضیحاتی دادیم. گمانه‌زنی‌ها و واکنش‌ها درباره محل اقامت علی خامنه‌ای از ابتدای جنگ تا امروز، باعث شد تا یک سخنرانی قدیمی از او بازنشر زیادی پیدا کند. درباره این موضوع و فکت‌چک آن صحبت کرده‌ایم. افت نرخ هش‌ریت بیت‌کوین دنیا در زمان قطع این...

قسمت ۲۲۳ پادکست فکت‌نامه در شرایطی ضبط شد که حدود یک روز از شروع آتش‌بس میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل گذشته بود. ادعای کشته‌شدن نصرالله و سنوار بعد از آتش‌بس با اسرائيل و فایل صوتی منتسب به صحبت‌های پزشکیان در شب آتش‌بس، دو فکت‌چکی است که با تحولات اخیر مرتبط است. ادعای قطع سراسری اینترنت در اسرائيل در روزهای جنگ، از جمله ادعاهایی است که به طور گسترده در رسانه‌های داخل ایران منتشر شده بود، ام...

در قسمت ۲۲۲ پادکست فکت‌نامه، به مرور فکت‌چک‌ها و مقاله‌هایی پرداختیم که در حدود سه روز اخیر درباره موضوع جنگ ایران و اسرائيل منتشر کردیم. حمله آمریکا به سه مرکز هسته‌ای ایران شامل نطنز و فردو و اصفهان، موضوعی است که مقاله نسبتا مفصلی از آن منتشر کرده‌ایم و در این قسمت بطور خلاصه به آن می‌پردازیم. در یکی از دورهای جدید حمله‌های اسرائیل، در چند نقطه از زندان اوین انفجارهایی رخ داد. تصاویر و خبرهای م...

قسمت ۲۲۱ پادکست فکت‌نامه را در شرایطی منتشر می‌کنیم که تنها دو روز از انتشار اپیزود قبلی گذشته، اما به دلیل تداوم جنگ اخیر، سرعت تحولات، محدودیت شدید اینترنت در ایران و درخواست مخاطبان، تصمیم گرفتیم هر هفته دو یا سه قسمت پادکست جدید منتشر کنیم. انتشار نسخه‌های mp3 این پادکست‌ها در تلگرام، تقریبا همزمان با پادگیرها، ممکن است بتواند امکان دسترسی بهتری را برای مخاطبان فراهم کند تا در اوضاع فعلی بتوان...

قسمت ۲۲۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه در شرایطی ضبط و منتشر می‌شود که ایران و اسرائیل کمتر از یک هفته‌ است که درگیر جنگ شده‌اند. در این قسمت به طور کامل به مرور فکت‌چک‌ها و گزارش‌هایی پرداختیم که در روزهای اخیر با همین موضوع منتشر کردیم. نگرانی‌های مردم از تبعات حمله به نطنز و فردو و این پرسش که آیا خطر فاجعه نشت رادیواکتیو وجود دارد یه نه؟ موضوعی است که سعی کردیم به آن پاسخ دهیم. همزمان با بررسی خروج ای...

در قسمت ۲۱۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ابهامات و تناقض‌های پرونده قتل الهه حسین‌نژاد را بررسی کرده‌ایم. در ادامه، مقایسه گمراه‌کننده‌ای را مرور کردیم که ادعا می‌کرد ایران برای زنان امن‌تر از آمریکاست. خاطره علی خامنه‌ای از مذاکرات هسته‌ای دهه ۸۰ و ادعای یک رسانه حکومتی درباره ضرورت اقتصادی غنی‌سازی در داخل ایران، سوژه‌های مرتبط با مساله هسته‌ای ایران هستند. پرونده تعرض جنسی چند ورزشکار ایرانی در...

در قسمت ۲۱۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای نادرست علی خامنه‌ای را درباره اینکه فساد در جمهوری اسلامی سازمان‌یافته نیست، مرور کردیم. مسعود پزشکیان ضمن گلایه از واکنش‌ها به ادعای اخیرش درباره مصرف انرژی در ایران، آمار نادرست خود را به شکل دیگری بیان کرده که ما به آن نشان شاخ‌دار دادیم. قسمتی از سخنرانی اخیر محسن رنانی درباره چندهمسری و کورتکس مغز واکنش‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی داشت. درباره...

در ابتدای قسمت ۲۱۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه، درباره ادعاهای شاخ‌دار و مبهم «درمان انواع بیماری‌ها با روش شبیه‌سازی ذهن» توضیح داده‌ایم. در ادامه یک فکت‌چک دیگر در حوزه سلامت را مرور کردیم که به ادعای نادرست و خطرناکی درباره درمان سرطان پرداخته است. ادعای دختر ابراهیم رئیسی درباره قیمت دلار بعد از عملیات «وعده صادق ۱»، موضوع دیگری است که در این قسمت توضیح داده‌ایم. «تعطیلی اختتامیه جشنواره کن بخاطر قط...

در قسمت ۲۱۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا ادعایی از پزشکیان درباره مقایسه مصرف برق در ایران و اروپا را بررسی کردیم؛ ادعایی که فاصله زیادی با واقعیت داشت. همچنین، پیرو ادعایی در برخی رسانه‌های حامی ابراهیم رئیسی، توضیح دادیم که چرا شاخص توسعه انسانی در دوران دولت سیزدهم بالا رفته بود. سفر ترامپ به عربستان و برخی کشورهای دیگر خاورمیانه، بهانه طرح ادعاها و گزارش‌های مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ه...

در ابتدای قسمت ۲۱۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ادعای شاخ‌دار ناصر مکارم شیرازی درباره استقلال حوزه‌های علمیه و مراجع را مرور کردیم. دبیر پیشین ستاد امر به معروف، در یک مناظره ادعاهای مختلفی را درباره حجاب مطرح کرد. چند مورد آن را در این قسمت درستی‌سنجی کرده‌ایم. اشاره یک مجری صداوسیما به تصویری منتسب به بی‌برقی در اروپا، حاشیه‌ساز شد. درباره این تصویر و واکنش‌ها در برابر آن، توضیح داده‌ایم. همزمان با ب...

در ابتدای قسمت ۲۱۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه، مانند اپیزود قبل، کمی درباره متن و حواشی انفجار بندرعباس صحبت کردیم؛ از جمله نقش اقتصادی بندر رجایی و ادعایی که درباره کمک میلیاردی علی دایی شده بود. کاظم صدیقی، امام جمعه موقت تهران، همزمان با روز کارگر، ادعای عجیبی را درباره اعتراضات کارگران در ایران بیان کرد. در این قسمت، به این ادعا نیز پرداخته‌ایم. در ادامه، دو ادعایی را مرور کردیم که با یک مصاحبه تلو...

در ابتدای قسمت ۲۱۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه، کمی مفصل درباره متن و حواشی انفجار بندر رجایی در بندرعباس صحبت کرده‌ایم و توضیح دادیم که فعلا درباره آن چه می‌دانیم و چه ابهاماتی وجود دارد. در ادامه ادعای مهم عراقچی درباره میزان نظارت آژانس بر تمام اورانیوم غنی‌شده ایران را بررسی کردیم و توضیح دادیم که چرا این ادعا نادرست است. ادعای آزادسازی بخشی از اموال بلوکه‌شده ایران از سوی آمریکا و نصب پرچم‌های ایرا...

در قسمت ۲۱۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا به یکی از موضوعات خبری این روزهای ایران یعنی تاثیر تغییر ساعت‌ها بر مصرف انرژی پرداختیم. تصاویر منتسب به دیدار عراقچی و ویتکاف و ادعای بازگشت آمریکایی‌ها به سفارتشان در تهران، سوژه‌های مرتبط با مذاکرات اخیر هستند که به آن‌ها پرداخته‌ایم. درگذشت پاپ فرانسیس، بهانه بازنشر ویدیویی از دیدار ترامپ و پاپ شد که درباره ساختگی بودن آن توضیح داده‌ایم. کشف یک کوزه قدی...

در قسمت ۲۱۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا فکت‌چک ادعاهای مرتبط با موضوع مذاکرات ایران و آمریکا را مرور کردیم؛ از حواشی کاظم غریب‌آبادی و خودکار طلا و انگلیسی حرف زدن عباس عراقچی گرفته تا بازنشر یک ویدیوی قدیمی با این ادعا که قرار است سفارت ایران در آمریکا بازگشایی شود. دو ادعای مربوط به سرمایه‌گذاری آمریکا در ایران نیز از سوژه‌های دیگری هستند که با محوریت همین خبرها منتشر شده بود و ما آنها را فکت‌چ...

در قسمت ۲۱۰ پادکست هفتگی، ابتدا کارنامه فکت‌نامه در سال ۱۴۰۳ را مرور کردیم و از رکوردهای صحبت کردیم که در سال گذشته بر جای گذاشتیم. در ادامه، درباره نادرست بودن آماری توضیح دادیم که ادعا می‌کرد بخاطر پویش «نه به تصادف»، تلفات جاده‌ای نوروز امسال کاهش داشته است. یک نماینده مجلس درباره میزان پس‌انداز ارزی مردم ایران به عدد و رقم‌هایی اشاره کرده بود که البته از ما نشان نادرست گرفت. ادعای نادرست انتقا...