Felsefenin İzinde

Bu kez ben sizin sesinizi duyacağım :) Konuğum sizsiniz. Uzun zamandır soru & cevap yapmamıştık; neyi merak ettiğinizi merak ediyordum. Birbirinden iyi (ve zorlu) sorular geldi. Bu bölümde ilk yarısını yanıtlıyorum. Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠podbeemedia.com⁠'u ziyaret et! ------ Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermektedir.

Bu aslında bir eve dönüş bölümü. Ama benden ve duygularımdan çok az bahsedeceğiz. Çünkü dönüş yolunda aklıma geldikçe muzipçe gülümsediğim bir söz var; “Kendinizi kaybetmenizin takdire şayan binlerce yolu vardır.” Sözün sahibi Nietzsche. Söz ile ilgili en sevdiğim şey herkes kendini aramaktan söz ederken Nietzsche’nin, kaybetmeye dikkat çekmesi. Yani kendimizi nasıl buluruz değil; nasıl kaybederiz...

Japonya için planladığım tüm destinasyonları tamamlama görevimi iptal ettim. Çünkü çoğu yer sadece bir fotoğraf karesi edinme amacına dönmüştü. Eh, onu da Google Görseller aracılığıyla sanırım halledebilirim... Bu yüzden bu bölümde gerçekten seyahat edip görmemize gerek var mı, Google'dan baksak olmuyor mu, eksik kalan nedir sorularını tartışıyorum.  Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠podbeemedia....

Japonya, Kyoto’da ZEN Tapınağı’nda kaldım. Ve bu hayatta yaşadığım en güzel deneyimlerden biri idi. Çay, Kaiseki usulü yemekler, kaligrafi ve bolca meditasyon içeren günler oldu.  Baş rahip batı felsefesi konusunda ciddi manada bilgili, dünyanın en prestijli üniversitelerinde konuşma yapan biri olunca durum daha da güzelleşti. Bu bölümde Zen deneyimlerimden söz ediyoruz. Tüm bölümler ve daha fazla...

Japonya’da Zen bölümlerinin bu ilkinde kahramanımız Dilara (ben) Nepal’den sonra Japonya’ya geçtiğinde yaşadığı şoku aktarmayı deniyor ve Japonları bu kadar disiplinli, temiz, sebat eden eden ve mükemmeliyetçi yapan yaşam felsefesini anlamaya çalışıyor. Bu bölümde Japonların yaşam felsefesini oluşturan bazı kavramlara odaklanıyoruz: Gaman, Shikata ga nai, Ma, Wabi Sabi. Ayrıca geleneksel tiyatrola...

Yine şehri değil; şehrin bende yarattığı felsefi düşünceleri aktardığım şahsıma münhasır gezi bölümümüz yayında. Katmandu ve genel olarak Nepal’de dolanmak bende din psikoloji ve sosyolojisi üzerine tartışmalar yarattı. Dine gerçekten ihtiyacımız var mı? Bu fikri iki açıdan referanslar ile düşünelim. Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ------ Po...

Meditasyon Hapishanesindeyim. Sessizlik içerisinde 10 gün boyunca günde 10 saat meditasyon yapılan Vipassana pratiğimi tamamlayamadım. Bu bölümde neden tamamlayamadığımdan ama bu süreçte bile neleri farkedip bir yandan ağlar bir yandan gülümserken oradan ayrılışımdan söz ettim. Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et! ------ Podbee Sunar ------- Bu podcast reklam içermek...

EN SON NE ZAMAN DURDUNUZ VE HİÇBİR ŞEY YAPMADINIZ? Siz bu gönderiyi okurken ben muhtemelen ayvayı yemiş, pişmanlık ve acı içerisinde her yeri tutulmuş bir şekilde Nepal'de inzivada olacağım... :) Bugün yayınlanan podcast içeriğinden sizi haberdar edebilmek için bu gönderiyi önceden planladım. Ne inzivası? İsmi "Vipassana". Sanskritçe gerçeği görmek anlamına geliyor. 10 gün sürüyor ve bu süre zarfı...

Felsefenin İzinde Yollara dönme vakti! Asya maceramızı sonlandırmadan önce Nepal ve Japonya’ya doğru yola çıkmadan önceki son günüm… Galata’da stüdyoda otururken bu kez heyecan ve neşeden değil; korkulardan bahsettim. En azından sürekli güçlü durmak zorunda olmadığımı artık kabullendiğim bir yaz oldu. Yol öncesi dertleşme seansı, sonrasını biliyorsunuz… Bitmeyen maceralar! Tüm bölümler ve daha faz...

Dünyayı nasıl deneyimliyoruz? Bu beden, kimliğimizin ta kendisi mi, yoksa sadece bir araç mı? Algılarımız, duygularımız ve düşüncelerimiz, bedenimizin sınırları içinde mi başlıyor ve bitiyor, yoksa daha derin bir anlam taşıyorlar mı? Bedenimiz, özgürlüğümüzün sınırlarını belirliyor mu, yoksa bu sınırları aşabilecek bir potansiyele sahip miyiz? Bu içerikte, geleneksel zihin-beden ayrımının neden ar...

Bu bölümde felsefeci, akademisyen, şair, yazar, çevirmen Oruç Aruoba'nın şiirleri ile felsefi düşünmenin olanaklarını yokluyoruz. Bazen birkaç dize, onlarca sayfanın söyleyemediği şeyi söyler. Söz konusu Oruç Aruoba olduğunda ise onun şiirlerindeki YOL teması bizim için oldukça anlamlı hale gelecek.  Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et! ------ Podbee Sunar -------...

Kesin bir ara aklınıza gelmiştir, “Benim gördüğüm renklerin senin gördüğün renklerle aynı olduğunu nasıl bilebilirim? Belki de bu portakalın turuncu olduğunu öğrenmişizdir fakat hepimiz aynı tonu görmüyoruzdur. Ya da belki de portakal portakal rengi bile değildir, renk sadece bizim gördüğümüz bir şeydir, yani nesnenin kendisine ait bir özellik değildir. Eğer bunları düşündüyseniz sizi biriyle tanı...

Bugün birlikte üzerine düşüneceğimiz konu Stoacılardan Nietzsche'ye değin yaşam bilgeliğinde denildiğinde sıklıkla anılan "Amor fati! kaderini sevmek öğretisi. Düşünmek istiyorum, çünkü genellikle yanlış anlaşılarak hal hazırda belirlenmiş bir yazgı karşısında insanı pasifize eden bir yanı varmış gibi düşünülüyor. Bana kalırsa bu doğru değil.. Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠...

Bir önceki bölümde Leibniz’in zorunluluk ve olumsallık arasında yaptığı önemli ayrımdan söz etmiştik. Eğer olgular dünyası olumsal ise şeylerin neden o şekilde değil de bu şekilde var olduğunu açıklamanın yegane sebebinin tanrı olduğu sonucuna vardık. Bu bölümde ise Leibniz’in yanıt vermesi gereken önemli bir soru var, tanrı neden bunca kötülüğe rağmen dünyanın böyle olmasını seçmiştir? Tanrı kötü...

Neden hiçbir şey yok değil de, bir şey var? Ve neden var olan her şey başka şekilde değil de özellikle bu şekilde olmuş? Her şeyin bu şekilde olmasının bir sebebi olmalı. Bu soruya bir yanıt bulduysanız ve yanıtınız ilahi bir faktör ise akabinde hemen başka bir soru belirir. Etrafımızdaki felaketlere bakıp her şey çok farklı olabilirdi, bu dünya iğrenç de diyebilirsiniz, haklı olarak. O zaman nede...

Asya ülkelerine yaptığım seyahatlerim ve Hint felsefesi çalışmalarına başladıktan sonra meditasyon kavramı kaçınılmaz bir şekilde hayatıma girdi. Batı felsefesinde de, örneğin Marcus Aurelius veya Descartes'in çalışmalarının isimlerinden aşina olduğumuz bu kavramın, modern dünyada ve daha da önemlisi bende karşılığının ne olduğunu bu bölümde ele aldım. Çünkü bana kalırsa meditasyon mistik, ruhani...

Favori filozoflarımdan biri olan Baruch Spinoza üzerine kaydettiğim bu ikinci bölümde Tanrının doğanın kendisi olması fikrinden devam ederek, onun modus yani hallerinden bahsedecek, insanın pozisyonu ve tanrı/doğa ile olan ilişkisinden söz edeceğiz. Ayrıca tanrı/doğadaki zorunluluktan yola çıkarak, insandaki özgür irade kavrayışının nasıl bir yanılsama olduğu konusundaki iddia da tartışacağımız şe...

Thales’ten başlayarak günümüze doğru gelmeyi amaçladığımız felsefe tarihi serisinde bugüne kadar konuştuğumuz filozofları dinlerken uygulanabilir ya da makul olan fikirleri cımbızla seçip olmayan bölümlerinin neden yanlış olduğunu gösterme eğiliminde bulunmuştuk. Fakat bu bölümdeki konuk düşünürümüz Baruch Spinoza bunlardan biri değil. Nitekim onun felsefesi bugün dahi felsefenin tartıştığı sorula...

Hayatımın son iki senesine baktığımda gördüğüm şu oldu, kavramlarla düşünüyor olsam da şiirlerle yaşıyorum. Felsefenin İzinde Yolculuk projesine ilham veren şiir Rilke’den idi, “Hayatı genişleyen halkalar halinde yaşarım ben...” Eve döndüğümde yolculuğumu düşünme evresinde ise bu defa ilhamım TS. Elliot oldu; “Tüm keşiflerimizin amacı dönmek olacak başladığımız yere ve görmek olacak o yeri yepyeni...

Geçen bölümünde modern felsefenin kurucusu olarak kabul edilen Fransız filozof Rene Descartes’tan bahsetmeye başlamıştık. "Meditasyonlar" adlı kitabının birinci bölümünde duyuların yanıltıcı olduğunu farkeden Descartes'in hayatında bir kez için her şeyden şüphe etmeye karar verdiğini, kendi kendi bedeni ve dünyanın gerçekliğinden emin olmak için yeterli nedeni olmadığını görmüş, her şey bir rüya o...

Descartes, genel olarak modern felsefenin kurucusu kabul edilir ve onun felsefesi de felsefeyi tamamen değiştiren entelektüel bir devrimin ifadesi olarak görülür. Özellikle Birinci Meditasyon’daki skeptik argümanları ve akıl ve beden’e ilişkin düalist felsefe anlayışıyla çok ünlüdür. Epistemolojide, yani bilgi teorisinde, bugün bile birçok filozof, onun Birinci Meditasyon’da ortaya koymuş olduğu s...

Yüzyıllar önce Epiküros, "Her şeye gücü yeten iyi bir tanrı nasıl olur da kötü olanı hoş görebilir? Tanrı kötülüğü durduramıyorsa mutlak bir güce sahip değildir, öte yandan mutlak gücü olduğu halde kötülüğü önlemeye istekli değilse bu durumda tanrı nasıl mutlak iyi olabilir? Her şey tanrıdan geliyorsa kötülük de ondan geliyor olmalı. O halde tanrı kötülüğü istemiş olmalı." diye soruyordu. Bu soru...

Felsefe tarihi serisinde bir süre Orta Çağ felsefesini konu edineceğiz. Geçtiğimiz bölümde 14. yüzyıla kadar Avrupa’daki genel ortamdan, inançlardan, inançların temel öğretilerinden ve aralarındaki tartışmalardan söz etmiştik. Bu bölümde ise Aziz Pavlus ve Tertillianus aracılığıyla Orta Çağ'a damgasını vuran Akıl - İman tartışmasından söz edeceğiz. Instagram Twitter Website Tüm bölümler ve daha fa...

Geçtiğimiz bölümde Hristiyanlığın doğuşundan 14. yüzyıla kadar Avrupa’da felsefenin din adamlarının tekelinde olduğuna dikkat çekerek din felsefesi tartışmalarına başlamıştık. Bu bölümde ise genel ortamı daha iyi yansıtmak adına kutsal metinlerin felsefede tartışılan bölümleri ve farklı inançlardaki İsa tasvirlerinden söz edeceğim. Instagram Twitter Website Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠⁠po...

Felsefe tarihi serisinin bu bölümünden itibaren bir süre Orta Çağ'ı konu edineceğiz. Fakat Antik Çağ'dan bambaşka bir yöne doğru evrildiğimiz için doğrudan Orta Çağ'ın ünlü düşünürlerinden isim isim bahsetmek istemiyorum. Hristiyanlığın doğuşundan 14. yüzyıla kadar Avrupa'da felsefe, din adamlarının tekelindedir. Katolik felsefe bir kurumun, Katolik Kilisesi'nin felsefesidir. Felsefe ile inancı sa...