Ekspresem przez historię w Radiu Lublin

Turcja - czy raczej Impreium Osmańskie według ówczesnego nazewnictwa - w pierwszej wojnie światowej stanęła - mówiąc delikatnie - po złej stronie mocy, będąc sojusznikiem tak zwanych państw centralnych, czyli Cesarstwa Niemieckiego, Austro-Węgier i cestarstwa Bułgarii. Kiedy trwająca kilka lat krwawa bezsensowna rzeź dobrnęła wreszcie do finału, bardzo długo trwały rozmowy przy dyplomatycznych sto...

7 sierpnia 1908 roku w Austrii odkryto figurkę Wenus z Willendorfu. To bez wątpienia jedno z najsłynniejszych znalezisk XX wieku. Nie był to jednak wynik prac archeologów - figurkę, wraz z dwiema podobnymi, odkryto przy okazji zwykłych prac drogowych.

6 sierpnia 1945 roku nad Hiroszimą eksplodowała bomba atomowa. Nigdy nie ustaną dywagacje historyków nad sensem strasznych bombardowań w Hiroszimie i Nagasaki, które przeprowadzili Amerykanie, dla - takie było oficjalne tłumaczenie - jak najszybszego zakończenia wojny. Tak naprawdę jednak była to wielowiątkowa decyzja, która niosła ze sobą brzemienne w skutki konsekwencje.

5 sierpnia 1953 roku odbyła się premiera filmu wojennego "Stąd do wieczności". Była to adaptacja filmowa znakomitej powieści Jamesa Jonesa o tym samym tytule. Jones specjalizował się w tamatyce wojennej, książka więc niezwykle trzymała w napięciu. Film w tym jej nie ustępował i nawet po wielu latach dzieło autorstwa reżysera Freda Zinnemanna robi wrażenie. Głównie fantastyczną rolą... Franka Sinat...

4 sierpnia 1656 roku do Lublina ponownie zawitał Jan Kazimierz. Lublin stał się w tym czasie stolicą Polski.

3 sierpnia 1914 roku Józef Piłsudski utworzył w Krakowie Pierwszą Kompanię Kadrową. Losy tego pododdziału piechoty obrosły taką legendą, że warto przypomnieć suche fakty - nie mniej interesujące.

Amerykańscy żołnierze, którzy pojawili się w Europie, kiedy otworzył się wreszcie drugi front, byli zszokowani okrucieństwem toczonej w Europie wojny, a przede wszystkim bestialstwem w niemieckim wydaniu. Operacja "Cobra", którą przeprowadziły siły amerykańskie od 25 lipca do 31 lipca 1944 roku miał na celu przerwanie linii niemieckiej obrony i umożliwienie wyrwania się z Normandii.

30 lipca 1882 roku otwarto Dworzec Tatrzański w Zakopanem. To jeden z legendarnych budynków słynnego tatrzańskiego miasta. Na początku jednak wyjaśnienie - nigdy nie pełnił on funkcji dworca. Był nim tylko z nazwy.

29 lipca 1920 roku utworzono Wojskowe Gubernatorstwo Warszawy. Tego dnia (był to czwartek) losy naszego kraju, który tak niedawno odzyskał niepodległość może nie wisiały na włosku, ale sytuacja była bardzo napięta. Wojna polsko-bolszewicka powoli wchodziła w decydującą fazę.

28 lipca 1928 roku w Amsterdamie rozpoczęły się IX Letnie Igrzyska Olimpijskie. Rok 1928 był rokiem, który potem wielu wspominało z rozrzewnieniem - jak pamiętamy. rok później nastąpił wielki światowy kryzys i zniknęło poczucie bezpieczeństwa. Mijało 10 lat od wielkiej rzezi pierwszej wojny światowej i wielu patrzyło śmielej w przyszłość. Ludzie mieli znów czas, by zainteresować się sportem.

27 lipca 1918 roku powołano do życia Uniwersytet Lubelski (dziś KUL).

24 lipca 1792 roku król Stanisław August Poniatowski złożył na ręce posła rosyjskiego akces do konfederacji targowickiej. To wyjątkowo smutna data w polskiej historii. Miała położyć się cieniem na wiele kolejnych dziesięcioleci. O konfederacji targowickiej słyszeli chyba wszyscy, ale warto dorzucić garść szczegółów, by zrozumieć, jak groźny w kolejnych latach miała ona stanowić precedens.

23 lipca 1967 roku w Detroit wybuchły zamieszki rasowe. W kraju takim jak Stany Zjednoczone, skażonym od początku istnienia rasową segregacją, tego rodzaju wydarzenia były i niestety nadal są elementem rzeczywistości. Czasem jednak przybierają rozmiary, które trudno przewidzieć.

22 lipca 1934 roku do Warszawy dotarła fala kulminacyjna powodzi. Był to największy tego rodzaju kataklizm w międzywojennej Polsce.

21 lipca 1950 roku Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o planie sześcioletnim. Miał to być kolejny krok w rozwoju ludowego państwa polskiego po planie trzyletnim, realizowanym w latach 1947-1949. Tego, że kraj zniszczony w czasie wojny i okupacji należy podnosić z ruin, nikt nie kwestionował. Zależne od Moskwy władze w powojennej Polsce chętnie i dość przebiegle rozgrywały tę kartę.

20 lipca 1816 roku  w „Gazecie Warszawskiej” ukazał się pierwotny tekst Pieśni narodowej za pomyślność króla. Zaskakujące, jak długą i krętą drogę potrafią przebyć niektóre utwory. W 1816 roku nikt nie mógł przewidzieć, jak potoczą się losy tej kompozycji.

17 lipca 1990 roku w Paryżu odbyła się trzecia konferencja dwa plus cztery Było to kolejne z cyklu spotkań, na których dywagowano o zjednoczeniu Niemiec. Niemcy nigdy nie ponieśli sprawiedliwej kary, za to, czego dopuścili się podczas II wojny światowej, bo zimna wojna spowodowała, że bardziej istotna dla mocarstw po obu stronach żelaznej kurtyny była wzajemna rywalizacja.

16 lipca 1974 roku przekazano do użytku Zalew Zemborzycki w Lublinie.

15 lipca 1983 roku odbyła się premiera komedii filmowej "Zelig"w reżyserii Woody’ego Allena. To jednej z najwybitniejszych filmów reżysera, który często mówi o sobie, że nawet nie udało mu się otrzec o wielkość. W jego przypadku to nie kokieteria. Raczej konstatacja artysty stale zapracowanego, przygotowującego - niemal co rok - nowy film.

14 lipca 1902 roku w Wenecji zawaliła się dzwonnica bazyliki św. Marka. Na początku XX wieku stan słynnej budowli był opłakany...

13 lipca 1969 roku w Żelazowej Woli odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina. Dziś trudno wyobrazić już sobie to miejsce bez tego pomnika. Znajduje się on w parku, w bezpośrednim sąsiedztwie domu narodzin wielkiego kompozytora.

10 lipca 1835 roku w Lublinie urodził się Henryk Wieniawski - skrzypek, kompozytor i pedagog.

9 lipca 1917 roku Józef Piłsudski nakazał polskim legionistom odmówić złożenia przysięgi na wierność cesarzom Niemiec i Austro-Węgier. Był to kolejny dowód niezwykłej politycznej przenikliwości Piłsudskiego. Wówczas losy I wojny nadal nie przechylały szali zwycięstwa na którąkolwiek ze stron.

8 lipca 1937 roku Japonia wypowiedziała wojnę Chinom. Być może gdyby nie niemieckie zakusy do panowania nad światem i atak III Rzeszy na Polskę a potem kolejne kraje, konflikt Japonii z Chinami zapisałby się mocniej w świadomości historycznej.

7 lipca 1991 roku zakończyła się tzw. wojna dziesięciodniowa. Inna nazwa tego konfliktu to słoweńska walka o niepodległość. Była to jedna z najmniej krwawych i najkrótszych wojen o wolność w dziejach Europy, ale nie zapominajmy, że była także fragmentem większej - o wiele tragiczniejszej - epopei rozpadu Jugosławii.