Ekonomia i cała reszta

Od miesięcy mówi się o rosnących problemach psychicznych młodych ludzi. Zazwyczaj temat pojawia się w kontekście niedofinansowania psychiatrii dziecięcej. O ile problem ten jest istotny, tak nie jest on przyczyną rosnących i zauważalnych w całym rozwiniętym świecie kłopotów z dobrostanem psychicznym osób młodych. Trend pogarszania się jakości zdrowia psychicznego jest widoczny od mniej więcej deka...

Kurs dolara względem złotego notuje historycznie wysokie wartości. Ale od wielu miesięcy amerykańska waluta wzmacnia się także wobec innych walut. Jest to związane z od dawna zapowiadanym okresem spadku koniunktury gospodarczej, rosyjską agresją na Ukrainę oraz globalną inflacją. Kapitał bojąc się niestabilnej sytuacji na świecie ucieka w inwestycje, które są mniej ryzykowne. Taką „bezpieczną przy...

We wszystkich większych miastach w Polsce rok do roku wzrosty czynszu za najem mieszkania były dwucyfrowe. W Gdańsku i Krakowie wynajem kawalerek podrożał o ponad 40%. W tym pierwszym mieście za wynajem kawalerki w lipcu średnio trzeba było zapłacić 2577 zł. Gdańsk tym samym przebił po raz pierwszy Warszawę, gdzie za kawalerkę w tym samym czasie płaciło się 2551 zł. Skąd te podwyżki? Po pierwsze w...

Od kilku tygodni w internecie popularność zdobywa nowe zjawisko, czyli quiet quitting, co można przetłumaczyć jako „ciche odchodzenie”. Jest to trend na rynku pracy, który miałby objawiać się tym, że pracownicy rezygnują z ponadnormatywnych zajęć i robią „tylko” to, do czego zobowiązuje ich umowa. Quiet quitting przeciwstawiane jest kulturze zapierdolu, czyli kultowi pracy ponad siły w nadziei na...

To pytanie trapi Polaków co najmniej od 30 lat (a prawdopodobnie od wielu, wielu dekad wcześniej). Kiedy w końcu dogonimy Niemcy? Kiedy Kowalski będzie zarabiał tyle co Schmidt? Jeśli porównamy niemieckie i polskie pensje (i przeliczymy te drugie na euro), to okaże się, że przeciętny Niemiec za godzinę pracy zarabia prawie trzy i pół razy więcej niż przeciętny Polak. Wiemy jednak, że w Niemczech s...

Branża IT od lat kusi wysokimi zarobkami. Coraz więcej osób marzy o karierze programisty. Czy warto więc się przekwalifikować na programistę? Czy warto porzucić dotychczasowy zawód i zająć się programowaniem? W Polsce w branży ICT pracuje około 600 tys. ludzi. W całej Unii Europejskiej pracowników tego sektora jest około 8 mln. I będzie ich przybywać. Również w naszym kraju. W UE 4,5 proc. pracown...

Spirala płacowo-cenowa w ostatnich miesiącach w mediach jest odmieniana przez wszystkie przypadki. Narracja wygląda mniej więcej w ten sposób: poza tym, że rząd podbija inflację transferami społecznymi, to ludzie nieodpowiedzialnie chodzą po podwyżki dokładając się w ten sposób do wzrostu cen. Tymczasem przez pewien czas po prostu powinniśmy zacisnąć pasa. Na marginesie: ciekawe jest czy ci, którz...

Windfall Tax, czyli podatek od zysków nadzwyczajnych jest nie tylko coraz szerzej dyskutowanym, ale również coraz częściej stosowanym mechanizmem radzenia sobie z wielowymiarowym kryzysem gospodarczym. Czym jest windfall tax? Jest to podatek nakładany na firmy odnotowujące bardzo duże zyski, które jednak nie wynikają z przyjętych przez te przedsiębiorstwa modeli biznesowych, innowacji, czy inwesty...

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta   ==  Kilka lat temu media obiegła informacja, że średnia zdolność skupiania uwagi spadła z 12 sekund w 2000 roku do 8 sekund obecnie. Miałoby to nas sytuować poniżej zdolności do skupienia uwagi złotej rybki. Problem w tym, że to bzdura.   Dziennikarze BBC postanowili dotrzeć do źródeł tego internetowo-medialnego mitu. Okazało...

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta == Dlaczego do PKB nie wlicza się nieodpłatnej pracy w domu, za to w niektórych krajach zlicza się nielegalny handel narkotykami? Czy PKB może rosnąć nie zmieniając poziomu życia mieszkańców danego kraju? I dlaczego niektóre mniej zamożne państwa (jak Polska) mają mniej osób bezdomnych niż prawie dwa razy bogatsze (jeśli bierzemy pod uwagę PK...

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta -- Wakacje zwiększają naszą kreatywność, umiejętność rozwiązywania problemów, zwiększają również naszą wydajność w pracy. Ale urlop oczywiście nie jest tylko po to, żeby nam się lepiej pracowało, kiedy z niego wrócimy. Dni wolne są - a przynajmniej powinny być - przede wszystkim dla nas, dla naszego wypoczynku i lepszego samopoczucia. Regular...

Inflacja bije rekordy właściwie na całym świecie. Nie tylko w Polsce jest najwyższa od dekad. W naszym kraju zresztą trudno jest się jej zbliżyć do rekordowych odczytów z początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy to przechodziliśmy transformację gospodarczą. Jednak kraje, które nie mają w najnowszej historii podobnego epizodu również notują rekordy niewidziane od dekad. Od ponad 30 lat takiej inflac...

Od tygodni na polskich ulicach można zobaczyć billboardy, które pytają „Gdzie te dzieci?” W domyśle chodzi o spadający od dekad tak zwany współczynnik dzietności. Dlaczego więc nie rodzi się tyle dzieci, co trzy, cztery, czy pięć dekad temu? To dlatego, że… dokonał się postęp. Spadająca dzietność wynika z upodmiotowienia kobiet, tego, że dłużej się uczą i że pracują zawodowo. Kolejnym powodem spad...

USA w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców ma więcej bezdomnych niż Polska – pomimo tego, że PKB per capita Ameryki jest prawie dwa razy wyższy niż w Polsce. Ameryka to państwo wielkich nierówności ekonomicznych, które widać gołym okiem.  Mimo jednego z najwyższych wskaźników PKB na głowę kraj ten plasuje się dopiero około trzydziestego miejsca na świecie jeśli chodzi o umieralność niemowląt....

Dochód pasywny w ramach gospodarki 4.0 możliwy do osiągnięcia dzięki inwestycyjnemu narzędziu stworzonemu na bazie algorytmów uczenia maszynowego, takich samych jak te, które nawigują silniki sztucznej inteligencji w autonomicznych samochodach produkowanych przez Elona Muska, denominowany w wielopoziomowych CDOsach zabezpieczonych szyfrem stworzonym przez najnowocześniejszy komputer kwantowy i sto...

Badacze David Hope i Julian Limberg przyjrzeli się pięćdziesięcioletniej historii opodatkowania najzamożniejszych osób w 18 rozwiniętych gospodarkach należących obecnie do OECD. Zgodnie z neoliberalną intuicją obniżanie danin dla najbogatszych powinno skłaniać ich do bardziej intensywnej pracy. To z kolei miało się przekładać na wzrost gospodarczy, a to powinno skutkować między innymi spadkiem bez...

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta -- Na świecie ponad 85 proc. ludzie żyje za mniej niż 30 dolarów dziennie (do każdego kraju kwotę dopasowuje się tak, by odpowiadała sile nabywczej 30 dolarów w USA). W Danii natomiast 86 proc. mieszkańców żyje za więcej niż 30 dolarów dziennie. Czego więc potrzebujemy, aby ludzie na całym świecie żyli tak dostatnio, jak żyją obecnie Duńczycy...

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta Jednym z najgorętszych tematów ekonomicznych ostatnich lat jest jawność płac. Polityka jawności płac obowiązuje w krajach skandynawskich. W Norwegii do 2014 roku możliwe było sprawdzenie na Facebooku jaki dochód mieli znajomi. Tak powszechny dostęp do informacji o dochodach zyskał nawet miano „podatkowego porno”. Jawność płac powoduje, że oso...

Forbes w jednym ze swoich artykułów pisze o tzw. efekcie latte. Oznacza on, że człowiek biedny zrezygnuje z picia jednej kawy na mieście dziennie, to po 30 latach stanie się bogaty. Tylko że tu nic się nie zgadza: biedni nie piją codziennie kawy na mieście. A jeżeli byś sobie odmawiał jednej kawy, to nie staniesz się bogaty. Chociaż oszczędność jest cechą pożądaną, a posiadanie zaskórniaków pozwal...

Możesz nas wesprzeć na patronite.pl/Ekonomiaicałareszta Inflacja nie schodzi z czołówek portali informacyjnych. Nic w tym dziwnego, ponieważ ceny towarów i usług nie przestają rosnąć. W maju 2022 inflacja osiągnęła poziom 13,9 proc. I wydaje się, że nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Od kilku miesięcy mamy w Polsce (ale nie tylko) inflację galopującą. W ten sposób ekonomiści określają droży...

Wydaje się, że nikt nie lubi płacić podatków. Tymczasem tak zwane morale podatkowe jest uzależnione od wielu cech. Są to zarówno cechy indywidualne, jak i cechy gospodarek i systemów politycznych. Niektóre z nich powodują, że niektóre grupy ludzi (i społeczeństwa) płacą podatki chętniej niż inne. Wyższe morale podatkowe (a więc większą skłonność do płacenia podatków) mają kobiety, osoby starsze i...

Negocjowanie podwyżki nie należy do najprzyjemniejszych zadań. Nic dziwnego więc, że część osób unika pójścia po podwyżkę. Według firmy Randstad w 2022 roku podwyżki pensji nie dostało 55 proc. pracowników. Najczęściej wyższe wypłaty dostawali kierownicy średniego szczebla, a najrzadziej… nauczyciele. W najbliższym czasie jedynie około jednej trzeciej pracowników zamierza pójść do szefa po podwyżk...

Polacy uważają, że płacą wysokie podatki. Choć to tak naprawdę nie prawda. Podatki w naszym kraju są niższe niż średnia krajów OECD i niższe niż średnia unijna. Nie lubimy płacić podatków, jednocześnie wymagamy, żeby państwo zapewniało nam wysoką jakość opieki zdrowotnej, pomoc osobom biednym, wsparcie niezamożnych uczniów i studentów i ułatwiło dostęp do mieszkań. Na to wszystko potrzebne są jedn...

Za naszą zachodnią granicą pojawił się pomysł wprowadzenia uniwersalnej darowizny. Jest to koncepcja nieco zbliżona do dochodu podstawowego. Różnica między pomysłami polega na tym, że idea dochodu podstawowego zakłada wypłacanie pewnych sum pieniędzy miesięcznie, natomiast dotacja uniwersalna jest wypłacana jednorazowo. Niemiecki Instytut Badań Ekonomicznych proponuje wprowadzenie takiego rozwiąza...

Wiedzieliście, że średnie wynagrodzenie realne (czyli po korekcie o inflację) rosło w Polsce nieprzerwanie od 1994 roku? Co prawda nie mamy danych decylowych, jeśli chodzi o wzrost wynagrodzeń (czyli informacji o wzroście wynagrodzeń w całym rozkładzie dochodów), ale to wcale nie musi być tak, że uśredniony wzrost wynagrodzeń wynikał z faktu, że bogacili się bogaci, a biednym żyło się ciągle tak s...