Dünya Mirası Adalar

Kınalıada’da iz bırakan Aykaç ailesinin 3. kuşağı, ekonomi ve yönetim alanında uluslararası düzeyde önemli çalışmalara imza atmış duayen isim Prof. Dr. Ahmet Aykaç ile bir araya geliyoruz. 

Konuğumuz mimar Aslıhan Demirtaş ile Marmara Denizi ve müsilaj olgusuna odaklanan “Sümüklü Deniz Seferleri” araştırma projesini konuşuyoruz. Aslıhan Demirtaş’ın yürüttüğü Su Etrafında program dizisi kapsamında geliştirilen proje, deniz biyologlarından balıkçılara, sanatçılardan yüzücülere uzanan çok sesli bir buluşma alanı sunuyor; İstanbul’un tuzlu sularında yapılan keşifler ve kolektif deneyimle...

Türk futbolunun ve Fenerbahçe’nin unutulmazı, yıllarca ayakta alkışlanan Adalı Lefter Küçükandonyadis'in hayatının anlatıldığı kitabı Lefter: Futbolun Ordinaryüsü kitabının yazarı Haluk Hergün ile bir araya geliyoruz.  

The Marmara Project ekibinden genç kaşifler Dahlia Jamous, Arya Yurducan ve Sera Tolgay ile Marmara Denizi’ni gözlemleme ve su kalitesini ölçmeye yönelik çalışmayı konuşuyoruz. EarthEcho ve National Geographic desteğiyle yürüyen proje, bilimsel merakı olan gençleri Marmara’nın korunmasına katılmaya davet ediyor.

Konuğumuz sosyolog Kiraz Özdoğan ile Longo Maï (Uzun Yaşa) hareketinin ekolojik ve dayanışmacı yaşam anlayışını; İstanbul Adaları’nda her yıl tekrarlanan vahşi budama uygulamalarını, son yıllarda artan canlı ağaç kesimlerini ve orman–toprak yaşamı için hayati önem taşıyan devrilmiş gövdelerin toplanması sorununu ele alıyor; Prens Adaları’nın arabasız, kimyasal yük taşımayan, kuşlar ve atların mira...

Konuğumuz araştırmacı–tarihçi Hanriet Basoğlu’nu ile Büyükada’nın kaybolan mekânlarını ve Adaların kaybolan hafızasını mercek altına alıyoruz. 

Apaçık Radyo’muzun 30. yaşını sivil toplumun öncüleri ve düşünürleriyle ve tabi yolu Adalardan geçen konuklarımızla kutluyor; radyomuzu bugünlere taşıyan Ömer Madra’nın okul arkadaşları Gündüz Vassaf, İlhan Nebioğlu, İbrahim Betil ve Ahmet Aykaç ile sizleri buluşturuyoruz.

Konuğumuz Prof. Dr. Nesrin Algan ile Kunming–Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Anlaşması’nın 2030’a kadar doğal alanların en az %30’unun korunması hedefini konuşuyor; Marmara Denizi ve Asi Havzası’nda yürütülen ekolojik koruma ve restorasyon çalışmalarıyla bu hedefin yerelden nasıl hayata geçirilebileceğini ele alıyoruz.

Doğayla uyumlu yaşamın yeniden mümkün olduğu hatırlatıyor; tıpkı Cambridge çayırlarında olduğu gibi, insan ve hayvanın bir arada var olduğu döngüsel bir yaşam örneği sunuyoruz. 

Açık Kapı Mimarlık Festivali 2025 kapsamında düzenlenen 'Adanın Hafızası: İskeleden Yetimhaneye' başlıklı yürüyüşü, yoğun ilgi gören duraklarını, adanın mimari mirasını ve kültürel hafızasını konuklarımız Dr. Nilay Özlü, Zafer Akay ve Seda Naniç Zeybek'ten dinliyoruz. 

Konuğumuz gazeteci Stelyo Berberakis ile Heybeliada Ruhban Okulu’nun geleceğini konuşuyoruz. 1844’te kurulan, Ortodoks dünyasının en önemli dinî eğitim merkezlerinden biri olan okul, 1971’den beri kapalı. Defalarca “açılıyor” dendi, ama bu kez gerçekten açılacak mı? Açılırsa ne olur, kimler gelir, Rum cemaati ne düşünüyor? Zengin kütüphanesi ve köklü tarihiyle Heybeliada Ruhban Okulu yeniden günde...

'Geç Kalma' sloganıyla gerçekleştirilen bisiklet yarışlarına yönelik olarak yavaş yaşamı, adaların dinginliğini ve İstanbul’un hızına karşı koyan o özel Adalar ritmi üzerine konuşuyoruz. 

Adalar’ın turizm baskısı, sıfır atık hedefleri, yenilenebilir enerji olanakları ve ada belediyelerinin ortak geleceği üzerine, konuklarımız Adalar Belediye Başkan Yardımcısı Av. Fırat Durak, Adalar Belediye Meclis Üyesi İsmail Onur Balbinar ve Friedrich-Ebert-Stiftung’dan Büyükadalı arkadaşımız Yasemin Ahi ile konuşuyoruz.   

'Bir değişim yaratmak için asla küçük değilsin' diyen Sakıp Sabancı Vakfı 16. Sezon Fark Yaratanları'ndan Niyazi Selçuk ile sanatı, ekolojiyi, çocukların gücünü ve geleceği konuşuyoruz.

Europa Nostra Türkiye, Büyükada Rum Yetimhanesi’nin Patrikane tarafından alınan yıkım ve turizm amaçlı kullanım kararına ilişkin ciddi endişelerini dile getiren hem yapının özgünlüğü, hem de Adalar’ın geleceği açısından doğurabileceği risklere dikkat çeken bir basın bültenini kamuoyu ile paylaştı. Konuklarımız 40 yılı aşkın süredir mimari koruma alanında çalışan, geçmişte ICOMOS Türkiye ve Europa...

Binlerce deniz kaplumbağasının yuvalama alanı, kuş göç yollarının önemli durağı olan eşsiz ekosistem Hatay Samandağ’daki Milleyha Sulak Alanı'nı konuklarımız Dr. Samim Kayıkçı, Erol Yüksek ve Sera Tolgay ile konuşuyoruz.   

Konuğumuz gazeteci & yazar Mine Söğüt ile Büyükada Rum Yetimhanesi üzerinden, hafıza ve mekân kavramlarını mercek altına alıyor; tarihi yapıların toplumsal belleğimizdeki yerini, azınlık mirasının korunmasının önemini ve mekânın hafızayla kurduğu ilişkiyi konuşuyoruz. 

Gençliğinde Troçki’nin yıllarını geçirdiği İliasko Köşkü yıkımına tanıklık edip yıkanlara “Ne olur yapmayın!” diye yalvaran İlhan Nebioğlu ile  bir araya geliyoruz. Bugün aynı acıyı Rum Yetimhanesi için hisseden Nebioğlu, 1980’lerden bu yana üyesi olduğu Europa Nostra’nın girişimleriyle, Yetimhane’nin “Tehlike Altındaki 7 Kültürel Miras” arasında seçilmesini sağlayan isimlerden biri olarak bu kez...

Restoratör mimar Barış Altan'la Büyükada Rum Yetimhanesi'ni konuşuyoruz. Barış Altan yetimhane ile ilgili Patrikhane temsilcisi Laki Vingas’ın yapının artık restore edilemeyeceği yönündeki iddianın bilimsel açıdan geçersiz ve yönlendirici olduğunu anlatıyor ve ekliyor; "hangi malzemeden inşa edilmiş olursa olsun, hangi düzeyde yıpranmış olursa olsun, ilkesel ve teknik olarak her yapı restore edile...

Yaklaşık 18 yıldır restorasyonu süren Büyükada’nın en görkemli yapılarından, üzerindeki gözlem kulesinden dünyaca ünlü gökbilimci Antoniadi’nin Mars gözlemlerine ilk kez başladığı yerlerden biri olan Mizzi Köşkü’nü (Al Palas) onarımını yürüten restorasyon uzmanı ve yüksek mimar Yaman İrepoğlu ile mercek altına alıyoruz.

'Yetimhane için başka bir gelecek mümkün mü?' sorusunu konuğumuz ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nden mimar, mimarlık tarihçisi ve müze tasarımcısı Prof. Dr. Ayşen Savaş ile değerlendiriyoruz. 

Avrupa’nın en büyük ahşap yapısı olan Büyükada Rum Yetimhanesi, şimdi 'turizm işlevine dönüştürme' kararıyla yeniden gündemde.   Yedi yıl önce başlattığımız 'Yetimhaneden Öğrenmek' serisine kaldığımız yerden devam ediyor ve bu hafta konuğumuz, süreci yakından takip eden Patrikhane sözcüsü ve azınlık hakları savunucusu Laki Vingas ile bu önemli kararı ve yapının geleceğini konuşuyoruz. 

Yetimhane serimize yedi yıl önce 'Yetimhaneden Öğrenmek' başlıklı programımızda konuk ettiğimiz mimar Nevzat Sayın ile aradan geçen yedi yılın ardından yeniden buluşuyoruz.  O gün bize olacakları tek tek anlatmış meğer.. Nevzat Sayın ile aynı şeyleri konuşuyor olmanın verdiği ruh sıkıntısıyla 'Malumun İlanı' başlığı altında buluşuyoruz.  

Bu yıl da gençleri bir araya getiren edebiyat, kültürler arası öğrenme, ekoloji ve toplumsal dayanışma ekseninde şekillenen Nâzım Hikmet Yaz Kamplarını sekiz yıldır Gündüz Vassaf ile birlikte koordine eden sosyolog ve sivil toplum çalışanı Nazan Bekiroğlu ile kampın geçmişini, bu seneki 'Dünya Vatandaşlığı' temasını ve gelecek vizyonunu konuşuyoruz. 

Dünyanın en büyük ikinci ahşap yapısı olan Büyükada Rum Yetimhanesi’ni konuğumuz psikolog ve yazar Gündüz Vassaf ile konuşuyoruz.  Gündüz Vassaf, yedi yıl önce düzenlenen '206 Odalı Sessizlik' sergisinde bu yapı için, “Devletlerin ve dinlerin yetimi,” demişti ve şimdi ise yetimhane, 'turizm yatırımı' adı altında yeni bir tehditle karşı karşıya. Hafızasını yitiren İstanbul’un kıyısında hâlâ direnen...