Doğa Sohbetleri

Gediz Deltası’nı yakından tanımak ve bu yaşam biçimini gözlemlemek için Flamingo Yolu misafirlerini bekliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yaşayan Parklar programı kapsamında gerçekleştirilen Flamingo Yolu projesi, belediyeye bağlı İzDoğa şirketi tarafından yürütülüyor. Flamingo Yolu nedir? Bu yolun rotası nasıl? Rota boyunca hangi ulaşım araçlarını kullanabiliriz? Önceden tur rezervasyonu yaptırma...

Denizde, göllerde ve akarsularda kadınların suyla ilişkilenme biçimlerinden birisi de balıkçılık. Geleneksel kıyı balıkçılığının yöntemlerini uygulamaya ve aktarmaya devam eden kadın belleği Anadolu’nun hemen hemen her yerinde yaşıyor. Kadınların balıkçılık yaptıkları ekosistemle nasıl bir ilişkisi var? Kadınların bu meslek içinde birbiriyle dayanışma ve yardımlaşma halleri nasıl? Kadın balıkçılığ...

Doğayı yok eden projelere ve yaşanan hak ihlallerine karşı uluslararası mekanizmalar Türkiye’de yeterince kullanılmıyor. Haftanın Doğa Sohbetleri konusu bu araçlardan biri olan Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Mekanizması. Bu mekanizmalar ne anlama geliyor? Kim nasıl başvuruyor? Hangi hak ihlalleri ve doğa mücadeleleri için başvurulabilir? Zarar veren kişi veya kurumlara bir yaptırım uygulanıy...

Gezi’yle Anadolu mayası meydanlarda tekrar tazelendi. Dayanışma ve birlikte yaşama umudu, Gezi’nin üzerinden kaç yıl geçerse geçsin var olmaya devam ediyor. Gezi nasıldı? Bir anda mı doğdu? Gezi’nin köklerinde ne vardı? Dünya, Gezi’yi nasıl gördü? Doğanın yaşam hakkını savunma konusunda Anadolu’da Gezi’den önce ve Gezi’den sonra nasıl bir fark var? Gezi ruhunu anlamak için Özcan Yüksek ve Dicle Tu...

Masallar yaşamı çoğaltmaya devam ediyor. Doğayla ve kendimizle ilişki kurma yöntemlerimizden birisi masallar. Anadolu, coğrafyası itibariyle pek çok masalın göç yolu üzerinde. Doğudan batıya kuzeyden güneye masal ağlarıyla örülmüş bu coğrafyanın anlatıları kayıt altına alındı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necati Demir 35 yıl boyunca 1...

Gediz Deltası, iki milyon yıldır devam eden bir oluşum sürecinde. Geçmişten günümüze kuşlar, balıklar, bitkiler, hayvanlar, çobanlar, balıkçılar bu deltada yaşıyor. Buradaki yaşamı çoğaltmaya devam ediyorlar. Bu hafta sohbet konumuz Gediz Deltası’nda devam eden geleneksel kıyı balıkçılığı. Bir balıkçının gözünden Gediz Deltası nasıl görünüyor? Ekosistemi koruyarak balıkçılık yapmak mümkün mü? Gele...

Zeytinin İmece Hali: Örfene. Zeytin ormanlarında yıl boyu bir imece var. Her bir canlı bir başkasının yaşamına dokunuyor. Ağaçkakanlar ağaçlardaki kurtları yiyor. Ağaçlar sincaplara, kuşlara, böceklere yuva oluyor. Hasattan kalan zeytinler sincaplara, kuşlara öğün oluyor. Hasadın imcesi ise neşeyle dolu. Herkes birbirinin zeytinliğinde. Bu yardımlaşma günlerce sürüyor. Bir çeşit imece olan örfene...

Baharın sesi olan serçeler; ağaçlarda, çalıların arasında, çatılarda kendini göstermeye başladı. Kuş denilince ilk aklımıza serçeler gelir. Belki bir zamanlar her yerde onları gördüğümüz içindir. Yaygın bir kuş türü olsa da serçelerin nüfusu azalıyor. Kaç tür serçe yaşıyor? Yaşam biçimleri nasıl? Göçerler mi? Neden sayıları azalıyor? Serçeler Günü’nü kutlamak için neler yapabiliriz? Serçeleri daha...

Zeytinlikler bize ne fısıldıyor? Bu haftanın podcast kaydında zeytinlikler var. Şenlikli bir zeytinliğin tam ortasındayız. Gördüğümüz ve göremediğimiz bağlarla sımsıkı bağlı olduğumuz bir dünya burası. Karatavuğun, yağmurun, keçinin, orkidenin ve daha pek çoğunun sözlerini bu kayıtla paylaşıyoruz. Homeros’un kulağına “Herkese aitim ve kimseye ait değilim. Sen gelmeden önce buradaydım ve sen gittik...

Dünyanın çok az yerinde düşünme biçimiyle ve varoluşuyla doğanın bir parçası olan halklar yaşıyor. Masailer o halklardan biri. Masailer nerede ve nasıl yaşıyor? Doğayla ilişkilenme biçimleri nasıl? Bu toplulukların yaşadığı tehditler neler? Masailer’i ve ekosistemlerini tehdit eden tahliye kararının etkileri neler olabilir? sorularını Magma Dergisi kurucusu ve Doğa Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Özc...

Sulak alanlar yağmur ormanlarından sonra biyolojik çeşitliliğin en yüksek olduğu, pek çok tür için beslenme, üreme ve barınma ortamı sağlayan ekosistemler. Bu ekosistemlerin öznesi olan su, bütün havzayı hem besler hem de havzadan beslenir. Manisa’da bulunan Marmara Gölü, bu eşsiz sulak alan ekosisteminden birisi. Birçok kuş ve balık türünün yaşadığı bu göl, kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. Marm...

Karaburun, kuzeyden güneye sarp kayalıkların uzandığı bir yarımada. Derin vadiler ve Akdeniz makiliklerinin oluşturduğu biyolojik çeşitlilik, üretim deseninden yaşam biçimine kadar hayatın her alanına yansıyor. Karaburun’da geleneksel balıkçılık ve zeytincilik devam ediyor mu? Nergis yetiştiriciliğinin bu bölgeye has olmasının sebebi nedir? Karaburunlularla keçiler arasında nasıl bir ilişki var? K...

Geçtiğimiz hafta deniz ekosistemleri üzerine sohbet etmiştik. Bu hafta da denizlerdeyiz. Bu ekosistemin bir parçası olan kuşların dünyasına dalıyoruz. Kuşlar denilince akla ilk karasal ekosistemdeki türler geliyor ve az çok nasıl yaşadıklarını biliyoruz. Peki ya deniz ekosisteminde kuşlar nasıl yaşıyor, uyuyor ve besleniyor? Yuvalarını nereye yapıyor? Yavrularını nasıl büyütüp koruyor? Deniz kuşla...

Derya deniz. Bir konunun enginliğini ve derinliğini anlatmak için ilk bu söz kalıbı gelir dilimize. Konu deniz ekosistemleri olunca da bu söz de tam yerini bulmuş oluyor. Denizlerimizdeki ekosistem ve biyolojik çeşitlilik ne durumda? Denizdeki yaşam hangi tehditlerle karşı karşıya? Doğa koruma çalışmalarında deniz konusunda neler yapılıyor? Dünya’daki ve Türkiye’deki koruma çalışmalarının son duru...

Pars, bir zamanlar Anadolu’nun neredeyse tamamında yaşıyordu. Avlanarak nüfusunun neredeyse tamamı yok edildi. Anadolu parsının tükeniş öyküsü şiir oldu. İsmail Orhan Sönmez tarafından kaleme alındı. Tulliana Anadolu Parsına Şiirler kitabı hakkında merak ettiklerimizi yazarımıza sorduk. Kitabın ortaya çıkış hikayesi nedir? Doğa Derneği ile tanışma hikayeniz Anadolu Parsı sayesinde mi oldu? Tullian...

Afrika’dan Avrupa’ya göçen kuşlar, tekrar Afrika’ya döndü. Dağlardan denizlere kavuşan sular, kar olup dağlara geri döndü. Göçerler, yaz yurdudan kış yurduna göçtü, tekrar yaz yurduna çıkacağı günleri sayıyor. Dünya, güneşin etrafındaki turunu tamamladı. Doğa için bu yıl nasıl geçti? Dünya iklim krizini nasıl yaşıyor? Doğa Derneği yıl içinde neler yaptı? Gediz Deltası yıl boyunca bize neler öğrett...

Dağlar, bulunduğu coğrafyanın kalbi gibidir. Üzerindeki canlılık ise hareketten beslenir. Dağın yolları, kalbin damarları gibi hayat taşıyor. Suyun, kuşların, yaban hayatının ve bitkilerin bu hareket içinde bir yolu ve yolculuğu var. Efeler Yolu, bu yolculuğa şahit olmak için başlayan bir çalışma. Bornova’dan başlayarak Efes Meryem Ana’da sonlanan, yaklaşık 500 kilometrelik çok etaplı, uluslararas...

Ege’de Zeytin Elleme Zamanı Zeytin ormanlarında hasat devam ediyor. Yağmur yağıp rüzgar estikçe zeytin taneleri yere dökülüyor. Zemheri gelene kadar zeytin ağacına sırık vurulmadan sadece yere dökülenler toplanıyor. Zeytinin yerden elle tek tek toplama işine Seferihisar Orhanlı’da “zeytin elleme” deniliyor. Zeytin elleme zamanı gelmişken bizde merak ettiklerimizi Orhanlılı Pembe Ener’e sorduk. Del...

Anadolu’da kaç kedigil türü yaşadığını biliyor musunuz? Doğa sohbetlerimizin konuğu bu hafta, Yaban Hayatı Araştırmacısı Biyolog Dr. Deniz Mengüllüoğlu (@anatolynx). Kendisi, 2009 yılından bu yana Anadolu’daki kedigiller ve özellikle vaşak türü üzerine çeşitli araştırmalar yapıyor. Anadolu’da hangi kedigiller yaşamış ve yaşıyor? Kedigiller yaşam alanını neye göre belirliyor? Vaşaklar hangi bölgele...

2021-2022 Av Dönemli Merkezi Av Komisyonu kararırın iptali ve yürütmesinin durdurulması için Danıştay’da davamızı açtık. Devletin “av ve yaban hayvanı” olarak tanımladığı canlıların üzerinde başta onların yaşamına son verilmesi için bir hakkı var mıdır? Anayasa’da böyle bir hükmün yer almaması ve Nesli küresel ölçekte tehlike altında olan üveyik ve elmabaş patkanın avlanması için avcılara hak tanı...

Dünya yeni bir döneme giriyor. İklim krizinin de etkisiyle toplumlar bilişim devriminin ardından iklim devrimini konuşuyor. İskoçya’nın Glasgow kentinde düzenlenen 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı tamamlandı. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ni imzalayan tarafların katıldığı bu toplantı, yeni bir yaşam biçiminin tanımlanması için sadece fikirlerin değil...

Dağlar, bir coğrafyanın kalbidir. Dağların üzerinde aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya hareket eden su ve suyu takip eden canlılar ise yaşamın ta kendisi. Bolkar Dağı’ndaki suyun göçüne kimler katılıyor? Bu coğrafyada göçerler ne zaman ve nasıl göç ediyor? Göçerlerin doğayla kurduğu ilişki nasıl? Göçerlerle aynı habitatı paylaşan canlılar hangileri? Göçlerin Bolkar’ını Doğa Derneği Mersin Bölge...

Sayan Dağları’nın Dukha’ları “Çevrende gördüğün her şeyin bir ruhu vardır, hem de her şeyin... Bu yüzden soluk aldığın her an, bunu fark etmeli ve çok dikkatli olmalısın! Böylece hiçbir canlının ruhuna saygısızlık yapmamış olursun.” diyor. Evrendeki tüm varlıkların yaşam hakkının olduğu ve bu hakların birbirine nasıl bağlandığını eşitlikçi toplumlardan öğreniyoruz. Bu topluluklara neden eşitlikçi...

Anadolu’nun coğrafi yapısı sayesinde birden fazla mevsimi aynı zaman diliminde yaşamak mümkün. Bu yaşam biçiminin somut hali ise yaylalar. Karlar eridikçe suyu ve baharı takip ederek yükseklere çıkan ve kış gelince tekrar aşağıya inen canlılar her yıl aynı döngüyü tekrarlıyor. Bu haftaki Podcastimizde, bu döngünün Karadeniz’ini konuşuyoruz. Karadeniz’de yaylalara ne zaman çıkılır? Hayvanlar otlakl...

Zeytin denilince, yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı diye ezbere bildiğimiz Akdeniz iklimi gelir ilk aklımıza. Dünyanın binlerce yıl önce yaşadığı iklim değişikliklerinde yeryüzünün ısınması veya soğumasıyla birlikte bitkiler de tıpkı kuşlar, balıklar, kelebekler gibi göç etti ve etmeye devam ediyor. Zeytin, Karadeniz’e nasıl gelmiş? Hangi çeşit zeytinler var? Nasıl hasat ediliyor? Ze...