Die Podcast Over Stoicisme

Wanneer is je vakantie eigenlijk zinvol? Waarom lijken we niet stil te kunnen zitten als we zeg zijn? Moet je wel naar een plek gaan met allemaal nieuwe dingen om te zien, als dat betekent dat je vervolgens weer de hele tijd druk bent? En voor wie doe het eigenlijk: voor jezelf, of voor het verhaal? Luister jij maar even mee. 

Hoe pas je mentale gezondheid toe op ‘stoornissen’ als ADHD, depressie, en eventuele ziektes? Uit ervaring en uit boeken weten we hier wel op te reageren (zonder iemand van advies te willen voorzien; we spreken op persoonlijke noot). Let op: we gebruiken het woord ‘pathalogiseren’ net onjuist wanneer we bedoelen dat iemand samenvalt met diens ziekte, in plaats van leven mét een ziekte. 

Oikeiôsis. Zoiets als: iets je eigen maken. Of: vereenzelvigen. Of: Toe-eigening. Of: Vertrouwd maken. Of: affiniteit. En nog veel meer synoniemen die niet helemaal recht doen aan de term 'Oikeiôsis'. Wat wordt er met dit stoïcijnse principe bedoeld? Zeno schijnt het al gehanteerd te hebben, en een paar eeuwen later is het zelfs in een schema vertoond.  Hoe we omgaan met 'wat ons toebehoort' en wa...

Wat is haat, volgens de oude stoïcijnen? En hoe zeiden ze dat je daarmee om moet gaan? En minstens zo belangrijk: hoe passen we die kennis toe op nu? We toetsen het op de berichten die we zelf hebben ontvangen.

En een poging in te vullen hoe het stoïcisme hiermee te rijmen valt. Echte bronnen zijn er namelijk niet over te vinden, maar wel over het gedrag dat ermee gepaard gaat. Dit is geen advies, geen voorschrift - niet eens een waarheid. Gewoon een poging in te schatten hoe deze filosofie samengaat met deze 'drift'.  Wat denk jij?

Ursala von der Leyen riep Europa op tot iets meer stoïcisme. Hoe bedoelde ze dat? En hoe zou de wereld eruit zien als er iets meer stoïcijnse lessen en oefeningen werden toegepast in de (wereld)politiek? Wij hebben daar wel een idee over. En jij?

Een luisteraarsvraag: of het nou om de winst of om het proces gaat even in het midden gelaten; hoe ga je ermee om als er wordt valsgespeeld? We doken oude en nieuwe voorbeelden in, behandelden de nieuwe term Ataraxia/ataraxie, en probeerden metaforen van toen in het nu te trekken. Hoe denk jij erover?

Stoïcisme staat bol van Memento Mori, en de dood als urgentieverklaring voor het leven. Maar wat nu als we dat eens omdraaien?  Op basis van een cartoon kwam Jesse met een nieuw idee: Memento Vivere!

In een interview wordt 'most decorated freestyle skier' Eileen Gu gevraagd of ze zich voorbereidt op haar interviews, omdat ze altijd zulke doordachte antwoorden geeft. Haar reactie op deze vraag is exemplarisch voor waar deze vraag vandaan komt, en een van de interessantere sportinterviews ooit.  Over hoe je je eigen wereld kunt scheppen, je jongere zelf trots kunt maken, en in 100 dagen twee kee...

Tsja, hoe noem je een aflevering die overal over gaat? Misschien wel een 'alles-bagel'! We spraken met een Islamitische jongen, en zagen overeenkomsten in (veel) religie met het Stoïcisme - maar ook slaan we een wat meer nihilistische kant op, en vergelijken mens met een dom dier. Hear for yourself!

We kregen de vraag hoe het Stoïcisme zich eigenlijk verhoudt tot de liefde? Een vraag die we eigenlijk sowieso weinig horen in de filosofie. En hebben wij daar eigenlijk wel een antwoord op? Ontdek het in 25 minuten!

Stel je voor dat je nog een maand te leven hebt. Wat zou je dan met die resterende tijd doen? Een heel goed boek schrijven? Iedereen langsgaan om te vertellen dat je van ze houdt? Een wereldreis maken? Het beste uit jezelf halen? En vanzelfsprekend de vervolgvraag: waarom zou je dat niet nu alvast doen? Ben je aan het wachten tot je er klaar voor bent? Tot de omstandigheden perfect zijn? Dat gaat...

Marcus Aurelius schreef: focus je niet op de uitkomst. Maar is de uitkomst niet automatisch de motivatie voor het proces? Jesse breekt zijn hoofd en speelt zowel advocaat van de duivel als van Marcus. Joost schiet op zijn gedachtegangen, en het resultaat (of het proces?) is een humoristische aflevering over de weg en het doel, over het proces en de uitkomst. 

Eigenlijk behandelen we deze aflevering twee vragen: waarin vind je nu echte vrijheid (in niets najagen?), en: moet je wel écht alleen in het nu leven? (En is dat dan vrijheid?) De stoïcijnen lijken er misschien wel tegenstrijdige dingen over te zeggen. Het is een wat complexere aflevering over betekenisgeving, vrijheid, het 'nu', en hoe daarin te streven naar het juiste. Wat denk jij?

Marcus Aurelius begon zijn dagboek Overpeinzingen met het benoemen van al zijn leermeesters. Hij zou niet geworden zijn wie hij werd zonder de lessen van dit rijtje. Wie zouden er bij jou in het rijtje komen? En: hoe roep je hen (of hun lessen) op als je de van hun geleerde eigenschappen weer even nodig hebt?

Terwijl de rapporten uitlekken waarin staat dat social media zowel verslavend als deprimerend werkt, en de wereld verhyperindividualiseert, staan we voor de vraag: hoe gaan we hiermee om? Zowel jongeren onder de zestien als volwassenen lopen tegen deze vraag aan, dus hebben wij hem zo gesteld: hoe ga je als een stoïcijn om met social media? What Would Marcus Do? We plakken nog eens de vier stoïcij...

Wat vind je stom aan het Stoïcisme?  Wanneer paste je voor het laatst premeditatio malorum toe? Joost bedacht dertien vragen over Het Stoïcisme om aan Jesse voor te leggen, en kwam slechts aan drie vragen toe. Ook leuk om zelf te beantwoorden!  Dit gesprek mondt uit in ontboezemingen, gesprekken over premeditatio malorum, en de status quo van Stoïcisme in ons eigen leven en in de maatschappij. 

Sommigen hebben er het stoïcisme door ontdekt; sommigen hebben het erdoor verguisd: BROÏCISME. Wat is het eigenlijk? En wat is de invloed ervan op het huidige stoïcisme? We bespreken het zogenaamde broïcisme, $toïcisme, Davey van First Dates, Toxic Masculinity, Andrew Tate, Adolescence, Jocko Willink en meer. Luister nu!

Aan de Quest werd gevraagd hoe je meer discipline kunt krijgen. Wetenschappelijk antwoord hierop zat blijkbaar niet zozeer in doen waar je geen zin in hebt, maar voorkomen dat je voor de verkeerde dingen valt. Jesse en Joost gingen in gesprek over Discipline (één van de kernwaarden van het Stoïcisme), en hoe ze denken het toe te passen en te vergroten.

Cynisme is, eigenlijk zoals Stoïcisme, in onze taal terecht gekomen als een woord met een betekenis die niet meer zoveel te maken heeft met de stroming. We duiken de stroming van het Cynisme in, maar ook de 'gewone' cynische houding.  Hoe voorkom je in één van de twee te belanden als je het stoïcisme probeert te beoefenen?

Edith Eva Eger; ook wel bekend als het meisje dat voor Mengele danste, overleefde Auschwitz en werd therapeut. Over haar leven in beide situaties schreef ze De Keuze: een boek dat enige parallellen vertoont met De Zin van het Bestaan van Viktor Frankl. In onze zoektocht naar Vrouwen in het Stoïcisme kwamen we Edith Eva Eger tegen, die - net als Frankl - het leven in een kamp meemaakte en beschreef...

Zoals wel vaker neemt één van ons een verhaal mee om de ander mee te verrassen. Vandaag een gedicht, If, van schrijver Rudyard Kipling.  Een gedicht met een zeer stoïcijnse toon, als wordt het niet benoemd of zo omschreven.  Kipling is een strenge, maar vooral beheerste schrijver. Totdat Joost iets meer over deze schrijver onthult...

De filosoof en leraar Chrysippos, die zich naar verluidt zou hebben doodgelachen, is waarschijnlijk verantwoordelijk voor het feit dat wij het Stoïcisme nu nog kennen.  Zijn open houding stond in schril contrast met die van Cleanthes, en maakte dat ook mensen buiten de school over de leer van de Stoa hoorden. Wie was deze man? Waar was hij van overtuigd? En hoe verhoudt zijn filosofie zich tot die...

De wereld staat op alle mogelijke manieren in de fik, en vanuit die ernst is juist het Stoïcisme de wereld in geroepen: hoe is tegenslag - naast onvermijdelijk - ook nuttig? Hoe scherp je je geest aan crises, hoe ga je ermee om, hoe reflecteer je erop, en hoe zorg je dat je nergens in doorslaat? O.a. Seneca, Zeno, Alan Watts (en wij) hadden er ideeën over en delen die met je! Let wel: we geven ver...

Zorgt filosofie voor de klas voor een zelfreflectieve en verder ontwikkelde generatie? En hoe pas je deze 'leren denken-strategie' toe in een onderwijssysteem dat is ingesteld op 'leren weten'? Jesse en Joost bespreken dit aan de hand van een interview met Mark Tuitert in Juf & Meester. Aan bod komt onder meer de achtergrond van Joost in omgangskunde en de lessen van Jesse.