De verrekijkers

De VS bestaan 250 jaar. Moeten we feesten? "Het is een verjaardag die verdient om gevierd te worden", zegt VS-expert Bert De Vroey, "maar je hebt niet het gevoel dat de VS nu op de weg zitten van méér vrijheid, gelijkheid, of democratisering. En dat is de tragiek van het land. De VS hebben grote stappen vooruit gezet in hun geschiedenis, maar onmiddellijk erna ook veel stappen achteruit. Denk aan...

Terwijl de VS en Iran tot een akkoord proberen te komen, blijft Israël Libanon onophoudelijk bombarderen. "Het Libanese leger behoort tot de zwakste ter wereld en dat wordt bewust zwak gehouden", zegt journaliste Layla El-Dekmak. "Dat komt door de Amerikaanse Naval Vessel Transfer Act uit 2008. Die zegt dat de VS geen wapens mogen leveren aan landen in het Midden-Oosten die Israël kunnen bedreigen...

Joris Luyendijk was jaren een van dé topjournalisten in Nederland. Tot de Oekraïne-oorlog. Dat was een persoonlijk keerpunt. Weg journalistenkaart, eindelijk vrij! Zo zegt hij zelf: "Als journalist kan je geen enkel standpunt hebben. Je publiek moet altijd kunnen denken dat je neutraal bent. Maar rond de oorlog in Oekraïne wil ik helemaal niet neutraal zijn." Heeft de journalistiek zijn nut dan ve...

Cuba! Wat een paradijselijk eiland zou kunnen zijn, is een land in diepe ellende. Het zit vast in een Amerikaanse wurggreep, de geldstroom vanuit Rusland is drooggelegd en China ligt op vinkenslag om Cuba toe te voegen tot hun nieuwe zijderoute. En voor de Cubanen gaat de situatie van kwaad naar erger: er is geen energie, geen vrijheid, geen toekomstperspectief. "Het land wordt steeds meer uitgekn...

Wereldwijd groeit de populariteit van extreemrechts, terwijl links de opmars van ‘woke’ beleeft. Vaak wordt gedacht dat uiterst rechts dat begrip heeft bedacht, maar volgens politicoloog Cas Mudde is het een creatie van de media: “De New York Times lijkt geobsedeerd te zijn door het onderwerp. Vrijwel dagelijks verschijnen er artikels met titels als: “Ik was links, en nu ben ik rechts.” Maar waar...

Pakistan als vredesbemiddelaar tussen Iran en de VS? Het lijkt onlogisch en toch is net dat aan het gebeuren. Waarom neemt Pakistan die rol op? Hoe hebben zij het vertrouwen van de VS en Iran gewonnen? En wat probeert Pakistan er mee te winnen? We weten weinig van het land en wat we weten is doorspekt met verhalen over aanslagen, terrorisme en moslimextremisme. Björn en Kobe analyseren samen met r...

Zijn wij als Europeanen “zondagskinderen”? Zo noemt schrijfster en journaliste Caroline de Gruyter de generatie die opgroeide in een vreedzaam Europa en vrede vanzelfsprekend vond. Maar wat nu oorlog opnieuw dichterbij komt? In 'De verrekijkers' praten Kobe en Björn met haar over defensie, de afhankelijkheid van de VS en Europa’s plaats in de wereld. “Europa is het enige werelddeel dat reguleert i...

De regionale verkiezingen blijven nazinderen in het Verenigd Koninkrijk. Labour is zwaar afgestraft, de populistische Reform UK-partij rukt op en de stoel van premier Keir Starmer wankelt. "Je kan door Groot-Brittannië rondrijden en denken dat het Downtown Abbey is, maar veel Britten leven in miserie.", zegt VK-expert Harry De Paepe. "Dat is het gevolg van 80 jaar neergang en je niet kunnen aanpas...

Afrika is vergeven van clichés. Het continent is verscheurd door oorlog, honger, corruptie, staatsgrepen en slechte wegen. Mensen wonen er in lemen hutten, verlangen naar een beter leven in Europa en vluchten. Maar is dat werkelijk zo? "Er is een grote verandering aan de gang in Afrika", zegt Afrika-specialist Stijn Vercruysse. "Jongeren zijn beter opgeleid, hebben een enorme geestdrift en protest...

De Russische economie zit in zeer slechte papieren. De inflatie is gestegen, de investeringen in de civiele economie zijn gestopt en het leven is fel duurder geworden. "Op korte termijn is een oorlogseconomie goed nieuws, maar slecht nieuws als de oorlog lang duurt. Na 4 jaar begint Rusland eindelijk de kost te zien. Hét kernprobleem is dat Rusland extreem veel kapitaal verbrandt. De enige manier...

Kunnen we nog spreken van ‘internationaal recht’ wanneer staten niet ingrijpen als Rusland Oekraïne binnenvalt, Israël Gaza decimeert, de VS en Israël Iran bombarderen en Iran de Golfstaten aanvalt? Is dit het failliet van het internationaal recht? “Je kan het internationaal recht niet opzijzetten omdat het niet werkt, zo is het niet”, zegt Chris Van den Wyngaert, rechter bij het Internationaal St...

De oorlog in het Midden-Oosten heeft catastrofale gevolgen voor Libanon: 2000 doden, duizenden gewonden en 1.5 miljoen mensen -op een bevolking van 6 miljoen- die geen huis meer hebben. "Mensen leven in schuilkelders, in tentjes of op straat. Kinderen gaan er niet meer naar school, want alle scholen zijn gesloten. En de medische toestand in het land ligt aan diggelen." VRT-journaliste Inge Vrancke...

De verkiezingen in Hongarije van zondag zijn de belangrijkste in Europa dit jaar. Repressieve wetten en economische druk maken Orbáns positie steeds wankeler. Hoe voelt het om te leven in een land waar vrijheden steeds verder afbrokkelen? Hoe groot is de invloed van Orbán binnen Europa, en wat betekent zijn band met Poetin voor de rest van de EU? Wies De Graeve, directeur van Amnesty International...

“Geweld is van alle tijden. Het is in het verleden zo vaak gebruikt door verschillende ideologieën en religies. De islam heeft daar geen patent op. Kijk naar de vorige eeuw, dat was een van de bloedigste in de menselijke geschiedenis en daar kwam God nauwelijks aan te pas.” Volgens moslimtheoloog Khalid Benhaddou wordt religie vaak gebruikt als symbool, als de 'taal van het conflict', terwijl er o...

"Noch Rusland, noch Oekraïne is aan het winnen. Er is geen militaire overwinning. Aan beide kanten niet. En dat maakt het zo complex. In 2025 heeft Rusland amper 0,8 procent van het Oekraïens grondgebied veroverd. Op dit tempo verovert Rusland Oekraïne pas over een eeuw", zegt defensiespecialiste Michelle Haas. Maar, moeten wij Rusland nu vrezen? Of Iran? En komt er hier een oorlog? Of zijn we al...

"We staan voor de grootste bezuinigingen ooit op ontwikkelingshulp, waardoor middenveldorganisaties het zwaar krijgen", zegt professor Sara Kinsbergen. Toch gelooft ze dat je als individu impact hebt: “We kunnen allemaal naar de overheden kijken, maar ik geloof ook dat je voor jezelf kan bedenken welke keuzes je maakt.” Begint een betere wereld bij jezelf of bij systeemverandering? De Verrekijkers...

"Er is in het Midden-Oosten de voorbije 30 jaar geen oorlog geweest waar Israël niet bij betrokken is geweest. Elke potentiële tegenstander, rivaal of concurrent heeft Israël vijandig vernietigd. En Iran is de laatste in de rij." Volgens oorlogsjournalist Rudi Vranckx zijn de oorlogen in het Midden-Oosten één oorlog die eeuwig duurt. En daar lijdt het internationaal recht erg onder: "Het recht lig...

"Zelfs de generaals in de VS weten niet wat het einddoel is in Iran", zegt historicus en Midden-Oostenkenner Koert Debeuf. "Hoe kan die oorlog opnieuw zo slecht voorbereid zijn? Kijk naar Vietnam, Irak, Afghanistan, allemaal oorlogen die de VS zijn begonnen zonder dat het einddoel duidelijk was. En de VS heeft die oorlogen niet gewonnen hé. Ze creëren drijfzand in een land waar ze uiteindelijk nie...

Ex-premier Guy Verhofstadt pleit voor een nieuwe ideologie, als antwoord op het populisme: “Het is tijd dat de jongere generatie afstand neemt van alles wat ze geleerd heeft en zelf een visie ontwikkelt. Want een ideologie geeft houvast aan mensen en toont een betere toekomst." De vraag rijst: hebben ideologieën dan niet geleid tot vele oorlogen, vanwege hun extreme denkbeelden? Björn en Kobe in g...

Ive Marx pleit voor 'faire fiscaliteit: "Het geld moet je halen bij 95% van de bevolking. Daar is geen ontsnappen aan. Linkse partijen creëren graag de illusie dat je de rijken moet laten betalen en dat alles dan is opgelost. Dat is niet zo. We hebben veel geld nodig en dat haal je in die grote groep. Maar de sterkste schouders moeten wel de zwaarste lasten dragen. Dat is niet links, maar gewoon '...

Via sociale media worden we overspoeld door fake nieuws en valse AI-beelden. De vraag is: wat is er nog écht? Wat mogen we geloven? En kunnen factchecks ons helpen in die eindeloze stroom aan desinformatie? Of zijn factchecks zinloos? "Big tech heeft geen enkele incentive om fake nieuws tegen te houden. Integendeel, ze verdienen eraan. Het is hun business model. Ze gaan het niet aanpakken. De oplo...

Hoe is het mogelijk dat telkens weer een populistische leider kan opstaan, chaos kan veroorzaken en een massa mensen kan overtuigen met simpele ideeën? Dat is de ‘georganiseerde leugen’, aldus Christophe Bush, directeur van het Hannah Arendt Instituut. Kenmerkend hiervoor is een simpele kijk op de wereld, met een duidelijke vijand en een sterke figuur die zegt: ‘ik ga jullie probleem oplossen’. Wa...

"Ik denk dat er goede redenen zijn om te denken dat kunstmatige intelligentie ook op lange termijn grootschalige negatieve gevolgen kan hebben, die in het verlengde liggen van een nucleaire dreiging." Als dat geen nieuws is dat inslaat als een bom?! Techniekfilosoof Lode Lauwaert wijst -naast de voordelen- ook op de grote gevaren van A.I.. Hij pleit voor een moratorium: stop de ontwikkeling van su...

Je zou het presidentschap van Trump kunnen samenvatten als de 'nv Sloopwerken Trump'. Alles wat de VS ooit heeft opgebouwd - en wat voor iedereen de norm leek - moet eraan geloven: hulp voor Afrika, budget voor wetenschappelijk onderzoek, de NAVO, goede banden met Europa, ... en ga zo door. De lijst is eindeloos. Het lijkt alsof de man in het Witte Huis vierkant zijn goesting doet. Of zo lijkt het...

Iran staat in brand. Na decennia van onderdrukking komt het volk opnieuw in opstand tegen het islamitische regime. Maar kan deze revolutie slagen waar eerdere opstanden faalden? Politicologe Elly Mansoury, zelf geboren in Teheran, praat met Kobe Ilsen en Björn Soenens over de watercrisis, de economische ineenstorting en de bloedige repressie. Over de rol van vrouwen, de schaduw van 1979 en de vraa...