De Universiteit van Nederland Podcast

Bij goud denk je gelijk aan dat kostbare edelmetaal, waar we oorlogen over voeren. Maar tijdens corona heb je bijna wekelijks goud onder je neus gehad, zonder dat je het door had. In al die teststrips zit namelijk goud, nano-goud. En stiekem is dat goud veel interessanter dan die goudstaven van de Nederlandse Bank. Lotte Metz van de Universiteit van Amsterdam vertelt je er alles over. Check ook de...

Mensen in Nederland leven steeds langer. Het aantal mensen dat de leeftijd van honderd bereikt in de komende 20 jaar zal zelfs verviervoudigen. Dat klinkt geweldig, toch? Helaas horen bij het ouder worden ook uitdagingen, zoals dementie. Momenteel is dit de snelstgroeiende doodsoorzaak in ons land. Hoewel we dementie niet kunnen voorkomen, is er ook goed nieuws: er zijn dingen die je kan doen om d...

Nederland hoort bij de meest gelukkige landen ter wereld, toch valt er altijd iets te klagen. We niet gemaakt zijn om gelukkig te zijn, vertelt Michael Vlerick, wetenschapsfilosoof van Tilburg University. Dat komt omdat we van nature focussen op de negatieve dingen. Gelukkig zijn er manieren om ervoor te zorgen dat je zo gelukkig mogelijk door het leven kan gaan. Michael Schreef er ook een boek ov...

Kinderen die vast komen te zitten: het gebeurt vaker dan je denkt! Bijvoorbeeld in stoeltjes, of met hun vingers in de gaatjes van bushokjes-bankjes. Dit komt allemaal omdat wij eigenlijk niet zo goed weten hoe groot kinderen zijn, en dus producten niet op de juiste maat maken. Kindermaten veranderen namelijk door de tijd. En aangezien de laatste grootschalige meting van kindermaten 35 jaar gelede...

5 dagen per week, 8 uur lang werken. Het klinkt misschien heel normaal. Maar misschien zou jij hetzelfde werk ook in 4 uur per dag kunnen doen? Verschillende productiviteitsgoeroes beweren dat dit tot een gelukkiger en productiever leven zou leiden. Arbeids- en organisatiepsycholoog Annet de Lange (Open Universiteit) zocht uit hoe haalbaar dit is en of dat voor alle beroepen mogelijk is. See omnys...

De grondwet lijkt in steen gebeiteld. Toch willen politici nog wel eens wat aanpassen in deze wet der wetten. Hoe makkelijk is dat eigenlijk? Ingrid Leijten (Hoogleraar Staatsrecht van Tilburg University) geeft je in deze aflevering een basisles in onze grondrechten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Twee keer ontliepen criminelen in Nederland hun straf doordat ze zeiden: 'Ik kan mij m'n misdaad echt niet herinneren.' Wat doe je met een verdachte die zoiets beweert? Een antwoord zoeken in de wetenschap uiteraard, want kan dat echt gebeuren? Je geheugen verliezen op een moment dat het jou goed uitkomt? Hoogleraar Marko Jelicic (Maastricht University) geeft je het verlossende antwoord. Afleverin...

'Als je samen iets spannends meemaakt, vind je diegene sneller aantrekkelijk.' Het is een bekende psychologische theorie die ervan uitgaat dat we een spannende ervaring verwarren met vlinders in onze buik. Maar de theorie is al bijna vijftig jaar oud en nog nooit getest tijdens een échte date. Daarom besloten we met Tila Pronk, relatiewetenschapper aan de Universiteit Tilburg, dat het tijd is om d...

Wat denk jij; was de kip eerder of het ei? Dit is niet alleen een klassieker onder de evolutionaire vragen, maar zeker ook één van dé hersenbrekers in de filosofie. In deze podcast buigt filosofisch antropoloog Arjen Kleinherenbrink (Radboud Universiteit) zich voor jou over het antwoord. Mocht je na het luisteren van de podcast ook nog benieuwd zijn naar het evolutionaire antwoord op de 'kip-...

Leuk dat je luistert naar 'Rare Jongens', de gloednieuwe podcastserie van de Universiteit van Nederland. In deze eerste aflevering vertelt Olivier Hekster (Radboud Universiteit) hoe de Romeinen omgingen met de vele culturen in hun rijk. De Romeinse samenleving was een smeltkroes, ging dat altijd goed? En dachten de Romeinen na over het sluiten van hun grenzen?  Vond je dit een leuke afleverin...

Ademgoeroes strooien online met tips over hoe je moet ademen. Niet gek want honderduizenden Nederlanders ademen verkeerd of dénken dat ze verkeerd ademen. Maar wat zijn die adviezen waard? We vragen het aan longfysioloog Frans de Jongh van de Universiteit Twente. Hij onderzoekt de longen en ademhaling al meer dan 35 jaar. Volgens Frans is goed ademen geen rocket science. See omnystudio.com/listene...

Kun je als gewone burger invloed hebben op hoe de wereld werkt? Ja! In deze aflevering gaat het over boycots. Historicus Peter van Dam (UvA) vertelt wat een boycot succesvol maakt, maar ook waarom je het misschien tóch niet zou moeten doen. Leuk feitje: het boycot-fenomeen begint met het verhaal van één persoon, Charles Boycott. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De één heeft er meer last van dan de ander: misselijkheid door bewegingen. Denk aan wagenziekte, zeeziekte of kermisattracties. Maar waar komt dat gevoel vandaan? Waarom word je misselijk van bewegen? Volgens evenwichtsdeskundige Raymond van de Berg is het een teken dat jouw hersenen in de war zijn. En dat is best logisch: ons lichaam is van nature nou eenmaal niet gemaakt om in achtbanen of...

Je ziet steeds vaker influencers die microdoseren door regelmatig een hele kleine dosis van een psychedelica te nemen, zoals paddo's of LSD. Vaak met de intentie om net dat beetje extra geluk te ervaren of creatiever te worden. Maar is dat wel verstandig? Wat weten we eigenlijk over microdoseren? Kim Kuypers is één van de eerste wetenschappers ter wereld die hier onderzoek naar doet. Zij probeert...

Als wij als mensen de aarde laten opwarmen, kunnen we hem ook weer afkoelen? Dat onderzoekt atmosfeeronderzoeker Herman Russchenberg op een verrassende manier (TU Delft). Hij wil het natuurlijke koelende effect van wolken gebruiken om de temperatuur op aarde weer te laten dalen. Door de wolken op aarde te veranderen. Universiteit van Nederland live zien? Dat kan in het theater, klik op de lin...

Stel je voor: vliegtuigen stoppen ermee, stormvloedkeringen gaan open, Nederland overstroomt, beurzen crashen en al het licht op aarde valt uit. Dit klinkt als een doemscenario uit een film, toch zou dit in 2038 echt kunnen gebeuren als we de manier hoe onze computers tijd bijhouden niet snel veranderen. Roland van Rijswijk-Deij (Universiteit Twente) legt jou uit wat er moet veranderen aan onze co...

Zweet? Bah! Wist jij dat zweet niet alleen vies ruikt, maar dat je er ook mee kunt communiceren? Als iemand bang is, dan komt er een specifieke angstgeur vrij, die jij kan ruiken. Hoe dat zit hoor je van gedragsbioloog Jasper de Groot (Radboud Universiteit Nijmegen). See omnystudio.com/listener for privacy information.

Complimenten voelen heerlijk, toch? Toch kunnen ze schadelijker zijn dan je denkt. Soms zijn ze zelfs slecht voor je zelfbeeld en vergroten ze kansongelijkheid, bijvoorbeeld in het onderwijs. Psycholoog en pedagoog Eddie Brummelman van Universiteit van Amsterdam deed hier onderzoek naar en legt je in deze aflevering uit hoe dat zit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je conservatisme associeert met oude witte mannen, zit je mis. Het zijn juist de jongeren die tegen alle verwachtingen in minder vooruitstrevend zijn. En dat is voor het eerste in de geschiedenis zo! De jongste generatie staat minder open voor andere denkbeelden en beschouwen onderwerpen als abortus of het homohuwelijk steeds vaker als minder acceptabel dan voorgaande generaties, ziet socioloo...

Wat is jouw talent? Weet je het al of ben je er nog naar opzoek? En wat als je geen talent hebt? Allemaal vragen waar we deze aflevering een antwoord op krijgen van Marian Thunnissen van de Universiteit Utrecht. Wil je daten met hulp van de wetenschap? Schijf je in via dit formulier: https://forms.gle/gs5RmU5ZRRRWNmNW6 See omnystudio.com/listener for privacy information.

Te diep in het glaasje gekeken? Daar zit je dan met je kater. Het internet staat vol met 'nuttige' middeltjes en foefjes om de kater weg te spoelen, maar welke werken echt? Wij vroegen het aan lever-arts Eric Twja van het Radboud UMC. Helpt cola tegen een kater? Of misschien toch die vette hap ? Je weet het na deze aflevering. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe komen we erbij dat er drie koningen kwamen kijken naar de pasgeboren Jezus? Of dat er een os en een ezel bij de kribbe waren? In de bijbel staat er niks over. Mensen hebben in de loop van de geschiedenis zelf van alles toegevoegd aan het kerstverhaal. Theoloog Frank Bosman (Tilburg University) legt je uit waarom ze dat deden - en dat dat eigenlijk niet uitmaakt. See omnystudio.com/listener for...

Je tanden, botten en haren bevatten zonder dat je het weet een tijdlijn van je leven. De plekken waar je bent geweest en hebt gewoond zijn erin vastgelegd. In je tanden worden je kinder- en puberjaren opgeslagen. In je botten de laatste vijf tot tien jaar. En je haar maakt in elke centimeter dat het groeit een snapshot van de plek waar je bent. Deze informatie is ontzettend nuttig bij archeologisc...

Driekwart van de Nederlanders denkt dat mensen steeds meer lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. En wie naar de tv-debatten van lijsttrekkers of naar de uitslag van de laatste verkiezingen kijkt, kan al snel denken dat dat echt waar is. Maar sociaal psycholoog Namkje Koudenburg van de Rijksuniversiteit Groningen kantelt dat beeld: uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we veel minder gepol...

Paracetamol lijkt een onschuldig pilletje. Corine Bethlehem is toxicoloog en ziekenhuisapotheker in het Erasmus MC. Hier ziet ze regelmatig mensen met mogelijk een overdosis van dit tabletje. Paracetamol is namelijk hartstikke giftig. Gelukkig hebben we van nature een kleine voorraad antigif in ons lichaam. Maar dan moet je je wel aan de maximale dagdosering houden, anders kan je lichaam het niet...