De Publieke Tribune

De Publieke Tribune komt met een speciale uitzending vanuit de NPO Radio 1 Klimaatstudio in Amersfoort. De centrale vraag deze dag: wat kun je zelf eigenlijk doen om met klimaatverandering om te gaan? Die vraag bespreken Coen Verbraak én Chazia Mourali deze keer samen, in gesprek met wetenschappers, experts en de jeugd. Welke problemen én oplossingen willen ze aankaarten? Hoe kijken ze aan tegen d...

Israël beleefde precies een week geleden de ergste dag uit zijn geschiedenis. Nog nooit werden zoveel Israëlische burgers en soldaten op één dag vermoord als afgelopen zaterdag, toen Hamas-terroristen, op de joodse feestdag Simchat Torah, vanuit Gaza Israël binnen drongen en op meerdere plekken een ware slachtpartij aanrichtten. Ook hier in Nederland is de spanning onder Nederlandse Joden voelbaar...

Ze zijn de hoeders van de rechtsstaat, de vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie (OM), geven leiding aan de politie bij opsporingsonderzoek en klagen verdachten aan in de rechtszaal namens ons als samenleving: officieren van justitie. Ons land telt er ruim 800, die zich dag en nacht bezig houden met het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. Van winkeldiefstal tot moord en van belasti...

De enige zekerheid in het leven is dat we op een dag zullen sterven. Toch is het confronterend om onze sterfelijkheid onder ogen te zien. De gedachte aan onze eigen dood gaan de meesten van ons liever uit de weg. Maar mensen die de dood in de ogen hebben gekeken kunnen er niet meer omheen. Hoe verandert de confrontatie met de dood hoe zij in het leven staan? Als je het besef van de eindigheid van...

Nederland is geen gelovig land meer, concludeerde het Sociaal en Cultureel Planbureau vorig jaar, toen ons land voor het eerst meer niet-gelovigen dan gelovigen telde. Tegelijkertijd daalde het percentage Nederlanders dat minstens een keer per maand naar een kerk, moskee, synagoge of ander gebedshuis ging van 17 procent in 2012 naar 12 procent in 2022. Hoe is om in een land waar steeds minder mens...

In de 17e eeuw werd de eerste verloskunde-opleiding van Nederland opgericht, en dat was best bijzonder vergeleken met andere westerse landen. Hier in Nederland leerden vroedvrouwen om zelfstandige medische professionals te worden, terwijl zij in andere landen meestal onder de supervisie van artsen werkten. Dat betekende dat Nederlandse verloskundigen behoorlijk wat vrijheid hadden, zeker als het g...

In Nederland leven er naar schatting ruim een miljoen volwassenen met een licht verstandelijke beperking. En hoewel het niet precies duidelijk is, heeft naar verwachting een aanzienlijk deel van hen ook kinderen. Opgroeien bij ouders met een verstandelijke beperking kan heel ingrijpend zijn, met name voor kinderen die zelf geen verstandelijke beperking hebben. Zij blijven vaak ongezien, omdat zij...

Inmiddels is het wereldwijd verboden om op walvissen te jagen, maar dat was vroeger wel anders. Tot halverwege de negentiende eeuw jaagde Nederland op walvissen voor baleinen, lampolie, vlees en walvistraan in het Noordpoolgebied. Na de Tweede Wereldoorlog heeft Nederland opnieuw geprobeerd een heuse walvisindustrie op te tuigen. Tot 1964 voer het enorme Nederlandse walvisvaartfabrieksschip Willem...

Hoewel de treinkaping bij De Punt en de gijzeling van de school in Bovensmilde in 1977 bij velen nog in het geheugen gegrift zullen staan, lijkt de gijzeling van het Drentse provinciehuis in Assen een half jaar later een bijna vergeten sluitstuk van de reeks Molukse gijzelingen eind jaren ’70. Hoe beleefden de gijzelaars die onzekere 28 uur in het provinciehuis? Welke impact maakte de gijzeling op...

Na een lang proces van dekolonisatie werden op deze dag de staatkundige banden met Nederland verbroken en werd Suriname eindelijk een onafhankelijke republiek. Maar hoe verliep de aanloop naar die onafhankelijkheid? Welke impact heeft het op Surinamers zelf gehad? En kwam de onafhankelijkheid van Suriname nou te laat, te vroeg of precies op het juiste moment? Deze zomer gaat De Publieke Tribune va...

Schrijver en filmmaker Theo van Gogh fietste op dinsdagochtend 2 november 2004 over de drukke Linnaeusstraat in Amsterdam, toen zijn moordenaar hem in zijn rug schoot en hem zijn keel doorsneed met een kapmes. De dader: Mohamed Bouyeri. Welke voetafdruk heeft de persoon Theo van Gogh op de geschiedenis achtergelaten? Hoe heeft het de betrokkenen van toen getekend in hun blik op de wereld? En hoe h...

'Help de kernwapens de wereld uit, om te beginnen in Nederland.' Dit was de leus waarmee begin jaren '80 honderdduizenden Nederlanders demonstreerden tegen kernwapens. Eerst tijdens de vredesdemonstratie van 1981 in Amsterdam, twee jaar later tijdens de anti-kernwapendemonstratie van 1983 in Den Haag. Deze zomer gaat De Publieke Tribune van HUMAN terug in de tijd. Vier weken lang spreekt Coen Verb...

In de melting pot van Suriname en Curaçao werden tussen 1846 en 1954, toen Suriname nog een Nederlandse kolonie was, vele religieus gemengde, multi-etnische en sociaal-diverse huwelijken gesloten. En daar bestaan vaak nog prachtige foto's van. Literatuurwetenschapper Lucia Nankoe verzamelt ze al jaren: bruidsparen gehuld in het wit en omringd door bloemen, die plechtig, maar vol toekomstverwachtin...

Aandacht voor de mentale gezondheid van studenten leek tijdens de coronaperiode groter dan ooit. Toch waren de zorgen over stress en prestatiedruk onder studenten in het hoger onderwijs er al veel eerder. Uit groot internationaal onderzoek uit 2018 bleek al dat het percentage leerlingen dat veel druk ervaart van schoolwerk sinds 2001 was verdubbeld. Ook het RIVM waarschuwde in 2018 al dat de toene...

Nu we in Nederland steeds ouder worden en nu de ziektebeelden van patiënten alleen maar complexer worden, neemt de druk op de ruim 220.000 verpleegkundigen die ons land telt alleen maar toe. Tegelijkertijd verlaat nog altijd 40 procent van de startende verpleegkundigen weer binnen twee jaar het beroep, en dat terwijl het personeelstekort in met name ziekenhuizen en verpleeghuizen de komende jaren...

Naaien, wassen, strijken en schoonmaken. Zes dagen per week. Onder streng toezicht en bedreiging van de nonnen. Het overkwam zo'n vijftienduizend meisjes in Nederland tussen 1860 en 1978. Zij zaten opgesloten in de rooms-katholieke kloosters van De Goede Herder, een soort jeugdzorg avant la lettre. De meisjes werden er heengebracht op last van de kinderbescherming door een moeilijke thuissituatie:...

Er gaat niets boven Groningen. Of toch wel? Begin dit jaar concludeerde de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek deed naar 60 jaar gaswinning in Groningen dat de belangen van de Groningers structureel zijn genegeerd. In die zin is het meer dan een halve eeuw de gaswinning geweest die boven de Groningers ging. Jarenlang werd de ernst van de problemen in Groningen structureel onderschat, ware...

Elk jaar verliezen meer dan 3000 mensen in Nederland een arm of een been. En of het nu volgt op een ziekte, een infectie of een ongeluk, een amputatie van een deel van het lichaam is in de meeste gevallen een traumatische ervaring. Het verwerken van het verlies kan lichamelijk en geestelijk een zware belasting zijn, en getroffenen kunnen te maken krijgen met een soms jarenlang rouwproces. Toch zij...

Waar anderen al gauw een stap terug doen, stappen zij juist als eerste naar voren – en niet zelden met gevaar voor eigen leven: eerstehulpverleners. Dagelijks krijgen ambulancemedewerkers, brandweerpersoneel en politieagenten te maken met gebeurtenissen die niet alleen grote impact hebben op de levens van slachtoffers en patiënten, maar ook potentieel traumatisch zijn voor henzelf. Daarnaast krijg...

Een nieuwe vluchtelingencrisis dreigt in Nederland. Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw zijn er een kleine 300 duizend vluchtelingen in Nederland komen wonen. Hoe vergaat het deze nieuwe Nederlanders eigenlijk? Hoe heeft Nederland hen veranderd en andersom? Welke rol speelt oorlog en onderdrukking in het vaderland nu nog in hun leven? Is hun waardenpatroon veranderd? Wie of wat missen zij h...

Weinig woordparen zijn zo bepalend geweest voor ons denken over de Tweede Wereldoorlog als 'goed' en 'fout.' Hoewel de verhalen van oorlogsslachtoffers en verzetshelden nog ieder jaar opnieuw worden verteld, lijkt er bijna tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog nog steeds een taboe te liggen op de verhalen van de mensen die aan de verkeerde kant stonden. Nazaten van 'foute' Nederland...

Je geliefde, je maatje, je klankbord, je huisgenoot en de moeder of vader van je kinderen: je raakt het in één klap allemaal kwijt als je partner overlijdt. Hoe rauw is de rouw om een geliefde? Verandert het gemis door de tijd heen van kleur? Hoe ga je om met tegenstrijdige gevoelens van gemis en verlangen? Hoe pak je de draad van het leven weer op? En komt er na verloop van tijd weer ruimte voor...

Hoewel kinderen volgens de wet maximaal twee ouders kunnen hebben, bestaan er in de praktijk al lang allerlei gezinsvormen waarin kinderen opgroeien met méér dan twee ouders. Denk bijvoorbeeld aan lesbische of homoseksuele stellen die kiezen voor co-ouderschap met een derde ouder, of met een ander stel. Ouders en belangenorganisaties pleiten al jaren voor gelijkwaardig ouderschap in meeroudergezin...

Ze vormen van oudsher de motor van de economie en worden ook wel gezien als de ruggengraat van de samenleving: familiebedrijven. Volgens het CBS telde Nederland er in 2020 maar liefst 285.000, waarvan de meesten volledig in handen waren van één familie. Familiebedrijven onderscheiden zich vaak door hun focus op de lange termijn, vaak trouwe schare werknemers en sterke verbinding met de regio. Toch...

Er zijn naar schatting van het CBS nog altijd zo'n 32 duizend daklozen in Nederland. Gelukkig lukt het sommigen van hen om na verloop van tijd het zwervende bestaan toch weer achter zich te laten. Maar dan? Hoe bouw je je leven op nadat je alles kwijtraakte, waarvan het verlies van rust en veiligheid misschien nog wel het zwaarste aantikt? In deze aflevering van De Publieke Tribune spreekt Coen Ve...