Czy my się znamy?

W tym odcinku rozmawiam z psychoterapeutką psychoanalityczną i psychotraumatolożką Izabelą Trybus o traumie i jej chowaniu za zasłoną milczenia, o możliwości myślenia i mówienia o sprawach gorzkich, bolesnych i nie do zniesienia: o polaryzacji świata, drzemiącym w nas okrucieństwie i wewnętrznym rasizmie, z którego obecności często nie zdajemy sobie sprawy, o dawaniu świadectwa i odwracaniu wzroku...

Zdarza się, że przypadkowe spotkanie z osobą, wydarzeniem albo dziełem sztuki pobudzi do wielu skojarzeń, zachęci do dalszych poszukiwań, budowania hipotez i szukania powiązań z już posiadanymi doświadczeniami i wiedzą. Taka też była historia powstania tego odcinka, który zaczął układać się w moich myślach wraz z oglądaniem rzeźb afrykańskiej grupy artystycznej tengenenge, o której wcześniej nie w...

Poczucie winy to niewygodne i trudne do wytrzymania uczucie. W formie zdrowej jest podstawą empatii, troski o innych i miłości. W formie patologicznej jest przyczyną poważnych problemów psychologicznych. W tym odcinku usłyszycie co o poczuciu winy powiedzieli Zygmunt Freud i Melanie Klein, jakie przybiera ono formy (bo nie zawsze jest odczuwane jako wina sama w sobie), jak się przed nim bronimy i...

Gościnnie w "Czy my sie znamy" odcinek podcastu Instytutu Studiów Psychoanalitycznych im. Hanny Segal, w którym rozmawiam z Wojtkiem Hańbowskim, psychoanalitykiem, o fantazjach i mechanizmach naprawczych, zdolności do odczuwania wdzięczności, zdrowego poczucia winy, miłości i o możliwościach wybaczania

Istnienie popędu śmierci zostało dostrzeżone przez Zygmunta Freuda. Tak jak wcześniej i później wiele z jego koncepcji wywoływało sprzeciw albo oburzenie, tak i założenie o wszechobecności destrudo wzbudziło wiele kotrowersji. Jeżeli jednak rozejrzymy się wokół siebie i krytycznie popatrzymy na świat, który nas otacza i który współtworzymy, raczej niemożliwe będzie zaprzeczenie istnienia w nas akt...

Nasze życie to ciągłe powtórzenia, początki i zakończenia, kolejne etapy życia z powtarzającymi się ważnymi datami, stałymi adresami i znajomościami, wykonywaniem zadań i pełnieniem ról. Cykle, w których funkcjonujemy mają swoją powtarzalność i dynamikę albo tylko powtarzalność, bez rozwoju. Z czego to wynika i jakie ma dla nas znaczenie - o tym jest ten odcinek podcastu "Czy my się znamy".

Psychoanaliza i film, psychoanaliza i literatura to dość oczywiste skojarzenia. Ale psychoanaliza i baśnie? Chyba nie ma dziedziny ludzkiej działalności, której nie można by było poddać psychoanalitycznemu badaniu. Zatem jak najbardziej tak: psychoanaliza i baśnie maja sobie dużo do powiedzenia. Zapraszam Was do wysłuchania odcinka na temat twórczości Hansa Christiana Andersena.

Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym, o podłożu neurologicznym, przypisany jest jednak do domeny psychiatrii i psychoterapii. Psychoanalityczne spojrzenie na autyzm i obrony autystyczne jest propozycją służącą poznawaniu tego niedostępnego i bardzo trudnego do zrozumienia świata. Z wielu przedstawionych w czasie konferencji Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej i Frances Tustin...

W rozmowie z psychoanalityczką Sarą Rodowicz Ślusarczyk zastanawiamy się nad tym, co nas wprawia w ruch. Czym jest ta siła, która sprawia, że dążymy, podejmujemy działania, staramy się..., że czegoś chcemy, domagamy się albo żądamy. Innymi słowy skąd się biorą pragnienia, źródło naszych satysfakcji i nierzadko cierpienia.

Kolejny odcinek poświęcony jest mechanizmom psychologicznym stojącym za wzniecaniem wojen. Stanowisko Zygmunta Freuda było w tej sprawie raczej pesymistyczne: obecne w nas wszystkich siły destrukcji i autodestrukcji są częścią naszej natury, nie możemy z nich zrezygnować, nie możemy ich się pozbyć. Nasz największy błąd polega na zaprzeczaniu im albo niedostrzeganiu ich istnienia. W tym właśnie mie...

"Dlaczego wojna" to tytuł artykułu Zygmunta Freuda, odpowiedzi na list Alberta Einsteina, napisany w 1931 r. Stwierdzenia w nim zawarte są niestety wciąż aktualne, podobnie jak ostrzeżenia i uwagi Hanny Segal zawarte w jej artykule "Od Hiroszimy po Zatokę Perską". Nie są to teksty optymistyczne, boleśnie uświadamiają nam odpowiedzialność za to, jaki tworzymy świat. Podpowiadają jednak również co j...

Zygmunt Freud opublikował w 1923 roku książkę "Totem i tabu". Opisał w niej między innymi stosunek poddanych do władców, mówiąc współczesnym językiem wyjaśnił pochodzenie uwielbienia i hejtu. Jesienią 2021 r. zostałem zaproszony do udziału w dyskusji o filmie "Sweat" Magnusa von Horna. Opowieść o celebrytce, Sylwii Zając, instruktorce fitness i influencerce zainspirowała mnie do poszukania powiąza...

Co ukrywa się w naszych umysłach pod powierzchnią obyczajów świątecznych, jakie jest pochodzenie Bożego Narodzenia, skoro nie ma o nim ani słowa w Biblii, jak się ma psychoanalityczne pojęcie superego do Starego i Nowego Testamentu, gdzie chowa się nasz popęd śmierci oraz kilka innych psychologicznych i antropologicznych skojarzeń to zawartość tego odcinka podcastu. Zapraszam do wysłuchania.

Wiemy czym jest czas, ale czy potrafimy tę wiedzę wyrazić słowami? Podać jakąkolwiek definicję? Czas, a dokładniej rzecz ujmując świadomość jego istnienia nadaje nam strukturę, pozwala uchwycić ciągłość naszego istnienia, ale również określa nasze ograniczenia. Jeżeli świadomości tych ograniczeń, podobnie jak Faust, się wystrzegamy albo próbujemy im się przeciwstawić, niszczymy naszą zdolność myśl...

Czy jest nam potrzebna stabilizacja? Dzięki niej świat staje się bezpieczniejszy i bardziej przewidywalny. A może stabilizacja to zastój i powinniśmy ruszyć w kierunku zdobywania nowych doświadczeń i wprowadzania zmian? Dlaczego niektórzy ludzie unikają nowości, a inni żyć bez nich nie mogą, głodni nowych wrażeń wydają się być w ciągłym ruchu? Jakie są biologiczne uwarunkowania tych różnic i jakie...

Odcinek o starości, a w nim wstęp, rozmowa z osiemdziesięcioletnim poetą, Michałem Wardęszkiewiczem i psychoanalityczne zakończenie. Co to jest starość? Po czym ją poznajemy, jak widzimy starość innych ludzi i jak doświadczamy albo doświadczymy własnej? Czy dla starego człowieka jest miejsce w psychoanalizie albo w psychoterapii? Bo co mógłby z niej mieć, skoro już nie wprowadzi w swoim życiu wiel...

Sadhu to indyjscy asceci, święci mężowie pielgrzymujący w poszukiwaniu wyzwolenia z pełnego cierpienia cyklu narodzin i śmierci - asceza jest im niezbędna na drodze rozwoju duchowego. Europejska psychologia, w tym psychoanaliza, jest skłonna uważać ascezę za, w najlepszym razie, mechanizm obronny, a częściej za wyraz nieuświadamianego masochizmu. Z drugiej strony praktykowanie zawodu psychoanality...

Czym jest prawdziwe ja? Czy w ogóle istnieje, czy może ulegamy jedynie iluzji, że coś rdzennie własnego, oryginalnego posiadamy, bo w rzeczywistości jesteśmy zlepkiem różnych społecznych dostosowań i ról? Witold Gombrowicz był w tej sprawie pesymistą.. może nie w pełni, bo jednak jakieś rozwiązanie dla konieczności nieustannego przechodzenia z gęby w gębę zaproponował. Psychoanalitycznie, z Ferdyd...

"Milczenie jest zbrodnią" napisała Nadieżda Mandelsztam w pamiętnikach, w których opisała zbrodnie stalinowskie. W latach osiemdziesiątych XX wieku tak samo zatytułowała swój esej Hanna Segal. Protestowała w nim przeciwko zbrojeniom nuklearnym i przeciwko milczeniu o tym, co jest złe. 29 stycznia 2021 r. miała miejsce premiera płyty Dezertera. Refren pierwszego na płycie utworu powtarza te słowa:...

Czy żyjemy w dystopii - złym miejscu (st.gr. δυσ – zły; τόπος – miejsce)? Czy to co nas otacza to urzeczywistnienie pesymistycznych wizji Orwella, Huxleya, Houellebecqa i innych "dystopicznych" powieściopisarzy? Obawiam się, że tak. Dzisiaj, w ostatni dzień 2020 roku postanowiłem podsumować to, co wydaje mi się niedobre i coraz bardziej wszechobecne, i nie tylko o pandemię mi chodzi. Spojrzenie be...

Odcinek o teoriach spiskowych, inspirowany aktualnymi komentarzami i wydarzeniami wokół już dostępnej szczepionki przeciwko koronawirusowi. Po co nam opowieści, w jakich momentach zaciera się różnica między fantazją i rozumieniem otaczającej nas rzeczywistości, dlaczego teorie spiskowe mają wzięcie i czy współczesny świat można opisać kryteriami diagnostycznymi osobowości paranoicznej - jeżeli jes...

W świecie chaosu i narastających konfliktów pojawia się mnóstwo gestów, flag, napisów, haseł. Pytanie, które z nich są posiadającymi siłę głębokich znaczeń symbolami, a które mają siłę cegłówki. Czym jest symbol, a czym jest fetysz, co to znaczy konkretne myślenie i dlaczego lepiej nie wpadać w jego pułapki - do wysłuchania odcinka na te tematy zapraszam.

Przy okazji Święta Niepodległości sprawdziłem, co o tożsamości narodowej pisze się w tekstach psychoanalitycznych: co na ten temat pisał Freud, jak się ma tożsamość narodowa do naszej tożsamości osobistej, czy to jest coś zewnętrznego, czy może wewnętrznego... tymi i kilkoma jeszcze zagadnieniami, o których przeczytałem oraz o czym przy okazji czytania pomyślałem, dzielę się z Wami w tym odcinku

Opublikowane wczoraj, 31 października 2020 roku stanowisko Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej uznałem za ważne dopełnienie odcinka o wykluczeniach i stygmatyzacjach. Znajdziecie je na stronie facebookwej PTPP, tu możecie wysłuchać.

Od zarania dziejów towarzyszą nam wykluczenia i stygmatyzacje. Dotykają nas albo my nimi dotykamy innych - z różnych powodów: przekonań politycznych, przynależności do grupy społecznej, koloru skóry albo chorowania na budzącą uzasadniony albo nieuzasadniony lęk chorobę. Kim jest współczesny trędowaty, co na ten temat napisano w Starym Testamencie, jak to zjawisko opisała Susan Sontag, co nam dorad...