Crazy Nauka

Pierwszy taki przegląd pradziejów Polski: od już-nie-ryb, czyli pierwszych w dziejach Ziemi czworonogów, które wyszły na ląd, przez triasowe kozy i smoki wawelskie, aż po historie ukryte w kupach dinozaurów i ślady katastrofy sprzed 66 mln lat.  Tę brawurową opowieść snujemy wraz z naszym wspaniałym gościem, dr. Grzegorzem Niedźwiedzkim, paleontologiem i geologiem z Uniwersytetu w Uppsali i Państw...

Bombki, światełka, magia, choinki, prezenty… Tylko dlaczego niemal 40 proc. ludzi odczuwa stres, kiedy zbliżają się Święta i dopada ich presja na wyczarowanie magicznej, rodzinnej atmosfery? Po angielsku to zjawisko ma nawet specjalną nazwę - Holiday Blues.  Opowiadamy o tym, co psychologia i socjologia mówią o przeżywaniu Świąt i przyjmowaniu ról społecznych, które czynią nas nieszczęśliwymi. Ora...

Czy system badający zorze polarne wywołuje też huragany? Czy waszyngtońska pizzeria może być centrum złowieszczego spisku? Dlaczego kolory na mapach pogody zostały zmienione? Drugi ze specjalnych odcinków o teoriach spiskowych, który przygotowaliśmy we współpracy z portalem fact-checkingowym Fakenews.pl. Rozkładamy na czynniki pierwsze teorie związane m.in. ze sterowaniem pogodą czy ruchem QAnon....

Czy sztuczna inteligencja pisze lepsze wiersze od Szekspira i Dickinson? Czy jesteśmy w stanie rozróżnić poezję ludzką od nieludzkiej? Oraz jakie historie opowiadają nam skamieniałe kupy i wymiociny dinozaurów, w dodatku pochodzące z terenu Polski? O tym wszystkim odpowiadamy w odcinku z serii “Nauka na czasie”, czyli w lżejszej wersji naszego podcastu, w której omawiamy dwa wybrane naukowe donies...

Jak jeden sfałszowany tekst sprawił, że XX wiek był gorszy, niż powinien być? Dlaczego pierwsze kroki człowieka na Księżycu ktoś filmował z powierzchni tegoż Księżyca? Dlaczego World Trade Center zawaliło się, mimo że było odporne na uderzenia samolotów? O teoriach spiskowych - dawnych i całkiem nowych - oraz o tym, dlaczego tak wielu ludzi w nie wierzy, opowiadamy w specjalnym odcinku, przygotowa...

Opowiadamy o tym, dlaczego nie należy sądzić innych po pozorach, zwłaszcza kiedy jest się archeologiem badającym Pompeje. Mówimy też o strasznych rzeczach, które dzieją się w naszych gardłach i które skutkują tym, że trudno nas czasem poznać.  To odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, czyli lżejsza wersja naszego podcastu, w której omawiamy dwa wybrane naukowe doniesienia. Cykl ten publikujemy co drug...

Kiedy patologiczne posłuszeństwo wobec przełożonych prowadzi do tragedii - jak podczas katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu, kiedy załoga prowadziła test reaktora, nie bacząc na liczne sygnały ostrzegawcze. Albo podczas masakry w My Lai, która stała się najsłynniejszą zbrodnią popełnioną przez Amerykanów w Wietnamie. To druga część naszej opowieści o katastrofach, które nazwaliśmy “Milgramo...

Dlaczego mamy skłonność do alkoholu i zdecydowanie nie jesteśmy w tym osamotnieni? Kiedy pijaństwo było dobrym rozwiązaniem i dlaczego już nie jest? Oraz jak przeprowadzić w ciągu 30 sekund domowy test pokazujący kondycję fizyczną i neurologiczną. To odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, czyli lżejsza wersja naszego podcastu, w której omawiamy dwa wybrane naukowe doniesienia. Cykl ten publikujemy co...

Opowiadamy o sytuacjach, w których uległość wobec autorytetów doprowadziła do tragedii, a konkretnie w tym odcinku - do katastrof lotniczych. Potwierdzają one słuszność wniosków płynących z eksperymentu Milgrama, mówiących, że ludzie są z natury posłuszni osobom wyższym rangą, nawet jeśli stoi to w sprzeczności z ich zasadami, zdrowym rozsądkiem albo wręcz zagraża ich życiu. No bo czym wytłumaczyć...

Dlaczego ludzie lubią, a nawet powinni się bać, np. oglądając horrory? Nauka wyjaśnia to kilkoma niekoniecznie oczywistymi przyczynami. Co wiemy o jednym z najbardziej tajemniczych pojazdów zbudowanych przez ludzi i jego obecnej misji kosmicznej? To odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, czyli lżejsza wersja naszego podcastu, w której omawiamy dwa wybrane naukowe doniesienia. Cykl ten publikujemy co d...

Słynny eksperyment Milgrama dowiódł czegoś przerażającego: większość z nas ma skłonność do bycia posłusznym wobec autorytetów, nawet jeśli to oznacza celowe zadawanie bólu innej osobie. Badanie miało szukać źródeł uległości Niemców wobec rozkazów prowadzących do ludobójstwa podczas drugiej wojny światowej, ale pokazało, że ślepe posłuszeństwo jest cechą ogólnoludzką. Co zatem może sprawić, że się...

Opowiadamy o tym, jak wymieranie nietoperzy niespodziewanie wpłynęło na zwiększenie śmiertelności wśród amerykańskich niemowląt, oraz o tym, dlaczego rewolucyjna terapia genowa pewnej szczególnej choroby, anemii sierpowatej, co i raz napotyka przeszkody. Jest to odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, czyli lżejszy format naszego podcastu, w którym omawiamy dwa wybrane naukowe newsy. Takie odcinki publ...

Jak właściwie działa placebo i gdzie są granice jego możliwości? Jak to się dzieje, że nocebo może nas nawet zabić? Czym wytłumaczyć "nadwrażliwość na promieniowanie elektromagnetyczne" i czy udawane operacje mają sens? Dziś zajmujemy się tematem placebo i jego przeciwieństwa, nocebo. Trzeba przyznać - jest zaskakująco. Zresztą, sami posłuchajcie… Rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszy...

Opowiadamy o Ig Noblach, czyli dziwacznych i superciekawych nagrodach naukowych m.in. za odkrycie tego, czy można oddychać przez odbyt; po co straszyć krowy, na grzbietach których stoją koty oraz czy placebo wywołujące nieprzyjemne skutki uboczne działa lepiej niż zwykłe placebo. Jest to odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, czyli lżejszy format naszego podcastu, w którym omawiamy dwa wybrane naukowe...

- Jaki ciąg zdarzeń doprowadził do tak gigantycznych opadów na południu Polski? - W jakim stopniu powódź w 2024 roku jest podobna do powodzi tysiąclecia z 1997 roku? - Czy to wina ocieplenia klimatu? - Czy takie powodzie będą się powtarzać? Ogromnie współczujemy mieszkańcom terenów dotkniętych powodzią. Jednocześnie skupiamy się na aspekcie naukowym, w którym - korzystając z wiedzy specjalistów -...

Wracamy do tematu katastrof i opowiadamy o wielkich zakrętach w historii ludzkości, wywołanych przez erupcje wulkanów:  Jaka katastrofa sprzed 70 tys. lat odcisnęła się na naszym DNA? Co w wiekach ciemnych przygnało Słowian do Europy Środkowo-Wschodniej? Jak erupcja na Islandii doprowadziła do niepokojów w Europie, wliczając w to rewolucję francuską? Dlaczego 1816 został nazwany “rokiem bez lata”?...

Mówimy o upałach i pyłach przywiewanych znad Rosji oraz o spektakularnej wpadce wielkiej firmy, która sprawiła, że dwoje astronautów nie może wrócić na Ziemię. To odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, czyli lżejsza wersja naszego podcastu, w której omawiamy dwa wybrane naukowe doniesienia. Cykl ten publikujemy co drugi tydzień, na przemian z dłuższymi odcinkami.  Rozważcie wsparcie nas na Patronite -...

Naukowo wyjaśniamy zagadkowe zjawiska, rozwiewamy popularne przesądy i mity:  Czy glutaminian sodu szkodzi zdrowiu? Dlaczego ocean właśnie stygnie, skoro jest globalne ocieplenie? Jak działają silniki odrzutowe w przestrzeni kosmicznej, skoro nie mogą się odpychać od powietrza? Czy jak zrobię zeza, to mi tak zostanie? Dlaczego w ciele człowieka jedne narządy występują parami, a inne nie? Czy rzecz...

Mówimy o sekwencji zdarzeń, która doprowadziła do zalania Warszawy oraz o tym, co wybiło dinozaury i jak pozwoliło to rozwinąć skrzydła ptakom. Cykl “Nauka na czasie” to lżejszy format naszego podcastu, w którym omawiamy dwa wybrane naukowe newsy. Takie odcinki publikujemy co drugi tydzień, na przemian z dłuższymi.  Rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzyma...

W tym trochę nietypowym odcinku rozmawiamy z gościem, pisarzem Sławkiem Gortychem, o jego “Karkonoskiej serii kryminalnej”, czyli kryminałach karmionych powojenną historią Karkonoszy. O tym, czy “ziemie odzyskane” faktycznie zostały “odzyskane”, o nazistowskich zbrodniarzach ukrywających się na Dolnym Śląsku, o wiązaniu twardych faktów z fikcją oraz prawdziwie rzetelnej popularyzacji nauki w powie...

Dziś mówimy o słoniowych imionach czyli niezwykłej nieludzkiej komunikacji oraz o tym, jak wcześnie rozpoznać awarię ludzkiego mózgu.  Cykl “Nauka na czasie” to lżejszy format naszego podcastu, w którym omawiamy dwa wybrane naukowe newsy. Cykl ten publikujemy co drugi tydzień, na przemian z dłuższymi odcinkami.  Rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać co...

Kolejny odcinek, w którym naukowo wyjaśniamy codzienne zjawiska, popularne przesądy i faktoidy, nad którymi zwykle nie mamy czasu głębiej się zastanowić:  Skąd się bierze kolka podczas wysiłku fizycznego? Dlaczego szampony i mydła mogą mieć różne kolory, a piana z nich powstająca jest zawsze biała? Czy bezpiecznie jest jeść tuż przed pływaniem? Dlaczego odpowiednio dmuchając potrafimy zrobić tak,...

Mówimy o coraz ciekawszych, bo wreszcie dopuszczalnych badaniach nad wpływem narkotyków na ludzkie mózgi oraz o tym, że schemat chodzenia na kupę zdradza zaskakująco dużo informacji o naszym zdrowiu. Cykl “Nauka na czasie” to lżejszy format naszego podcastu, w którym omawiamy dwa wybrane naukowe newsy. Cykl ten publikujemy co drugi tydzień, na przemian z dłuższymi odcinkami.   Rozważcie wsparcie n...

Naukowe wyjaśnienia codziennych zjawisk i popularnych przesądów, nad którymi zwykle nie mamy czasu głębiej się zastanowić:  Co sprawia, że ćmy lecą do światła?  Czy smaki na języku odczuwamy w ściśle określonych strefach? Czy rzeczywiście najwięcej ciepła ucieka przez głowę? Dlaczego skaleczenie papierem tak boli? Czy zjedzenie surowych ziemniaków wywołuje gorączkę? Czy siedzenie na zimnym sprawia...

Mówimy o eksplozji rosyjskiego satelity, która zagroziła załodze Międzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz o rekordowym huraganie Beryl, zadziwił i przestraszył klimatologów. Cykl “Nauka na czasie” to lżejszy format naszego podcastu, w którym omawiamy dwa wybrane naukowe newsy. Cykl ten publikujemy co drugi tydzień, na przemian z dłuższymi odcinkami.  Rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Wasz...