Brzmienie Świata z lotu Drozda

W Izraelu mieszka ok. 20 tysięcy Karaimów. Może więcej, może mniej - trudno ocenić. Podobnie niejasne są wyniki ostatniego spisu powszechnego w Polsce, z których wynika, że Karaimów w kraju jest nieco ponad trzystu. Ta liczba najpewniej jest zawyżona, a skoro tak, to kim są ludzie, którzy do Karaimów nagle zaczęli się zaliczać? I co ich postawa mówi o generalnej kondycji Karaimów jako narodu i mni...

Gdybyśmy chcieli dotknąć przeszłości Ziemi, powinniśmy dotknąć krokodyla. Co prawda za sprawą tego manewru moglibyśmy stracić palce lub rękę, jednak bylibyśmy blisko zwierzęcia, którego historia sięga nawet 200 milionów lat. Mimo że ze względu na ewolucję krokodyle należą do najstarszych żyjących dziś zwierząt, wciąż niewiele o nich wiemy. Dla badaczy są wyzwaniem. Nawet największe, kilkumetrowe g...

Narody mają swoje symbole, historię i mit założycielski. Nie inaczej jest na Węgrzech. Jednak tam wszystkie te elementy ulegają szybkiej transformacji. Rozpoczęła się po roku 2010. Wtedy do władzy doszedł Fidesz, partia obecnego premiera Victora Orbana, który od tego czasu nieprzerwanie dzierży władzę. Okazało się, że w ciągu nieco ponad dekady Orban i jego przyboczni byli w stanie zmienić to, jak...

Dobrze zrobione zdjęcie przyrodnicze łatwo wpada nam w oko. Wydaje się szczególnie cenne, gdy widać na nim trudne do uchwycenia zwierzęta, które pobudzają naszą wyobraźnię. W europejskich warunkach to mogą być duże drapieżniki takie jak wilki, niedźwiedzie lub rysie, ale też cała paleta ptaków od orłów po rzadkie dzięcioły. Fotografów z aparatem polujących na cuda przyrody jest coraz więcej. W pog...

Większość Nubijczyków zamieszkujących Egipt i Sudan prowadzi życie w oparciu o tradycję i prawo religijne. Mężczyzna powinien się ożenić, a kobieta wyjść za mąż. Zasady poszukiwania życiowego partnera są ściśle określone. Szczególnie Nubijki mierzyć się muszą z surowymi, społecznymi wymaganiami, które dotyczą zarówno czasu przed ślubem, jak i po jego zawarciu. Tu wszystko skupia się na zdobyciu mę...

Kuba była jednym z pierwszych lądów, które skolonizowali Europejczycy. Wyspa zyskała niepodległość dopiero w 1902 roku i od tamtego czasu pozostaje pod wpływem potężnego sąsiada, Stanów Zjednoczonych. Po rewolucji kubańskiej i romansie z ZSRR wyspa została objęta amerykańskimi sankcjami - tak jest do dzisiaj. Na Kubie, już bez Fidela Castro, ludzie starają się radzić sobie z wymagająca codziennośc...

Co z długodystansowymi szlakami górskimi ma wspólnego stonka? Jak wygląda lądowanie śmigłowca, gdy brakuje mu jednego koła? Czy na górę o wysokości powyżej 5000 metrów można wejść między śniadaniem a kolacją? I dlaczego w Gruzji jest coraz więcej turystów z Indii? O tym wszystkim dowiecie się z odcinka, którego gośćmi są Bartosz Malinowski (Wielki Szlak Himalajski, Chilloutdoor.pl) oraz Marcin Błe...

Chcemy wierzyć, że to, jakie podejmujemy w życiu decyzje, zależy od nas samych. My natomiast zależymy od kultury, w której jesteśmy zanurzeni tak dalece, że łatwo o tym zapomnieć. Nasza kultura podpowiada, co jest normą i jak znaleźć się w grupie podobnych do siebie ludzi. Co jednak, gdy na swojej drodze spotykamy ludzi, których kultura jest znacząco odmienna od naszej? Jak wtedy nawigować wśród w...

Jak wygląda dzisiejszy cyrk od środka? Na ile ma związek z tym, co w namiotach cyrkowych oglądaliśmy jeszcze 20 lat temu? Iloma piłeczkami trzeba żonglować, by w świecie żonglerów zapewnić sobie uznanie? I dlaczego ten świat nie jest dla wszystkich? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w tym odcinku. (Początek rozmowy: 0’50”)

Odkrywanie i opisywanie nowych gatunków roślin wciąż jest możliwe. Szansa na ich znalezienie rośnie wraz ze zróżnicowaniem biologicznym miejsca poszukiwań. Wydawać by się mogło, że pierwszym wyborem są tu lasy deszczowe, tymczasem to Azja Środkowa - z jej górami i stepami - okazuje się wręcz botanicznym rajem, który opisywali ludzie od zarania dziejów. (00:00:00) Powitanie (00:00:28) Wstęp (00:13:...

Świat przyspiesza. Jeszcze nie oswoiliśmy się z przełomem związanym z rozwojem sztucznej inteligencji, a już z laboratoriów dochodzą do nas informacje o stworzeniu syntetycznych ludzkich embrionów. Ostatnie miesiące to kolejne osiągnięcia nauki, które do niedawna były nie do pomyślenia. Tym samym nowa rzeczywistość rodem z powieści S-F coraz bardziej dopomina się odpowiedzi na pytanie kluczowe: cz...

Muzeum Brytyjskie to jedna z największych placówek tego typu na świecie. Znajdują się tam działa sztuki - nie tylko starożytnej - które przywieziono do Anglii z wielu zakątków globu. Teraz do British Museum w Londynie, jak i do podobnych mu instytucji z długą tradycją, coraz częściej pukają kraje, z których dane artefakty zabrano. Czy muzea są gotowe na zwrot tych dzieł i zmianę sposobu działania?...

We Francji niszczą francuskie wino. Rząd w Paryżu przeznaczył na ten cel ponad 200 mln euro. Ta z pozoru absurdalna aktywność ma głęboki sens i nie zdarza się po raz pierwszy w historii winiarstwa. Wino bowiem to przede wszystkim produkt rolniczy, który musi znaleźć nabywcę, a o tego jest coraz trudniej nie tylko we Francji. Młodzi ludzie częściej wybierają inne trunki lub w ogóle nie zaglądają do...

Rdzenną ludnością Skandynawii, której historia sięga ponad 2 tysięcy lat, są Saamowie. Zamieszkują Norwegię, Szwecję, Finlandię oraz Rosję. W pierwszym z wymienionych krajów Saamowie od połowy XIX wieku do drugiej połowy wieku XX musieli mierzyć się z planową norwegizacją. Na celowniku władz w Oslo znalazła się również mniejszość etniczna, o której wiadomo znacznie mniej - Kwenowie. Ich losy związ...

Białoruskie regiony takie jak Polesie czy Poniemnie to obszary wieloetniczne i transgraniczne. Mają swoją specyfikę i zróżnicowanie. Do dzisiaj zachowała się tam kultura ludowa, która przejawia się choćby w tradycjach muzycznych. Ich tropem podążają etnomuzykolodzy. Odwiedzając białoruskie wsie, szukają śladów przeszłości, jak i tego, co w tradycjach ludowych może być uniwersalne i cenne również d...

W tym sezonie wspinaczkowym władze Nepalu wydały 478 pozwoleń na wspinaczkę na Evereście. Siedemnaście osób, które próbowały wejść na szczyt nigdy nie wróci do domu - zginęli. To tragiczny rekord. Duży wpływ na sytuację ma komercjalizacja wspinaczki w górach wysokich oraz nieprzygotowanie wspinaczy-amatorów. Wielu z nich zostaje w górach na zawsze przez tzw. chorobę wysokościową. Z tego odcinka do...

Co podczas rozmowy oznaczają podniesione brwi naszego rozmówcy? Zdziwienie? Zaskoczenie? Wszystko zależy od tego, kto tym rozmówcą jest i z jakiego regionu świata pochodzi. Tak przejawiają się różnice międzykulturowe, które nie ograniczają się jedynie do gestów i mowy ciała. Ich rola w komunikacji między ludźmi jest znacznie głębsze i znacznie ważniejsze niż pozornie może się nam wydawać. Warto zd...

W Izraelu i w Autonomii Palestyńskiej znowu wrze. Izrael przeprowadza bezpardonowe akcje wojskowe, a w odpowiedzi dochodzi do palestyńskich zamachów. Po obu stronach giną ludzie. Po raz kolejny konflikt zaczyna niebezpiecznie eskalować. Mimo tego w Jerozolimie, która często jest areną niepokojów, sytuacja wydaje się stosunkowo spokojna. W tym miejscu nie tylko relacje żydowsko-palestyńskie zasługu...

W 2014 roku zespół japońskich naukowców otrzymał Nagrodę Nobla za stworzenie nowego rodzaju oświetlenia typu LED. To miała być rewolucja, znaczący postęp w technologii tworzenia sztucznego światła. Jednak coraz częściej to, co rozświetla nasze domy i nasze miasta poddawane jest krytyce. Czy zmiany, które mają wpływ na ludzi i środowisko naturalne, poszły za daleko? Może czas zrobić krok wstecz? (0...

W drugiej połowie lat 70. XX wieku Pol Pot i kierowany przez niego ruch Czerwonych Khmerów doprowadził Kambodżę na skraj upadku. Z powierzchni ziemi zniknęło blisko 25% populacji kraju, a ci, którym udało się przetrwać, rozpoczęli później mozolną odbudowę zniszczonego państwa. Dzisiaj, blisko ćwierć wieku po rewolucji Pol Pota, Kambodża zdaje się prowadzić normalną egzystencję, choć przeszłość wci...

Indusi byli na Księżycu na długo przed Amerykanami i misją Apollo 11. To fakt. Fakt dla tych, którzy czerpią wiedzę z dawnych induskich ksiąg. To tam znajdować ma się prawda oraz wskazówki, którymi kierować powinien się “prawdziwy Indus”. Prawdziwy czyli jaki? Czy musi być wyznawcą hinduizmu? A jeśli nie, jaka powinna stać za nim historia i czy można zmieniać ją w zależności od potrzeb? (00:00:00)...

Dlaczego polarnicy po wyprawach odwiedzają stomatologów? Czy na Antarktydzie rozmiar buta ma znaczenie? I dlaczego w trakcie marszu na biegun południowy warto rozważyć wzięcie spódnicy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w plenerowej rozmowie z Mateuszem Waligórą, który po raz pierwszy publicznie opowiada o kulisach swojej wyprawy na Antarktydzie. (Początek rozmowy: 17'40")

W 1998 roku w Irlandii Północnej podpisano porozumienie pokojowe między dwiema grupami mieszkańców. Miał to być koniec wieloletniego konfliktu, w którym po jednej stronie byli ci, którzy chcieli dołączenia tego obszaru do Republiki Irlandii, a po drugiej znajdowali się Brytyjczycy pragnący pozostania w granicach Zjednoczonego Królestwa. Po 25 latach porozumienie wciąż jest w mocy, jednak dokumenty...

Mamy skłonność do marnowania żywności. Nie zdajemy sobie też sprawy, ile wartościowego jedzenia znajduje się na łąkach i w lasach - tuż obok, w zasięgu ręki. To tam znajdziemy składniki na pożywne sosnokersy lub ciasto z pokrzywami. Wiedza o tzw. dzikiej kuchni niegdyś była powszechna. Zapewniała urozmaicenie diety, a gdy ludzi nawiedzała klęska głodu, niejednokrotnie ratowała życie. Dzisiaj dziki...

Kolejny odcinek Brzmienia Świata, który jest efektem reporterskiego wyjazdu - tym razem na Lofoty. To norweski archipelag zamieszkany przez mniej niż 25 tysięcy ludzi. Mimo geograficznego odosobnienia, Lofoty należą do najbardziej popularnych miejsc odwiedzanych przez turystów w Europie. Wszystko przez spektakularne góry i fiordy. A jak i czym żyją mieszkańcy tego archipelagu? Na ile ryby wpływają...