Anlamak+

Osmanlı, Türk tarihinin en büyük devletlerinden biri. Bugün Neo-Osmanlı akımına tabii kimseler, Osmanlı'yı tarihsel perspektifinden uzaklaştırıp, kusursuz bir devlet idealiyle birleştirme gayretinde. Halbuki kusursuz olan devlet, zaten varlığını devam ettirirdi. O halde gelin yanlış bilinen bir gerçeği sizler ile masaya yatıralım. Osmanlı her daim bir süper güç müydü? Fransa'da dansı yasatlatabile...

Gnostikler, Ekümenik Konsül'ün ısrarla aforoz ettiği ve külliyatını yok etmeye çalıştığı bir Hristiyanlık yorumudur. Heretik temellerden aldığı güçlü anlatılar özellikle Platon yorumları ile de benzerliği nedeniyle proto-ortodoksların da dönemsel tepkilerini toplamış ve Selanik Konsülü ile de önemli bir güç kaybı yaşamıştır.

Tapınak Şövalyeleri, dünyanın en kadim ve gizemli askeri teşkilatlarından biri. Yok oluş süresince kademeli şekilde sistematik bir kötüleme propagandasına tabii olan Tapınak Şövalyeleri gerçekten baphomet denilen keçi başlı bir şeytana mı tapıyordu? Bu söylenti neyin akabinde çıktı?

Adolf Hitler hırsına yenik düşmüştü. Sovyetler Birliği'ne karşı yaptığı operasyonda yenilmesi tarihsel bir gerçeklikti. Tankların donması ise bu konudaki en yaygın görüştü. Oysa ki tanklar donmamış bozulan ikmal hatlarından dolayı çalışamaz hale gelmişti. O öyle değil serisinin ilk Podcasti ile karşınızdayız.

Platon erken dönem Yunan düşünürleri arasında şüphesiz en popülerlerinden biridir. Sanata ve sanatçılara karşı tutumuyla, bugünün anlayışı uyumsuz görülse de, Platon'un kendi sistematiğiyle bir hayli eşlenik bir fikir olarak karşımıza çıkıyor. O halde Platon, neden böyle bir fikir yelpazesine sahipti?

Star Wars dünyanın en çok izlenen ve takdir toplayan kült yapımlarından biri statüsünde. Hristiyan Gnostik anlayış ile özdeşleşen çok sayıda anlatının olması da ilgi çekici bir unsur. Hal böyle olunca bu benzerliklerin de anlatıyı güçlendirici unsur olarak dikkat çekici bir hal alması, herkesin önem vermesi gereken bir detay. Gelin Star Wars evrenine bir de böyle bakalım.

Her devrimin kaçınılmaz sonunda, devrimin başa aktörünü yemek var. Bunun çok farklı sebepleri var ve her biri bambaşka anlatılar ile bezenmiş olabilir. Ancak aslında algoritma sandığınız kadar da karmaşık değil. Belisarius, Sezar, Robespierre ve adını zikredebileceğimiz sayısız isim de bu kaderin bir paydaşı oldu. Günün sonunda her devrim neden kendi çocuğunu siliyor?

Benito Mussolini, barış dönemini savaşa hazırlık olarak görürken, Winston Churchill, barışmak için savaşmaları gerektiğini söylüyordu. Tarihin her anında böyle söylemler görmek mümkün. Son günlerde açıklanan mali tablolar birçok devletin savunma sanayi yönündeki harcamaları katlanarak artırdığı yönünde. Özellikle Polonya, 5 sıra birden yükseldi. İkinci Dünya Savaşı esnasında Rusya ve Almanya arası...

Tarikatlar tüm dünya dinlerinin ortak sorunu. Aynı metinler, aynı anlatılar üzerine sayısız görüşün perçinleştiği tarikatlar, varlığını tüm semavi dinler özelinde neye dayandırıyor? Kur'an-ı Kerim, İncil, Tevrat gibi kitaplar insanlara evrenselliği öğütlerken, nasıl ayrıcalıklı bu hiyerarşik düzenin temelini oluşturabiliyorlar?

Türkiye'de her iş kolunda, her sektörde son birkaç yılın en büyük sorunu, bir şey yapıyormuş gibi yapmak gibi davranmaktır. Toplumsal erozyonun mutlak sonucu olan bu davranış modeli, Türkiye'yi korkunç bir sona doğru götürüyor. Bunun için neler yapmalıyız?

Platon idealar etrafında şekillenen bir devlet kurgularken, bazı noktalarda çözümleri eşitsizlik ve bilinçli tercihlere bırakmıştır. Hal böyle olunca yorumsal farklılıklar da buradan kaynaklanmaktadır. Platon bu tercihlerde bulunurken hangi düşünce ile yola çıktı?

Ülkemizde araştırmalar, resmi veriler ışığında sigortalı çalışanların yüzde 82'sinin asgari ücretin maksimum iki katına kadar kazanç sağladığını gösteriyor. Bugün birçok üniversiteden mezun vatandaşımız, iş imkanlarının kısıtlılığı ile beraber, asgari ücretin çok daha az yukarısında bir miktara kendine iş edinebiliyor. Hal böyle olunca yükselen emtia fiyatları ile beraber, hayal kurmak da zorlaşıy...

Sirakuza Tiranlığı'nda kendi düşsel devlet anlayışını hayata geçirmek isteyen Platon, çeşitli handikaplar ile bu hayaline asla erişememiştir. Ancak onun çizdiği modern devlet krokisi, bugün dahi birçok yönetimsel hiyerarşinin örgütlenmesinde faydalanılan bir rehber statüsünde. Tam anlamıyla Platon nasıl bir devlet hiyerarşisi ve düzeni tayin ediyor?

Köy Enstitüleri nüfusun yüzde 80'inini oluşturan köylü halkın kalkınması, tarımın modernleşmesi, geleceğin profesörlerini yetiştirme gayesiyle Hasan Ali Yücel tarafından kuruldu. Demokrat Parti hükümeti altında 1954'de kapatıldı. Demokrat Parti bundan sonra ciddi manada söylemsel değişime gitti. Adnan Menderes, dönemin en önemli ismiydi ve tarihsel birçok sonucu olan kararlara da imza attı.

Ülkemizde siyaseten konuşulan konularda gözle görülür çeşitli handikaplar var. Hali hazırda herkesin görebileceği ama dile getirilmeyen bu handikaplar, fazla tevazunun mutlak sonucu gibi görülebilir. Oysa ki, bazı gerçeklerin de açıkça deklare edilmesi gerekiyor. En azından daha sağlıklı temellere dayanan ideolojilerin şekillenmesi adına bunu yapmak her bireyin borcudur. Yanlışa, yanlış diyebilmek...

Johann Herder, her milletin kendince bir değeri ve kültürü olduğunu, bunun da değerlendirilmesi gereken bir unsur olduğunu savunur. O yüzden milliyetçilik Herder'e göre kültürel bir takım çeşitliliği yaratan ulvi bir vasıftır. J.J.Rosseau tarafından toplum sözleşmesiyle buluşan bu kavram, sanıldığı gibi bir akıl hastalığı mıdır?

Hayatı anlamak, hayatı irdelemekten geçer. Modern anlatıların aksine farklı bir düzende hayatta anlam arayışını yorumluyoruz. Unutmayın ki, hayatı anlamak birçok duygunun temelini oluşturur. Bir tercih değil aksine gereksinimdir.

MÖ 5.YY'da tohumları toprakla buluşan demokrasi, aradan geçen 26 yüzyıla rağmen, o dönemin filozofları tarafından olası muhtemel hatalar içinde can çekişiyor. Peki, tüm toplumların demokrasiyi işlevsel kılamaması hangi gerekçelere dayanıyor?

Tanrı'yı anlama noktasında en meşhur paradokslardan bir diğeri olan Omniscience Paradoksu temelde seçimleri ve kader kavramını ele alır. Eleştirel bir bakışla, kaderin, özgür irade önünde bir engel olduğunu öne sürer. Peki, kader kavramı mı, yoksa bizim zamanı anlayışımız mı suçlu?

Omnipotent paradoksu, en yaygın örneğiyle Tanrı'nın kaldıramayacağı taşı yaratıp, yaratamayacağı savıyla, Tanrı kavramını sorgular. Çok yaygın kabul gören bu savın, teolojik olarak kendi içinde kusurları vardır. Bu Podcast'te bunu ele aldık.

Mutlu olmak için tercih ettiğiniz yol sağlıklı mı, yoksa kendi içinde kusurlu bir algoritmaya mı sahip? Büyük filozofların aktarımıyla, şahsi yorumlarımın birleşimi sonucunda mutluluğa hiç olmadığı kadar yaklaşıyoruz.

Atina bugün demokrasinin temelinin atıldığı bir uygarlık. MÖ 7. YY'dan başlayarak, demokrasinin fikriyatını geliştiren bu bilginler topluluğu, demokrasiyi nereden nereye evirdi? Herakliteos, Solon, İsokrates, Ksenophon gibi yıldızların kattığı değerler ile şekillenen demokrasinin gelişim basamaklarını inceliyoruz.

İbrani dinler, İbrahim peygamber döneminde başlar. Yakup'un Tanrı ile güreştiğini ve yenişemediklerini referans alan anlatı, İsrailoğlu kavramını da ortaya çıkarır. Yahudiler de bugün kendilerine bu sebepten İsrailoğulları demektedir. Peki Yahve, neden İsrailoğullarını tercih etti?

Herkes tarafından bilinen Yüzüklerin Efendisi külliyatı, Kudüs'ten Babil'e sürgün esnasında Yahudilere yol göstericilik yapmış Hezekiel Peygamberin kehanetlerine dayanıyor olabilir mi? Gog Magog Savaşı olarak nitelendirilen kehanet, geleceğe atıfta bulunulan bir tasvir. Yüzüklerin Efendisi ile de örtüşen güçlü bir anlatıya sahip. O halde Tolkien, harika bir yazar olduğu gibi, harika bir de okur mu...

Türkiye, medeni ülkeleri yakalama ve belki de ötesine geçme yolculuğunun ne kadarını başarabildi? Başaramadığı neler var? Başarmak için neler yapmalıyız?