Alledaagse Vragen

Speciaal tijdens de feestdagen hoor je het beste van alledaagse vragen 2024. Vandaag: BRAT! Rosa was (is) brat, Nanoah was (is) brat, de zomer was brat maar vooral Kamala was BRAT! Maar wat betekent dat? En wat heeft 'brat' te maken met de politieke campagne van Kamala Harris? We bellen erover met popcultuur-expert Rabia Sitabi en Amerikanist Manon Portos Minetti

Vanavond zit je misschien wel aan een kerstdiner, en wie weet worden er ook wel lekkere champignons geserveerd. Is het je dan wel eens opgevallen dat die niet meer in blauwe bakjes verkocht worden? Waar zijn ze gebleven? En waarom zijn ze dan weg? We bellen erover met Mieke Verstappen, directeur van het verpakkingsbedrijf dat aan de wieg stond van het blauwe champignonbakje. Ook bellen we met prof...

Overal in Nederland liggen de straten en trottoirs open voor de aanleg van het glasvezelkabelnetwerk. Maar er zitten zo veel draden in de grond, dat Jan zich afvraagt; zit de grond niet een keertje vol? Dat bespreken we met landschapsarchitect van de gemeente Amsterdam Joyce van den Berg!

In het ziekenhuis dragen doktoren en verpleegkundigpersoneel vaak een wit uniform. En dat voelt gek, omdat de kans op gekke vlekken in het ziekenhuis juist extra groot is. Waarom dragen ze dan wit? Dat legt deskundige Infectiepreventie Angelique van der Veen van Treant Zorggroep aan je uit!

De kerstdagen staan voor de deur! En dat betekent dat skyradio de ene na de andere kersthit eruit knalt. Maar wat maakt nou een goede kersthit? Dat legt popcultuurkenner Philo Boss aan je uit!

Waar komen de politieke termen links en rechts vandaan? We bellen erover Robin Devroe, onderzoeker politieke vertegenwoordiging en kiesgedrag aan de universiteit van Gent. 

Je kent het wel... Je rijdt midden in de nacht door de stad en overal staan nog lichten aan. In de winkelruiten maar ook in een kantoorpand waar niemand meer is. Waarom laten deze bedrijven hun lampen aan staan? En wat voor invloed heeft dat op de natuur?

Noodpakket en contant geld in huis liggen? Als het aan NAVO-baas Rutte ligt, zou je het moeten doen. Ook Defensie geeft aan dat we rekening moeten houden met een groot militair conflict binnen vijf tot tien jaar. Maar even serieus: hoe groot is de kans op oorlog in Nederland écht? We bellen erover met hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk en eigenaar van rampenrugzak.nl Stefan van Goo...

Je kent misschien wel atomen en dat zijn hele kleine deeltjes. Maar zijn er nog veel kleinere deeltjes op aarde te vinden? Dat legt Marcel Vonk, natuur- en wiskundige aan de Universiteit van Amsterdam, aan je uit!

Je gunt iedere kerstboom een mooi, fijn, warm huisje. Maar helaas is dit niet voor iedere boom weggelegd. Maar waar komen dan de bomen terecht die niet verkocht worden?  We belden een rondje kerstboomverkopers. 

Het wordt steeds kouder buiten en dat betekent dat je waarschijnlijk steeds vaker met koude handen op de fiets zit. Soms zijn ze zo koud dat ze zo goed als gevoelloos zijn. Maar als je dan je hand stoot, doet het weer enorm veel pijn. Hoe kan dat? Gelukkig is daar thermofysioloog Hein Daanen met het antwoord!

Oud en Nieuw komt eraan en dat betekent dat er nu al flink wat op los geknalt wordt. Maar dat vuurwerk zorgt ervoor dat er heel veel ongelukken gebeuren en er veel mensen met ernstige brandwonden naar een van de drie brandwondencentra in Nederland wordt gestuurd voor de nodige multidisciplinaire zorg. Maar waarom zitten de brandwondencentra in deze drie plaatsen?  En ik dat wel goed verdeeld in Ne...

De Nederlandsche Bank heeft ruim 600 ton aan goud in de kluis liggen. Maar we gebruiken al lang geen geld meer als betaalmiddel. Waarom hebben ze dit nog wel in zulke grote getalen in bewaring? Dat leggen Carlijn Elemans van de Nederlandse Bank en econoom Edin Mujagić aan je uit!

Je staat lekker te douchen maar in plaats van genieten van die warme stralen ben je alleen maar bezig met het douchegordijn wat de hele tijd op je af komt en zich dan aan je vastplakt. Herkenbaar? Er is dus een rede dat, dat gebeurt. En dat heeft alles met een aantal natuurkundige principes te maken.  Welke dat precies zijn? Hoogleraar stromingsleer Kees Venner legt het je in deze aflevering allem...

Deze week kwam Joe Biden in het nieuws met de gratie die hij aan zijn zoon Hunter zal verlenen, waar hij eerst zei dat hij dat niét zou doen. Maar mag hij eigenlijk zomaar aan iedereen gratie verlenen? En hoe zit het eigenlijk in Nederland? We bellen met strafrechtadvocaat Richard van der Weide en Amerikanist Manon Portos Minetti. 

We kennen 'm allemaal: Sinterklaas. Maar weten we ook hoe oud hij is? Nou, ja en nee. Hieke Huistra (wetenschapshistorica) neemt ons mee.  Ook bespreken we een hele goede, misschien wel de beste, vriend van Sinterklaas: zijn paard. Daarover belden we met theoloog en sinterklaasfanaat Johanneke Bosman. 

Maken dieren ook wel eens grapjes met elkaar of hebben zij helemaal geen gevoel voor humor? Dat vroegen we aan Mariska Kret, hoogleraar cognitieve psychologie aan de Universiteit van Leiden.

We zitten midden in de herfst! En de bomen zijn al bijna helemaal kaal. Op de grond liggen gevallen bladeren waar je vrolijk doorheen kan huppelen. Maar op een gegeven moment lijken al die gevallen bladeren te zijn verdwenen. Waar gaan die naartoe? Dat legt botanisch filosoof Norbert Peeters aan je uit!

Moet jij gapen als iemand gaapt? En zegt dat iets over hoe empathisch je bent?  Cognitief gedragsbioloog Jorg Massen deed onderzoek naar gapen, en vertelt je in deze aflevering onder andere waarom dieren met een groter brein, langer gapen! 

Kun je in Nederland op zoek naar kostbaar goud? Dat vertellen goudzoeker Job Spijker en archeoloog en manager Erfgoed bij Landschap Erfgoed Utrecht Anton Cruysheer aan je!

De winst van Donald Trump en het extreemrechtse seksisme wat daar, online en offline, op volgde heeft gezorgd voor een stijging in populariteit van een zogenaamde 4B-movement onder Amerikaanse vrouwen. Maar wat is dat?  Disclaimer: Er zijn natuurlijk ook lieve (niet-seksistische en vrouwonvriendelijk) schatten van mannen!!!   

Chat GPT staat altijd voor je klaar. Maar wat voor impact heeft het eigenlijk op het milieu? Dat vertelt Alex de Vries. Hij is oprichter van onderzoeksbureau Digiconomist en buitenpromovendus aan de VU op het onderwerp van de duurzaamheid van emerging technologies.  Luis Miranda da Cruz, professor aan de TU Delft in Duurzame Software Engineering, legt je uit hoe Chat GPT groener kan worden gemaakt...

Wat is het nut van plaatsvervangende schaamte? En waarom krimp jij ineen als iemand anders een blunder maakt?  Psycholoog Aukje Nauta legt het je in deze aflevering allemaal uit! 

Je ziet ‘m bij de grote fimfestivals zoals in Cannes, je ziet ‘m bij premières, je ziet ‘m bij de Oscars: de rode loper. Maar waarom is die loper eigenlijk rood? We bellen erover met Karel Vanhaesebrouck, docent theater en cultuur aan het RITCS en de ULB.

Hoeveel graden is je poep? En gaat deze temperatuur omhoog als je flinkt pittig hebt gegeten?  Maag-darm-leverarts Marcel Spanier geeft antwoord op deze brandende vraag!