AJANDA PODCAST

1844'te padişah fermanıyla açılan, 1971’de kapanan ve yeniden açılması onlarca yıldır tartışılan Heybeliada Ruhban Okulu, haber bültenlerinde hepimizin ismini duyduğu, ama ne olduğunu tam olarak hiçbirimizin bilmediği bir okul. Anlaşılan o ki Heybeliada Ruhban Okulu çok yakında yeniden açılabilir. Ama açılmayabilir de, garantisi yok. Burası Türkiye.

Zayıflamış bir muhalefet, düzeliyor gibi görünen bir ekonomi, dış politikada fetih ve zafer görüntüsü... Büyük olasılıkla referanduma götürülecek bir anayasa taslağı ile yeniden aday olabilmenin önü açılacak ve devamında da bir erken seçim... Paralel evren seçeneklerinden sadece biri bu. Ancak senaryoların tümünde eksik olan unsurlar aynı: Demokrasi, hukukun üstünlüğü, toplumsal barış, müreffeh bi...

Gazeteciler Sinan Doğan ve Engin Tatlıbal, bu hafta Ekoanaliz'de kaygıyla beklenen ve 20 Ocak günü resmen başlayan ikinci Trump döneminin ekonomiye yansımasının nasıl olacağını değerlendiriyor. Dünyanın en büyük ithalatçısı olan Amerika Birleşik Devletleri'nin Trump başkanlığında, gümrük tarifelerini güncelleyerek korumacı bir ekonomi politikası izlemesi ve ithalatı kısması bekleniyor. Tru...

Kartalkaya otel faciası öncesinde de yapılması gerekenler yapılmamış, yapılmıyor. Her şey olup bitttikten sonra ise taraflar sorumluluğu karşı taraftakine atarak siyasi vicdan temizliği yapmaya çalışıyorlar. Olan ise ölenlere, dahası geride kalanlara oluyor. Akıl ve bilim dedik hep, evet, akıl ve bilim. Politikadan da, her şeyden de üstün olan akıl ve bilim... Ve vicdan. Bunları kaybettik. Geri ka...

Yeşil dönüşüm sürecinin finansmanı, iklim gündeminin en önemli ve değişmeyen maddelerinden biri. Türkiye’nin ilk aşamada önceliğini oluşturan başlık, ihracatı sürdürebilmek. Türkiye’de oldukça plansız ve programsız bir ilerleme söz konusu yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde. Bakanlıklar çerçeveyi oluşturuyorlar, evet; ancak uygulamada ciddi bir dağınıklık var. Örneğin pek çok firma, mevcut karbon a...

Yükselen bir kavram olan broligarşi. Broligark denen kişi ise şöyle tanımlanıyor: Teknoloji milyarderi, erkek, siyasetin içinde ve politik nüfuz sahibi ve özellikle de genç sayılabilecek bir yaşta kişi. Akla tek bir isim geliyor değil mi?

Donald Trump bugün yemin ederek ikinci kez Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak görevine başlayacak. Dans edip partilemekten yorgun düşen bu ihtiyar delinin önümüzdeki dört senede yapacaklarının Türkiye için, bizim için ve dünya için nelere mal olabileceğine bakacağız bugün.

Bu hafta Engin Tatlıbal ve Sinan Doğan'ın hazırladığı Ekoanaliz'de 2024 ve 2025 bütçesi, uzun süreden sonra açık veren cari denge ve Suriye'deki gelişmeler çerçevesinde ekonomi çevrelerinin beklentileri değerlendiriliyor.

Milyonlarca Türkiye kökenli insanın da yaşadığı Almanya’da ırkçılığı, hatta dahası faşizmi kendisine nazariyat edinmiş aşırı sağcı AfD Partisi, yani Almanya için Alternatif Partisi giderek güçlenen bir grafikle Şubat seçimlerine girecek. AfD’nin geçtiğimiz günlerde gerçekleşen parti kongresinde nefret söylemi, adeta somutlaştı. Bakın neler dedi, AfD’nin başbakan adayı Alice Weidel...

İnsanlığın bir araya gelip, “Dünyamız ısınıyor ve bu gidişle yakında gezegen yaşanmaz hale gelecek. Bu konuda bir şey yapmalıyız” diyerek vardığı bir sonuç, Paris İklim Anlaşması. Adını duyuyorsunuz, peki nedir Paris İklim Anlaşması, ne işe yarar? Türkiye bu işin neresindedir?

Komik olan şu, ya da trajikomik olan... Bir örgüte üye olduğu suçlamasıyla seçilmiş başkan tutuklanıyor, ama ayna anda, o örgütü kuran kişinin özgür kalması için de bir süreç yürütülüyor.  Bu sanırım dünyada sadece Türkiye’de yaşanabilecek bir durum.

Kapalı kapılar ardından yapılan pazarlıkların mahiyetini bilmiyoruz tabi, ancak YPG ile adına yeni nesil çözüm süreci denebilecek Öcalan meselesinin kuzey Suriye petrollerinin hakimiyetinin kimde olacağı konusuyla doğrudan alakası var. Suriye'nin kuzeyindeki petrol tesisleri resmen Suriye devletine ait. Ama bölgede Suriye devleti yok.

Ekoanaliz'de bu hafta Engin Tatlıbal ve Sinan Doğan asgari ücret ile memur ve emekli maaşlarına yapılan zamlar, ihracatçıların temelde kur bazlı sıkıntıları ve sanayi üretiminde daralma konularını değerlerdiriyor.

Trump’ın önceden beri vermiş olduğu sözler var; Amerika’nın Avrupa ve Çin başta olmak üzere dünyanın neredeyse tümünden yapılan muazzam miktardaki ithalatına ek gümrük vergileri koymak - ve ne pahasına olacağı pek belli olmamakla birlikte Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek gibi... Ne olacak, nasıl olacak? Öngörüler neler?

Dünyadaki hükümetler, kimin hükümetleri? Bu ideolojik soru, küresel iklim değişikliği söz konusu olduğunda çok daha farklı bir boyut kazandı. Dünya ısınıyor ve çölleşiyor. Geleneksel kapitalist sistem, mevcut bakış açısıyla dünyayı kurtarabilir mi? Küresel iklim değişikliği, kapitalizmin bugüne kadarki en büyük sınavını oluşturuyor ve sistem, bu sınavda daha ilk sorularda çuvallamış görünüyor.

Suriye’de kimin kazanan konumunda olacağı, İsrail-Türkiye-Amerika-Kürtler dörtgeninin  nasıl şekilleneceğine bağlı.

Suriye’de Esad rejiminin çöküşü, İran’ın direniş ekseninin çökmesine neden oldu. Ama gazeteci Yaroslav Trofimov’un dile getirdiği gibi, Türkiye’nin desteğini arkalarına alan İslamcı grupları da İsrail’in burnunun dibine kadar getirmiş oldu. Kimse pek dile getirmiyor olsa da bütün olan bitenin yarattığı asıl gerilim, işte bu.

Hepimiz 2025'e umutla bakmak istiyoruz, ancak Suriye'deki yönetim değişikliği ve Trump'ın 20 Ocak'ta ABD'de başkanlığı devralacak olması, pek çok belirsizliği beraberinde getiriyor. Şu belli ki 2025'te küresel ekonomiyi etkileyecek faktörlerin başında jeopolitik gelişmeler gelecek. Öngörüler neler? Gazeteciler Engin Tatlıbal ve Sinan Doğan, EKOANALİZ'de değerlendiriyor.

Mesela... Ocak 2019'da, Jesus Strikes Back: Judgment Day  isimli bir video oyunu çıktı. Oyunda diğer kahramanlarla birlikte (Musk’ın profil fotoğrafındaki) Kurbağa Pepe'yi yönetiyorsunuz ve feministleri, azınlıkları ve liberalleri öldürüyorsunuz.

Belki bir tür manifest olacak, Avrupa Birliği ile başlamak istedik yeni yıla. Kamuoyundaki ilgisini ve Türkiye nezdinde hem politik hem de sosyolojik olarak cazibesini kaybetmiş görünse de Avrupa Birliği, bizim için çok ama çok önemli bir yapı. Ona üye olmasak da, üye olma isteğimizi ve vizyonumuzu yitirmiş olsak da Avrupa Birliği’ni oluşturan ülkelerin bütünü, bugün hala Türkiye’nin en önemli ihr...

Hatırlamamız, hatırlatmamız gerekiyor 2024’ü geride bırakırken. Yapısal bir dönüşüm yaşanmadan, bireysel, ahlaki ve idari paradigmamızı değiştirmeden, acı veren olayların sistematik olarak meydana gelmeye devam etmesini  önleyemeyiz. Olumlu ve sevindirici gelişmeler ise tesadüfen  yaşanmaya devam eder. Mutlu seneler.

Geçtiğimiz hafta Kathimerini gazetesi, Suriye'deki gelişmelerin Atina'da büyük endişe yarattığını yazdı. Yunanistan’ı kaygılandıran, Türkiye ile Suriye arasında bir münhasır ekonomik bölge anlaşması imzalanması olasılığı. Yani Mavi Vatan ’ın genişlemesi.

Engin Tatlıbal ve Sinan Doğan’ın hazırladığı Ekoanaliz’in bu bölümünde, 22.104 TL olarak açıklanan 2025 yılı net asgari ücrete işçi sendikaları ve siyasi partilerden işveren örgütleri ve odalara kadar tarafların verdiği tepkiler ile Ocak ayında ABD Başkanı olarak görevine başlayacak Donald Trump’ın ekonomik korumacılık politikasının olası etkileri konuşuluyor.

Anketlerde ikinci sırada görünen aşırı sağcı ve hatta kimilerine göre neo-Nazi  AfD, yani Almanya için Alternatif Partisi, ülkenin AB'den ve Euro Bölgesi'nden ayrılmasını öneriyor. AfD'liler, Almanya'nın AB'den ayrılmasını, İngiltere'nin AB'den ayrılmasına yol açan Brexit'ten esinlenerek “Dexit” olarak adlandırıyor. Detaylar...

Dünkü yayınımızda Elon Musk’ın, Almanya’da Şubat ayında yapılacak seçimleri kast ederek “Almanya’yı AfD kurtarır” şeklindeki açıklamasından yola çıkarak Avrupa’daki genel sağ tandansa dikkat çekmiştik. Gün içinde Euronews’da yayınlanan bir haberde de bu tandansın mahiyetinden söz edildi. Şöyle ki...