Açık Mimarlık

Mekân nedir? Mekânlar nasıl oluşur? Güç ilişkileri mekânları nasıl oluşturur? Mekânlar bizleri nasıl oluşturur veya şekillendirir? Yerler nasıl mekân haline gelir (veya gelemez)? Mekanlar nasıl temsil edilir ve bu temsiller bizim mekân algılarımızı nasıl şekillendirir? Bu soruları tartışmayı amaçlayan Mekanlar Atölyesi'ni konuşuyoruz. Atölye yürütücüleri, film yönetmeni ve antropolog Aysim Türkmen...

Bu programda konuğumuz tarihçi Dr. Firuzan Melike Sümertaş. Birlikte "eski" İstanbul'a değil, eski İstanbul'un bilgisinin nasıl üretildiğine bakıyoruz. 19. yüzyılın ikinci yarısına odaklanarak bu dönemde kent tarihçiliğinin, yöntemlerinin, araştırma alanlarının nasıl seyrettiğini, bu alan etrafında bir araya gelen entelektüeller ağını inceliyoruz. Skarlatos Byzantios, Alexander G. Paspatēs, Dersaa...

Kadıköy'de yer alan, 19. yüzyıl sonuna tarihlenen Hasanpaşa Gazhanesi, işlevsiz kalmasının ardından başlayan ve çeyrek yüzyılı aşan koruma mücadelesinin sonunda geçtiğimiz hafta Müze Gazhane ismiyle, bir kamusal alan olarak İstanbullular ile yeniden buluştu. Projenin müelliflerinden, 1990'lı yıllar başında yapıların tescillenmesi çalışmalarından restorasyon ve yeniden işlevlendirme proje süreçleri...

Hem kent haberlerini aktarmak hem de bayram tatilini İstanbul'da geçirecek dinleyiciler için öneriler paylaşmak amacıyla bu programda yeni açılan mekânların, başlayan uygulamaların duyurularını paylaşıyoruz. Kadıköy'de bulunan Hasanpaşa Gazhanesi, 26 yıllık koruma mücadelesinin ve uzun bir restorasyon-yeniden işlevlendirme proje sürecinin sonunda, geçtiğimiz hafta sonu Müze Gazhane olarak İstanbul...

COVID-19 salgın koşullarından ötürü uzaktan eğitime geçilmesinin ardından, üniversitelerde üç dönem çevrimiçi tamamlanmış oldu. Bu üç dönemdeki deneyimlerimizi, zorlukları, olasılıkları, öğrendiklerimizi bir seri programda farklı veçhelerinden konuklara soruyoruz. Mimarlık eğitiminin ve stüdyo işleyişinin mevcut yöntemlerinin ve dönüşüm ihtiyacının tartışıldığı zamanlarda umulmadık biçimde yaşadığ...

Covid-19 salgın koşullarından ötürü uzaktan eğitime geçilmesinin ardından, üniversitelerde üç dönem çevrimiçi tamamlanmış oldu. Bu üç dönemdeki deneyimlerimizi, zorlukları, olasılıkları, öğrendiklerimizi bir seri programda farklı veçhelerinden konuklara soruyoruz. Mimarlık eğitiminin ve stüdyo işleyişinin mevcut yöntemlerinin ve dönüşüm ihtiyacının tartışıldığı zamanlarda umulmadık biçimde yaşadığ...

"Kadıköy Apartmanları" isimli sosyal medya hesaplarında, 1950-1980 dönemi ağırlıklı olarak Kadıköy 'ün konutlarını belgeleyen akademisyenler Efsun Ekenyazıcı ve Hande Tulum konuklarımız. Kadıköy'ün giderek kaybolan özgün apartman dokusunu arşivlemeyi ve böylece bir tür hafıza albümü oluşturup paylaşmayı amaçlayan hesabın hikayesini, gözlemlerini, modern mimarlık mirasını ve korumayı konuşuyoruz.

22 Mayıs-21 Kasım 2021 tarihleri arasında gerçekleşen Venedik Bienali 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi'nde Türkiye Pavyonu, "Ölçü Olarak Mimarlık" projesini ağırlıyor. Açık çağrı süreci ile belirlenen projenin küratörü Neyran Turan bu programda konuğumuz. Ölçü Olarak Mimarlık, iklim acil durumunda mimarlığın yeni diyaloglara imkan tanıyacak bir gezegen tasavvuruna nasıl bir katkısı olabileceğini...

Venedik Mimarlık Bienali 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi, "Birlikte Nasıl Yaşayacağız?" başlığı ile 22 Mayıs'ta açıldı. 2020 yılında açılması planlanan sergi, Covid-19 salgını nedeniyle bu yıla ertelenmişti. Küratörü Hashim Sarkis, bienalin temasını günümüzün politik çalkantıları ve ekonomik eşitsizlikleri içinde yeni mekansal sözleşmeleri düşünmek için bir çağrı olarak açıklıyor. 21 Kasım tarih...

Konuklarımız mimar Dilşad Aladağ ve sanatçı Eda Aslan ile dört yıldır sürdürdükleri Unutma Bahçesi projelerini ve araştırmalarının Depo'da devam eden sergisini konuşuyoruz. "Bir mekanı kaydetmek mümkün mü?" sorusuyla yola çıkan Unutma Bahçesi, Süleymaniye'de yer alan Alfred Heilbronn Botanik Bahçesi'ni ele alıyor. Bahçe 1935 yılında, 2. Dünya Savaşı sırasında Almanya'yı terk edip Türkiye'ye sığına...

Yağmur Yıldırım, bu hafta Dinleyici Destek Haftası'na özel bir yayın gerçekleştirdi.

Konuğumuz Cornell Üniversitesi öğretim üyesi, mimarlık tarihi ve kuramcısı Esra Akcan ile bu programda konumuz Bruno Taut. Genç cumhuriyetin hem çok sayıda önemli yapısını tasarlayan hem de mimarlık eğitimini planlayan, bir anlamda erken Cumhuriyet Türkiye mimarlık ortamını şekillendiren önemli aktörlerden Taut'un kaleminden çıkan iki metin geçtiğimiz aylarda yayımlandı. Böylece Türkçe mimarlık li...

İstanbul Kadıköy'deki Hasanpaşa Gazhanesi'nin endüstri mirası olarak korunması ve katılımcı bir süreçle planlanan kamusal bir alan olması için Gazhane Çevre Gönüllüleri 26 yıldır mücadelesini sürdürüyor. İşlevini yitiren hava gazı fabrikasının yıkılarak imara açılmasına karşı 1994 yılında bir araya gelen gönüllüler, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğinde yürüttükleri kampanyala...

Hrant Dink Vakfı'nın KarDes Çokkültürlü Hafıza Turları rehberi, İstanbul'un çok katmanlı kültürel mirasını paylaşmayı amaçlayan, farklı semtlerin hafızasından içerikler sunan bir gezi rehberi olarak hazırlanmış bir mobil uygulama. Proje kapsamında, mayıs ayı boyunca Pera'nın tiyatrolarını konu eden bir dizi çevrimiçi etkinlik gerçekleştiriliyor. 1850-1950 yılları arasında Pera'da varolmuş 12 tiyat...

Yeditepe Üniversitesi öğretim üyesi Aslı Can ile, doktora tezinden kitaplaştırdığı "Paul Bonatz'ın Türkiye Yılları" kitabını ve araştırma sürecini konuşuyoruz. 1877-1956 yılları arasında yaşamış Alman mimar Paul Bonatz, üç Türkiye ziyaretinin ardından 1943-1954 yılları arasında Türkiye'de yaşamış ve genç Cumhuriyet'in mimarlık üretiminin önemli aktörlerinden birisi olmuştu. Aslı Can, çalışmasında...

Büke Uras'ın Balyanlar: Osmanlı Mimarlığı ve Balyan Arşivi kitabı, geç 18. yüzyıl ve 19. yüzyılda İstanbul'un pek çok imparatorluk yapısını inşa eden Balyan ailesine dair çok kapsamlı bir araştırma sunuyor. Uras, Balyan aile arşivinin Güreğyan ailesi tarafından 2014 yılında Alexander Tamanian Ulusal Mimarlık Müze-Enstitüsü'ne bağışlanması ile ortaya çıkan yeni belgeleri farklı arşivlerle birlikte...

Bir mimarlık tarihi grafik romanı olan Opera'nın Hayaleti, Şevki Balmumcu'nun Ankara Sergi Evi yapısını konu ediyor. Türkiye mimarlık tarihinin hüzünlü hikayelerinden olan Sergi Evi, 1934 yılında tamamlanıp açılıyor, bir süre sergi binası olarak hizmet verdikten sonra 1948 yılında Paul Bonatz tarafından opera binasına dönüştürülüyor. Bonatz'ın yapıya müdahaleleriyle binanın özgün kimliğini yok etm...

Yaşanabilir kentler ve bugünün koşullarında sürdürülebilirlik konularını işleyen Yeşil Rapido konferans dizisi bu yıl çevrimiçi ortamda herkese açık ve ücretsiz olarak gerçekleşiyor. Bu yılki teması "nefes alan bir dünya için tasarım" olan Yeşil Rapido'nun ilk iki oturumu 3 ve 22 Mart 2021 tarihlerinde gerçekleşti, son buluşması 14 Nisan tarihinde gerçekleşecek. Konferans temasını, niyetlerini, ot...

2021 Pritzker Ödülü'nün mimarlar Anne Lacaton ve Jean-Philippe Vassal'a verildiği 16 Mart tarihinde duyuruldu. İkili, 1987 yılından beri Lacaton & Vassal ortaklığında mimarlık faaliyetlerini yürütüyorlar ve Paris'te yaşıyorlar. Ödülün jüri raporunda, iki mimarın yıkıp yeni bir bina yapmak yerine mevcut yapıları dönüştürme odaklı pratiklerine vurgu yapılıyor ve teknolojik, ekolojik ve yenilikçi...

Mimarlık eğitiminin temel unsurlarından mimari tasarım stüdyosuna feminist eleştiri perspektifinden bakmak hangi soruları ortaya çıkarıyor? Bu sorular mimarlık pratiğindeki tahakküm ve dışlama mekanizmalarına ilişkin neleri ortaya koyuyor? Feminist pedagojiler, yeni eleştirel bakışlar kurmaya, ayrımcılık ve ayrışma zeminlerini ortadan kaldırmaya, farklı kimlik ve deneyimlere alan açmaya dair nasıl...

İzmir Çiğli'de devam eden Sasalı Biolab İklim Duyarlı Tarım Eğitim ve Araştırma Enstitüsü projesini ve sürecini, bu çok paydaşlı projenin partnerleriyle birlikte konuşuyoruz. Sasalı Biolab, iklim değişimini ve İzmir'in 2080 yılı kuraklık senaryosunu temel alıyor. Proje planlamasında dirençlilik, biyoçeşitlilik, iklime duyarlı tarım, kent/kır arakesiti ve diğer yapılarla ilişkiler gözetiliyor. Konu...

Türkiye'de ilk Covid-19 vakalarının görülmesinin üzerinden tam bir yıl geçti. Salgın uygulamaları bir yıldır hayatımıza yeni pratikler, dönüşen deneyimler getirdi. 8 Mart haftasında ve Türkiye'de salgının ortaya çıkmasının yıldönümünde yayımladığımız bu programda salgının mekânsal etkilerini toplumsal cinsiyet perspektifinden tartışıyoruz. Konuğumuz Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğretim üyesi Selda...

"Mimarlık Nedir? ve Diğer 100 Soru" kitabını Hasan Cenk Dereli ve Türkçeye çeviren Özlem Erdoğdu Erkarslan ile konuşuyoruz. İsveçli mimarlar Rasmus Wern ve Gert Wingardh'ın yazdığı kitabın Türkçesi YEM Kitabevi'nden yeni yayımlandı. Kitabı, mimarlığın ne olduğunu bütüncül bir tanımla ifade etmeye çalışan "kara kaplı" kitapların karşısında konumlanan hınzır bir kitap olarak yorumlamak mümkün.

Eminönü sahilinde bulunan, Türkiye çağdaş mimarlığının önemli yapılarından eski İstanbul Ticaret Odası binası geçtiğimiz haftalarda yıkıldı. Orhan Şahinler tarafından tasarlanan proje 1963 yılında açılan bir yarışmayla seçilmiş, 1971 yılında tamamlanmıştı. "Brütalist" yaklaşımlı yapı hem tarihi yarımadaya yerleşim kararlarıyla hem de Türkiye'nin ilk açık ofis uygulamalarından biri olmasıyla, Türki...

Bugünlerde Türkiye'nin de de dünyanın da gündeminde yüz yüze eğitime geçişin nasıl olacağı, hangi önlemlerin alınmasının gerektiği tartışılıyor. Eğitim yapıları konusunda uzun süredir çalışan PAB Mimarlık ekibi, Ali Eray, Burçin Yıldırım ve Pınar Gökbayrak konuğumuz. Kendileri, pandemi sürecinde okulların açılmasıyla nasıl modeller uygulanabileceği, eğitim yapılarının nasıl yeni koşullara uyarlana...