Açık Bilinç

Müzik algısı ve zamanlama mekanizmalarının evrimi serisine konuğumuz TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden Dr. Özlem Çevik'le devam ettik.

Henry David Thoreau'nun, Mahatma Gandhi'nin ve Martin Luther King'in izinden giderek, meşru olanı sivil itaatsizlikle savunma ve şiddet içermeyen sivil direniş yolları hakkında konuştuk. Meşru olanla hukuki olan arasındaki fark nedir? Sivil İtaatsizlik bir hak olduğu kadar bir görev midir?

Geçen hafta başladığımız "Canlılar dünyasında müzik kapasitesinin ve algısının evrimi" konulu dizimizin ikinci bölümünde, müzisyen, müzik eğitmeni, Açık Radyo programcısı Hande Akkan’la, müziğin temel unsurları olan ritm, melodi, tempo, ölçü, kültürel imzalar, ve prozodiden söz ettik.

Bu haftadan itibaren Açık Bilinç’te şu sorunun peşinden gitmeye başlıyoruz: Hayvanlar müzik dinler mi, tempo tutabilir mi? 6 haftalık yeni serimizin konusu, biyolojik dünyada müzikal zamanlama kapasitesinin ve müziğin temel unsuru olan ritm algısını mümkün kılan sinir sistemi mekanizmalarının evrimi.

Dr. İnci Ayhan’la zaman algısı konusuna devam ettik ve birbirinden ilginç soruları ele aldık: Zamanın geçişini nasıl algılıyoruz, beynimizde her şeyi senkronize eden bir saat mi var, tehlike anında zaman akışını niye yavaşlar gibi hissediyoruz?

Paganini’den Stefan Zweig’a, oradan da totaliter rejimlere ve günümüze uzanan, zaman algısı çerçevesinde bir referandum-sonrası değerlendirmesi.

Referandumdan önceki son Açık Bilinç'te, grup aidiyetinin karar mekanizmalarımız ve seçmen davranışı üzerindeki etkilerini İbn-i Haldun'dan sosyal psikolojiye, asabiyet ve yandaş muhakeme kavramları çerçevesinde ele alarak bir referandum değerlendirmesi yaptık. Programı, referandumun sonucunu belirleyecek grupların başında gelen "Umursamaz Bananeciler"e bir çağrı ile bitirdik: "Boşvermeyin, vazgeç...

Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Dr. Zeynep Gambetti’yle, Hannah Arendt'in görüşleri ışığında diktatörlük, totalitarizm, ve alternatif eylem biçimleri hakkında konuştuk.

14. Açık Radyo Dinleyici Destek Projesi Özel Yayını kapsamındaki özel Açık Bilinç'te dayanışma, özveri ve barış kavramlarından yola çıkarak İspanya İç Savaşı'na dair bir hikâye anlattık.

Doç. Dr. Murat Sevinç'le Türkiye'nin Anayasa geleneğini ve referanduma sunulan değişiklikleri ele aldık.

Eski AİHM Yargıcı ve 24. Dönem CHP İzmir Milletvekili Dr. Rıza Türmen konuğumuzdu. Barış için Akademisyenler bildirisini ve ifade özgürlüğünü, uluslararası komisyonların yeni sunulan Türkiye raporlarını ve önümüzdeki referandumda oylanacak Anayasa tasarısının getireceği değişiklikleri konuştuk.

Boğaziçi Üniversitesi’nden, Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanlığı ve Araştırmadan Sorumlu Rektör Yardımlığı görevlerinde de bulunmuş olan Prof. Lale Akarun ile bilim ve akademide kadınların yerini ve önemini konuştuk.

Türkiye'de nöropsikoloji alanını kuran, bilim emekçisi Prof. Öget Öktem Tanör konuğumuzdu. "Barış İçin Akademisyenler" imzacısı olması nedeniyle 686 sayılı KHK ile üniversiteyle ilişkisi kesilen Öget Öktem hocayla nöropsikolojinin ne olduğunu, önemini, ve geleceğini konuştuk.

Konumuz Dijital dünyada kişisel bilgilerimizin kullanımı, cebimizde taşıdığımız gözetleme cihazları (cep telefonları) ve veri madenciliğiydi. Konuğumuz ise, veri madenciliği konusunda araştırmalar yapmakta olan ve ülkemizin yazılım alanındaki öncü girişimcilerinden Turgay Aytaç'tı.

Dijital dünyada fark etmeden bıraktığımız ayak izlerimiz, psikometri, ve veri madenciliğiyle düzenlenen seçim kampanyalarını konuşuyoruz.

Bu hafta Açık Bilinç'te şu soruyu ele aldık: İnsanların siyasi görüşü nasıl değişir? Seçmen psikolojisini, dış koşullar, içsel dinamikler, “geri tepme etkisi” ve "devrilme anı" bulguları ışığında tartıştık.

Seçimler başta olmak üzere, tercih gerektiren ucu açık durumlarda, karar sürecini etkileyen pek çok açık ve örtük faktör söz konusudur. Bu hafta Açık Bilinç'te bu faktörleri ele aldık.

1988 yılında Şili'de yapılan referandum öncesinde ortak paydalarda buluşmayı başaran "Hayır!" kampanyasının hikâyesi aktardık.

Açık Bilinç’te son iki haftadır izlediğimiz  öğrenilmiş çaresizlik, toplumsal ayrışma, ve otoriteye itaat temasını sürdürerek, liderlerin peşine takılan kitlelerden ve güruh psikolojisinin bireysel yapı taşlarından bahsettik.

Dr. Murat Paker’le öğrenilmiş çaresizlik konusuna devam ederek, toplumsal ayrışma ve bölünmeden ve telafi ihtimallerinden söz ettik.

2017 yılının ilk Açık Bilinç programında "öğrenilmiş çaresizlik" durumunu, direnme yollarını, edim ve eylemin ve "oyunbozan etkisi"nin önemini konuştuk.

Koç Üniversitesi’nden Prof. Sami Gülgöz’le Türkiye'nin PISA sonuçlarını ve ülkemizdeki eğitim sistemini konuştuk. PISA skorları neyi ölçüyor, eğitim sistemimiz hakkında bize ne söylüyor? Eğitimde dünya ortalamasının altında yer almamızın sebepleri neler?

Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden (BEPAM) Dr. Ziya Toprak’la Türkiye'de akademinin kanayan yarası "intihal" konusunu ele aldık.

Köpeklerimizle konuşmayı seviyoruz. Peki, onlar bizim ne dediğimizi anlıyorlar mı? 

Açık Bilinç’te konumuz “cinsel istismar" yasa düzenlemesi bağlamında ve bilimsel veriler ışığında ergen beyninde karar mekanizmaları. Ergenlikte beyinde neler oluyor? Ergenlerin, uzun dönemli ve hayatları için belirleyici olacak sağlıklı kararlar alabilmesi beklenebilir mi?