8am Media | پادکست ۸صبح

 ایراني پوله‌ساتو له خوا د لسګونو افغان کډوالو وژل کېدل؛ د پېښې څرنګوالی او لاملونه ایراني پوله‌ساتو د روانې اوونۍ په لومړیو کې د افغان کډوالو یو کاروان د سیستان بلوچستان په سیمه کې په نښه کړ. د عیني شاهدانو په وینا، نږدې ۳۰۰ کسان د برید هدف ګرځېدلي چې له هغوی څخه ۲۶۰ کسان وژل شوي او ټپیان دي. لومړی، د کډوالو موټرونه په ماین چاودنه کې نښتي او بیا وروسته، ایراني پوله‌ساتو ځواکونه پرې په راکټ او نور...

د ډیورنډ په دواړو غاړو کې محرومیت؛ د پښتنو په جرګه کې د ښځو ونډه څنګه وه؟ په وروستۍ جرګه کې د ښځو ګډون او په پرېکړو کې د هغوی ونډه د ډیورند په دواړو خواوو کې له تود هرکلي سره مخ ده. په دې غونډه کې د خیبرپښتونخوا سربېره د ډیورنډ له دې غاړې څخه هم ځینې د ښځو حقونو فعالانو ګډون کړی و. د جرګې په پرېکړو کې ځینې مسایل چې د ښځو ژوند پورې اړه لري، د پام وړ وو؛ په ځانګړې توګه په افغانستان کې د ښوونځیو پران...

خاطرات خوب مکتب یادآوری سه سال محروم بودن از آموزش در آن لحظه حال مرا دگرگون کرد و به‌خاطر محرومیتم گریستم. با چشمان پراشک به سمت سالن رفتم و بعد داخل صنف شدم. هیچ چیزی سر جایش نبود. همه چیز تغییر کرده بود. صنف بی‌نظم‌تر و کثیف‌تر شده بود. چندین جای تخته سیاه تخریب شده بود. جدول و پوسترهایی را که در روی دیوار نصب کرده بودیم، هیچ کدام سر جایش نبود. من در چوکی دوم در ردیف وسط با دو تن از هم‌صنفی‌های...

ایا د خیبر جرګه کولای شي په افغانستان کې د یووالي او بدلون لپاره لار هواره کړي؟ د پښتون ژغورنې غورځنګ جرګه په وروستیو ورځو کې د بحثونو ډګر ګرمه ساتلی دی. دې جرګې شاوخوا ۱۹ مشخصې پرېکړې اعلان کړې چې باید په راتلونکو دوو میاشتو کې عملي شي. دغه جرګه د پولې هاخوا پښتنو د یووالي سبب شوې او د پاکستان د پوځ د مخالفتونو سره سره زرګونه کسانو له بېلابېلو ډلو څخه په دې جرګه کې ګډون وکړ. دا په داسې حال کې ده...

د جرګې تاریخي رول د شخړو په حل او سولې راوستلو کې جرګې په افغانستان او سیمه کې له ډیر پخوا د شخړو د حل او روغې جوړې تر ټولو معموله د حل لاره بلل کېږي. جرګې د مقیاس او صلاحیت له مخې یو بل سره توپیر لري معمولا که تاریخ ته مراجعه وکړو همدې جرګو ځینې سترې ملي او سیمه‌اېزې ستونزې هم حل کړې او ان ځیني وختونه واکدارانو له ځانته د مسولیت اړولو لپاره جرګو ته مراجعه کړې ځکه جرګو خپله یو تاریخي او ولسي مشروع...

Busting Stereotypes Lynne talks with Bushra Gohar, a former member of Pakistan's parliament. She is active in Pashtun politics, and speaks out for the rights of women and other repressed groups. She talks vehemently about the damaging impact of historic stereotyping of Pashtuns as warriors, and the traditional de-humanisation of women dressed up as respect. She uses a gentle voice to deliver harsh...

د پښتنو قومي جرګه؛ د پښتون ژغورنې غورځنګ څه غواړي؟ د «پښتون قومي عدالت جرګه» تر نامه لاندې په خیبرپښتونخوا کې یوه لویه درې ورځنۍ جرګه روانه ده. دا جرګه سره له دې چې د اسلام‌اباد له پراخو مخالفتونو سره مخ وه، د پښتون ژغورنې غورځنګ په غوښتنه جوړه شوې ده. په دې جرګه کې لسګونه زره کسانو ګډون کړی او ځینې ښځې هم په کې برخه لري. د دغه غورځنګ مشر، منظور پښتین، د پښتون ژغورنې غورځنګ د یوه مخکښ غړي، ګیلامن...

زنده‌گی با همسر معتاد؛ زنی که برای زنده‌ ماندن می‌جنگد از دلایل‌ همسرش برای لت‌و‌کوب او، بیش‌تر پرسیدم. عایشه دوباره به روایت پرداخت: «بعد از عروسی فهمیدم که  شوهرم در پهلوی معتاد بودن، به من نیز هیچ علاقه‌ قلبی ندارد. او همیشه به من و پدر و مادرش می‌گوید که خانم باید پنج تا ده سال کوچک‌تر از شوهرش باشد، نه هم‌سن او. به همین دلیل تا شیشه استفاده ‌می‌کند، به جنون می‌رسد. مرا فحش و ناسزا می‌گوید و ب...

Media Matters Lynne O'Donnell talks with Waliullah Rahmani, a media entrepreneur and press freedom advocate who talks about the Taliban's ideology-driven transformation of Afghanistan into a surveillance state. Have a listen

دین، کثرت‌گرایی و دگرپذیری، بر محور کتاب «از مُصحف خِرد» تنش و تخاصم بر سر قدرت و سرمایه از دیر زمانی آرامش جهان را زیر شعاع قرار داده است، اما مهم‌تر از آن دو، پدیده‌ای به نام تعصب دینی-مذهبی آتش‌برافروزتر بوده است. امروزه پیروان ادیان مختلف با تکیه بر تقدسی که به دین خود و اصول آن قایلند، از راه تنش و نه گفت‌وگو، به مصاف هم می‌روند. در کتاب «از مُصحف خِرد» نوشته محمد محق، پژوهشگر مطالعات اسلامی،...

سه سال محرومیت از آموزش؛ هنوز امید چراغ راه ماست طالبان با آمدن‌شان تمام شیطنت‌ها و بازی‌های کودکانه را از ما گرفتند، دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها را به روی همه ما دختران بستند و ما را مجبور به پوشیدن لباس‌های سیاه و درازی کردند که آن را حجاب اسلامی می‌خوانند. سه سال از آمدن‌شان گذشت. همه‌چیز شکست، حتا تصویر آینده زیبای ما، اما من نشکستم. وقتی امروز رو به روی آیینه ایستاد بودم و به تصویر خودم نگا...

په افغانستان کې سیاسي جریانونه او احزاب  په افغانستان کې د نوی یمو کلونو سیاسي بحران او کورنیو جګړو زموږ د ټولنې له یوې بلې سیاسي ستونزې پرده پورته کړله؛ هغه دا چې افغانستان کې سیاسي جریانونه او احزاب بلاخره په قومي ادرسونو بدلیږي او په قومي هویتونو کې پټیږي او ورکېږي. د تیرو شپږو لسیزو د سیاسي او اجتماعي جریانونه کتنه موږ ته دا را په ګوته کوي چې سیاسي جریانونه که څه هم د یو نوي او پراخ لیدلوري پر...

What Goes Around Comes Around Lynne O’Donnell talks to Sima Samar, who has written a book about her extraordinary life of service to the people, and particularly the women, of Afghanistan. Let down by their own leaders, and by the international community, she says, now they have to start again on their own terms. Have a listen:

Screaming Into Silence On the Insights Podcast, Lynne O'Donnell is joined by Lauryn Oates, Executive Director of Right To Learn Afghanistan, to discuss the impact of the Taliban's education policy -- bans for girls, extremism for boys. Have a listen 

دموکراسی و اسلام؛ ستیز یا سازگاری؟ پانزدهم سپتامبر مصادف با روز جهانی دموکراسی است. در حالی که بشر به نظام مردم‌سالار پاسخ مثبت داده‌اند و به تدریج در آغوش آن رشد می‌کند، برخی در جوامع اسلامی آن را در تضاد با مفاهیم دینی می‌خوانند. در افغانستان نیز این پیش‌فرض در برابر دموکراسی همواره مطرح بوده است، به‌ویژه این‌که دموکراسی بخشی از دستاورد غرب شمرده می‌شود. حالا که طالبان دوباره تسلط یافته‌اند، با...

History Repeats Lynne O’Donnell is joined from Kabul by Abid Humayun, a development and peace-building expert who has worked in Afghanistan's charity sector for more than a decade. He talks about the effectiveness of international aid and the  agenda of the aid sector, and the devastating impact that half a century of war has had on the Afghan people. And his belief that Afghans can rebuild their...

Risky Business Lynne is joined by Jeff Grieco, President and CEO of the Afghan-American Chamber of Commerce. He’s just made his third visit to Afghanistan since the Taliban takeover, and talks about the good, the bad and the utterly unacceptable.  Have a listen.

بحران افغانستان؛ لزوم تفاهم و هم‌دیگرپذیری میان نسل نو تاریخ افغانستان پر از تحولات است. با آن هم، شهروندان دوشادوش هم و بدون قایل شدن تفکیک در برهه‌های مختلف برای رفع آن کوشیده‌اند. دو دهه پیش با سقوط دور اول طالبان، مردم شاهد نسلی باسواد بودند که به‌ تدریج و با سخت‌کوشی مدارج عالی را پشت سر می‌گذاشتند. باورها بر این بود که افغانستان با ارزش‌های آن به دستانی مصون سپرده می‌شود و نسل نو با درک سختی...

په افغانستان کې د جنسیتي تبعیض ریښې او حل لارې په افغانستان کې جنسیتي تبعیض د طالبانو له سیاستونو او محدودیتونو هم ورهاخوا ډېر پراخ او تریخ تاریخي واقعیت دی.  له بده مرغه چې زموږ د ټولنې زیات شمیر وګړي له ډیر پخوا راهیسې په جنسیتي برابرۍ باورمن نه دي.  په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو د باثباته پراختیا د موخو د اجنډا له مخې باید تر ۲۰۳۰ کال پورې په ټوله مانا جنسیتي تبعیض له منځه لاړ شي او ټول انسا...

د خپلواکۍ او  نورو ملي ورځو لمانځل تر کومه حده له ملي یووالي سره مرسته کولی شي؟ ملي ورځې د یوه هېواد د ګډ هویت او شریکو ارزښتونو په ډله کې راځي؛ دا ورځې د یوه هېواد د وګړو له خوا په داسې ډول سره لمانځل کېږي، چې په هېواد کې د شته اتباعو تر منځ قومي، ژبني، مذهبي او یا بل هر ډول تبعیض ته په‌کې کوم ځای نه وي. ملي ورځې د یوه هېواد د وګړو له مشترکاتو څخه دي او په هېڅ کومه ډله، تنظیم، ګوند، مذهب یا نژاد...

Digging Deep into Afghanistan's Mining Sector Lynne O'Donnell is joined by Javed Noorani, the premier expert on Afghanistan's minerals and mining sector. His research and analysis has been ground-breaking, and there is little he doesn't know about the potential and the pitfalls of the country's vast natural resources.

طالبان او د نجونو زده‌کړو مخنیوی؛ حل‌لارې او اړتیاوې څه دي؟ په افغانستان کې د نجونو د ښوونځیو او پوهنتونونو د بیا پرانیستلو هڅې تر دې دمه له ناکامۍ سره مخ دي. طالبانو په تېرو درې کلونو کې د بېلابېلو پلمو له مخې، لکه د شرایطو نه برابرېدل، د نجونو ښوونځي او پوهنتونونه تړلي ساتلي دي. ان نړیوال فشارونه او د اسلامي هیوادونو هڅې هم ونه توانېدې چې د ښوونځیو او پوهنتونونو د پرانیستلو زمینه برابره کړي.  د...

د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر نوی قانون؛ افغان مېرمنې به څنګه مبارزه کوي؟ د طالبانو امربالمعروف او نهی عن المنکر یو نوی قانون وړاندې کړی دی. دا قانون له ۳۰ څخه زیاتې مادې لري او په جدي توګه د خلکو د ټولنیز او شخصي ژوند د کنټرول هڅه کوي. د دغه قانون یوه برخه د ښځو مخ او غږ «عورت» بلل کېږي. د دغه قانون پر بنسټ، ښځې باید بشپړه حجاب ولري او غږ یې باید په عام محضر وانه ورېدل شي. برسېره پر د...

A Tragic Legacy Lynne presents an interview with Jawad Zawulistani, recorded in 2021 before the fall of the Republic of Afghanistan at the small museum he curated to preserve the memories of people killed during decades of conflict. It was called the Afghanistan Centre for Memory and Dialogue. It no longer exists, closed down by the Taliban almost immediately after they re-took control. Have a lis...

Three Years On Lynne talks with Ahmad Shuja, scholar, lawyer, human rights advocate, author, former official in the fallen government of Afghanistan. He discusses the reasons for the republic's failure, the post-US era in Afghanistan, and how to get to post-Taliban-2.0. Have a listen