101 Podcast

รัฐสภาโหวต ‘รับหลักการ’ ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญที่เสนอโดยพรรคประชาชนและพรรคภูมิใจไทยในวาระหนึ่ง นับเป็นก้าวแรกสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แทนที่รัฐธรรมนูญ 2560 ซึ่งมีที่มาจากคณะรัฐประหาร . อย่างไรก็ตาม ร่างกฎหมายของทั้ง 2 พรรค มีรายละเอียดสำคัญแตกต่างกัน และแม้ว่าร่างของพรรคประชาชนจะถูกใช้เป็น ‘ร่างหลัก’ ในการพิจารณาต่อ แต่ปมปัญหาจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ระบุว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่า...

วงการสงฆ์ไทยมักมีข่าวอื้อฉาวหรือเรื่องเสียๆ หายๆ หลุดออกมาสู่สายตาสาธารณะอยู่บ่อยครั้ง หนึ่งในประเด็นที่ปรากฏซ้ำๆ คือข่าว ‘พระเสพยาเสพติด’ เมื่อเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นในศาสนสถานและจากคนที่พร่ำสอนให้ละเว้นอบายมุข หลายครั้งข่าวเช่นนี้จึงถูกมองด้วยสายตาขบขัน แต่หากมองให้ลึกลงไป ปัญหายาเสพติดในวัดคือเรื่องราวที่ยังไม่ถูกพูดถึงอย่างจริงจัง โดยเฉพาะแนวทางในการแก้ไขปัญหา . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนเจา...

การเดินเกมการเมืองของพรรคภูมิใจไทยถูกมองว่าเป็นละเอียด และ ‘เขี้ยว’ ในทุกจังหวะ ไม่ว่าจะเป็น การตั้งรัฐมนตรีคนนอก การเดินเกมในสภา รวมไปถึงเรื่องเล็กๆ น้อย อย่างการย้ายมาประชุมร ครม. ที่สภา เพื่อความง่ายในการรักษาองค์ประชุม แต่ในอีกด้านหนึ่ง การบริหารอำนาจกลับทำอย่างโฉ่งฉ่าง ถึงลูกถึงคน และ ‘หยาบ’ แบบเกรงใจใคร . เรื่องที่ต้องจับตากันต่อคือ สไตล์การเมืองแบบนี้จะส่งผลอย่างไรต่อเรื่องใหญ่อย่างการทำรัฐ...

หลังเกิดกระแสเรียกร้องให้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนทางบกระหว่างไทยและกัมพูชา ฉบับปี 2543 (MOU 43) และบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการอ้างสิทธิในไหล่ทวีปทับซ้อนกันระหว่างไทยและกัมพูชา ฉบับปี 2544 (MOU 44) รัฐบาลชุดใหม่ของนายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล จึงมีแผนจัดให้มีประชามติเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ . อย่างไรก็ตาม MOU 43 และ MOU 44 เป็นเรื่องทางเทคนิคที่มีความซับซ้อน ขณ...

พรรคภูมิใจไทยในฐานะรัฐบาลกำลังเนื้อหอม พรรคประชาชนยืนยันทำหน้าที่ ‘ฝ่ายค้าน’ แม้บางกระแสจะวิจารณ์ว่าเป็น ‘ฝ่ายค้ำ’ ขณะที่คดี 44 สส. กำลังเดินหน้า ส่วนพรรคเพื่อไทยประกาศ ‘ยกเครื่อง’ หยุดเลือดที่ไหลออก . การเมืองไทยอีก 3-4 เดือนข้างหน้าจะเป็นอย่างไร ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน’ . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน...

สงครามเย็นทิ้งมรดกหลายรูปแบบที่ส่งผลมาถึงผู้คนในปัจจุบัน โดยเฉพาะคนอีสาน จากการเป็นพื้นที่รองรับฐานทัพหลักของสหรัฐฯ สี่แห่ง . การมีคนอเมริกันจำนวนมากอพยพเข้ามาสร้างความเปลี่ยนแปลงมหาศาลต่อชีวิตผู้คนรอบฐานทัพสหรัฐฯ ประเด็นเหล่านี้นำมาสู่หัวข้อวิทยานิพนธ์ ‘Escaping the Peripherality’ ของ วิภาวี ศรีฟ้า ที่มุ่งศึกษาประสบการณ์ของคนท้องถิ่นในพื้นที่อีสานที่ได้รับผลกระทบจากการตั้งฐานทัพของทหารอเมริกัน โด...

แม้ ‘อนุทิน ชาญวีรกูล’ จะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี มีอำนาจเต็มมาร่วม 2 สัปดาห์ แต่ในทางสาธารณะสปอตไลท์กลับจับจ้องไปที่ความเป็น ‘หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย’ มากกว่าเป็น ‘ผู้นำฝ่ายบริหาร’ . หลายประเด็นสาธารณะที่อนุทินสื่อสาร ถูกให้ความสำคัญน้อยเกินไป ทั้งที่มีส่วนในการกำหนดนโยบายและการเมืองอย่างสำคัญ ซึ่งย่อมไม่เป็นผลดีต่อประชาธิปไตย . วิเคราะห์ความเป็นนายกรัฐมนตรีของอนุทิน และประเมินท่าทีของฝ่ายการเมือง ใน...

ผ่านมา 2 ปีเต็มของสงครามระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮามาสในปาเลสไตน์ ที่ปะทุขึ้นเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 จนวันนี้ สงครามก็ยังคงดำเนินต่อเนื่อง คู่ขนานไปกับวิกฤตมนุษยธรรมที่หนักหนาสาหัสขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่สู้รบกาซา ท่ามกลางท่าทีที่หลากหลายจากประชาคมนานาชาติ . ก่อนที่สงครามกำลังเดินเข้าสู่ปีที่ 3 วันโอวันชวน มาโนชญ์ อารีย์ อาจารย์ภาควิชารัฐศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มองความขัดแย้...

ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมา ผู้นำประเทศ นักการทูต และเจ้าหน้าที่ระดับสูงจากทั่วโลก ต่างเดินทางเข้าร่วมการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ สมัยที่ 80 (UNGA 80) ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ระหว่างวันที่ 23–29 กันยายน 2568 การประชุมครั้งนี้เป็นเวทีสำคัญที่บรรดาผู้นำและผู้แทนชาติสมาชิกใช้เพื่อประกาศวิสัยทัศน์และแสดงจุดยืนต่อประเด็นระดับโลกที่กำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน . ความสำคัญของการประชุมสมัยนี้อยู่ที่การจัดขึ...

กระแสความนิยมของรัฐมนตรีคนนอกและเทคโนแครตในรัฐบาลอนุทิน ทำให้กระแสรังเกียจนักการเมือง และการเรียกร้องหาคน ‘ดี เด่น ดัง’ พุ่งสูงขึ้น ความย้อนแย้งนี้เกิดขึ้น เมื่อพิจารณาว่าส่วนใหญ่ของรัฐมนตรีในรัฐบาลชุดเดียวกันนี้คือ คนกลุ่มที่ถูกตั้งแง่รังเกียจ . แม้การคาดหวังรัฐมนตรีคุณภาพจะเป็นเรื่องปกติในสังคมการเมือง แต่คน ‘ดี เด่น ดัง’ ก็ต้องการเงื่อนไขทางการเมืองเฉพาะที่ตอบโจทย์ตัวเอง คำถามคือ การเมืองของเทค...

จากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ว่า “รัฐสภามีอำนาจแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญได้ แต่รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” . พรรคการเมือง 3 พรรคหลัก ได้แก่ พรรคประชาชน พรรคเพื่อไทย และพรรคภูมิใจไทย ต่างก็เสนอโมเดล สสร. ของตน เพื่อเดินหน้าการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ให้สอดคล้องกับคำวินิจฉัยดังกล่าว . แต่การที่ศาลรัฐธรรมนูญเผยแพร่คำวินิจฉัยฉบับเต็มล่าช้าส่งผลต่อการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่อย่างไร โ...

ตลอดสองปีที่ผ่านมา รัฐบาลเพื่อไทยได้ผลักดันนโยบายเรือธงอย่าง ‘ซอฟต์พาวเวอร์’ ด้วยงบประมาณตั้งแต่เปิดปี 2025 เป็นต้นมา หลากเรื่องพลิกผันประเดประดังเข้ามาปะทะชีวิตเราไม่ขาดสาย แถมหลายสิ่งหลายอย่างยังเปลี่ยนโลกที่เราเคยรู้จักให้ยิ่งคาดเดายากขึ้นไปกันใหญ่ . ในความผันผวนเช่นนี้ สิ่งที่เราพอทำได้ คือเตรียมตัวให้พร้อมต่อการเดินทางฝ่าฟันช่วงเวลาอันโกลาหล และอาจมองหา ‘เพื่อนร่วมทาง’ ไว้ช่วยชุบชูจิตใจ . 101...

ท่ามกลางข้อถกเถียงจำนวนมากต่อการโหวตเลือก ‘อนุทิน ชาญวีระกูล’ เป็นผู้นำรัฐบาลเสียงข้างน้อย ประเด็นสำคัญที่จะเป็นตัวกำหนดอนาคตการเมืองของทุกฝ่ายคือ ‘การแก้ไขรัฐธรรมนูญ’ . ในด้านหนึ่ง รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ คือความหวังในการเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยให้มากยิ่งขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่ง เงื่อนไขทางการเมืองที่ฝ่ายอนุรักษ์นิยม-อำนาจนิยม ยังมีอำนาจกำหนดเกมก็สร้างความเสี่ยงให้กับประชาธิปไตย . ประเมินความเสี่ยงของประช...

แร่หายาก หรือ ‘แรร์เอิร์ธ’ ที่ทั่วโลกกำลังต้องการ ทำให้ประเทศเมียนมาที่พบแร่เหล่านี้จำนวนมาก กำลังเนื้อหอมโดยเฉพาะในหมู่ชาติมหาอำนาจ ท่ามกลางสงครามการค้า-สงครามเทคโนโลยีโลกที่ดุเดือด และยังทำให้กลุ่มกองกำลังชาติพันธุ์บางกลุ่ม รวมถึงกองทัพเมียนมา ต่างก็พยายามแย่งชิงแหล่งแรร์เอิร์ธ เพื่อชิงอำนาจต่อรองและความได้เปรียบในห้วงสงครามกลางเมือง . ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์โลกและความขัดแย้งการเมืองภายใน จึ...

โฉมหน้าของ ครม.อนุทิน 1 เป็นที่ชัดเจนหลังมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเมื่อช่วงเช้าวันที่ 19 กันยายน ก่อนจะต้องเข้าสู่ขั้นตอนการถวายสัตย์ฯ แถลงนโยบายต่อรัฐสภา และเข้ารับหน้าที่อย่างเต็มตัวพร้อมคำมั่นที่จะยุบสภาภายใน 4 เดือน . แต่ในระยะเวลาที่สั้นเพียง 4 เดือนนี้ ก็มีโจทย์มากมายที่ท้าทายรัฐบาล โดยเฉพาะโจทย์ด้านเศรษฐกิจ ท่ามกลางสถานการณ์โลกที่กำลังผันผวนอย่างหนัก และภาวะเศรษฐกิจไทยที่ก็ไม่ได้...

ตลอดสองปีที่ผ่านมา รัฐบาลเพื่อไทยได้ผลักดันนโยบายเรือธงอย่าง ‘ซอฟต์พาวเวอร์’ ด้วยงบประมาณมหาศาล อย่างไรก็ตาม หลังจากแพทองธาร ชินวัตร พ้นตำแหน่งนายกฯ คณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์ก็สิ้นสภาพ แต่ยังมีงบประมาณปี 2569 ผ่านสภาไปแล้วกว่า 3,900 ล้านบาท ซึ่งจะกระจายไปยังหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง . ต่อมาสถานการณ์การเมืองไทยพลิกผันเมื่ออนุทิน ชาญวีรกูล ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกฯ ซึ่งต้องยุบสภาภายใน 4 เดือนตา...

การผงาดขึ้นในฐานะแกนนำรัฐบาลส่งผลให้พรรคภูมิใจไทยกลายเป็นพรรคการเมืองที่ ‘เนื้อหอม’ ที่สุด และกำลังจะกลายเป็นพรรคการเมืองหลักในสนามการเมือง ในขณะที่พรรคอื่นๆ ต่างต้องปรับขบวนรับมือความท้าทายและแรงเสียดทานที่เกิดขึ้น . การเมืองไทยกำลังปรับและขยับขั้วครั้งใหม่ การจะบอกว่า ใครอยู่ตรงจุดไหน ไม่ใช่เรื่องง่ายและอาจไม่สามารถขีดได้ชัด คำถามคือ ในภูมิทัศน์การเมืองแบบนี้ อะไรคือโจทย์ของการเลือกตั้งใหม่ที่กำ...

ข้อหา ‘ล้มล้างการปกครอง’ คือกลไกที่มีไว้ให้รัฐธรรมนูญปกป้องตัวเองได้... แบบใด? ถึงยังได้ถูกฉีกซ้ำแล้วซ้ำอีก สรุปแล้วสิ่งนี้มีไว้ปกป้องอะไร? จากใครกันแน่? ชวนย้อนดูประวัติศาสตร์ 19 ปีของคดีล้มล้างการปกครองในไทยแลนด์กับพวกเราในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . 🎙️ ดำเนินรายการโดย ชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ The101.world และ วรดร เลิศรัตน์ นักวิจัย 101...

สัปดาห์ที่ผ่านมา ประเทศเล็กๆ อย่างเนปาล กลายเป็นที่สนใจของทั่วโลก เมื่อมวลชนที่นำโดยคนรุ่นใหม่ ออกมาประท้วงต่อต้านการสั่งแบนโซเชียลมีเดีย รวมไปถึงแสดงความไม่พอใจต่อปัญหาการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ที่หมักหมมมานาน ก่อนที่การประท้วงจะแปรเปลี่ยนไปเป็นสถานการณ์จลาจล . อย่างไรก็ตาม การประท้วงที่เนปาลอาจเป็นเพียงภาพสะท้อนของปรากฏการณ์ใหญ่เท่านั้น เพราะในภูมิภาคเอเชียใต้ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ก็เคยมีเหตุการณ์...

ในที่สุดศาลรัฐธรรมนูญก็ชี้ชัดแล้วว่า ในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ทำประชามติ 2 ครั้งได้ แต่ต้องถาม 3 เรื่อง (เรื่องที่ 1 และ 2 ถามพร้อมกันได้) ปมปัญหานี้จึงถูกคลี่คลายไป แต่ศาลกลับเพิ่มปมปัญหาใหม่ขึ้นมาแทน . “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” ถ้อยความนี้จากคำวินิจฉัยเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2568 สามารถตีความได้หรือไม่ว่า ประชาชนไม่สามารถเลือกตั้ง สสร. มาร่างรัฐธรรมนูญใหม่ได้ แล้ว...

กว่าสามปีแล้วที่ผู้คนในกรุงเทพฯ ได้รู้จักและใช้งานระบบร้องเรียนปัญหาเมืองอย่าง Traffy Fondue ซึ่งเชื่อมต่อเสียงสะท้อนปัญหาจากประชาชนเข้ากับหน่วยงานผู้รับผิดชอบโดยตรง ทำให้ปัญหาที่อาจอยู่ตามซอกหลืบของเมือง มีโอกาสได้ได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรมและทันท่วงที . ทว่าการแก้ไขปัญหาผ่านระบบ Traffy Fondue กลับไม่ได้มีเพียงเสียงชื่นชม แต่ยังมาพร้อมข้อวิจารณ์ถึงความล่าช้าและข้อกังขาถึงความยั่งยืนในการแก้ไข...

การต้องเข้าไปอยู่ในเรือนจำอย่างเป็นทางการครั้งแรกของ ‘ทักษิณ ชินวัตร’ นับเป็นภาพประวัติศาสตร์ของการเมืองไทยร่วมสมัยอย่างไม่อาจปฏิเสธได้ และยังเป็นอีกฉากใหญ่ของความขัดแย้งทางการเมืองที่ลากยาวกว่า 20 ปี โดยมีทักษิณเป็นตัวละครเอกตลอดเรื่อง . วันนี้การเมืองไทยกำลังเข้าสู่ ‘ยุคหลังทักษิณ’ — คำถามที่ถูกตั้งซ้ำแล้วซ้ำเล่า และครั้งนี้อาจไม่ใช่ครั้งสุดท้าย . แล้วเกมอำนาจหลังจากนี้จะเดินต่อไปแบบไหน? วิเคราะ...

การผงาดขึ้นสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 ของ อนุทิน ชาญวีรกูล ไม่ใช่เรื่องเหนือความคาดหมายจนเกินจินตนาการ แต่หากมองย้อนกลับไปเพียงหนึ่งเดือนก่อนหน้า คงมีไม่กี่คนที่กล้าฟันธงว่า อนุทิน และพรรคภูมิใจไทย จะขยับมาถึงจุดนี้ได้จริง . ท่ามกลางการต่อรองทางอำนาจและการบลัฟกันอย่างเข้มข้นในเกมการเมือง อะไรคือปัจจัยที่ทำให้ผู้เล่นการเมืองที่ถือ ‘ไพ่ต่ำ’ กว่าเซียนการเมืองพรรคอื่น สามารถชนะเดิมพันใหญ่ในท้ายที่...

“ผมว่าคุณโดนแล้วล่ะครับ” “โดนอะไรคะ” “โดนชวนมาฟังรายการ Holy-Flick ยังไงล่าาาาา” . Holy-Flick เอพิโซดนี้มาพร้อมกับ อุ้ย-รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค ผู้กำกับและผู้เขียนบท ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (2025) ที่คว้ารางวัลกรังด์ปรีซ์ในสายการประกวด Critics’ Week จากเทศกาลหนังเมืองคานส์เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา . เอพิโซดนี้ สนทนากับ อุ้ย-รัชฏ์ภูมิ ว่าด้วยอะไรคือผี ‘ใช้ได้’ (แล้วผีที่ใช้ไม่ได้เป็นผีแบบไหนกันนะ), การเมืองเร...

เป็นระยะเวลากว่าหนึ่งเดือนแล้ว นับจากเหตุการณ์ปะทะบริเวณพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา และการปะทะดังกล่าวไม่ได้มีแค่เชิงกายภาพ หากยังกินพื้นที่มายังการปะทะกันของข้อมูลข่าวสารด้วย . ประเด็นอาจไม่ได้อยู่ที่ว่า เรากำลังสื่อสารอะไร มากเท่ากับว่า เรากำลังสื่อสารให้ใครฟัง . 101 In Focus สัปดาห์นี้ชวนสำรวจประเด็นการใช้ IO ในช่วงความขัดแย้ง ผ่านบทสัมภาษณ์ของ อิสร์กุล อุณหเกตุ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยา...