101 Podcast

ในช่วงเดือนที่ผ่านมามีการประกาศผลรางวัลโนเบลประจำปี 2024 รวม 6 สาขา หนึ่งในรางวัลที่สร้างข้อวิพากษ์วิจารณ์ตามมาคือรางวัลโนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ ผู้ได้รับรางวัล ได้แก่ ดารอน อาเซโมกลู, ไซมอน จอห์นสัน และเจมส์ โรบินสัน . งานวิจัยของพวกเขาค้นคว้าถึงสาเหตุของความแตกต่างในความมั่งคั่งระหว่างประเทศ โดยให้ความสำคัญกับปัจจัยเรื่อง ‘สถาบัน’ (institution) กับกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาว . 101 In Focus สัปด...

ในช่วงสองสัปดาห์ก่อนคดี ‘ตากใบ’ หมดอายุความ คำถามและเสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่มีต่อรัฐบาลเริ่มดังขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะต่อกรณีที่ ‘พลเอกพิศาล วัฒนวงษ์คีรี’ (อดีต) ส.ส.บัญชีรายชื่อพรรคเพื่อไทย หนึ่งในผู้ต้องหา มีแนวโน้มที่จะหลบหนีและปฏิเสธการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม . อะไรคือแก่นของความเป็นการเมืองในกรณีตากใบและไฟใต้ และเราควรตั้งหลักมองเรื่องนี้อย่างไรถึงจะ ‘เป็นธรรม’ ต่อทุกฝ่าย . พบกับ “ค.การเมือง” ราย...

การแก้รัฐธรรมนูญถูกใช้เป็นเครื่องมือต่อรองทางการเมืองระหว่าง ‘ภูมิใจไทย’ กับ ‘เพื่อไทย’ เมื่อ สว. ปัดตกร่าง พ.ร.บ.ประชามติ ของ สส. ยืนยันใช้เสียงข้างมากสองชั้น ทำให้กระบวนการแก้รัฐธรรมนูญล่าช้าออกไป แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าทุกพรรคการเมืองล้วนได้รับผลกระทบจากรัฐธรรมนูญ 2560 ซึ่งเอื้อให้บรรดานักร้องหาเรื่อง “ร้ายสาระ” ยื่นฟ้องต่อศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระได้ไม่เว้นวัน ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT...

'พญานาค' สิ่งมีชีวิตกึ่งเทพรูปร่างคล้ายงูใหญ่ คือหนึ่งในสิ่งศักดิ์สิทธิ์ยอดนิยมที่อยู่ร่วมกับสังคมไทยมายาวนาน พญานาคปรากฏอยู่แทบทุกหนแห่งในภาคอีสาน ไม่ว่าจะพระพุทธรูป รูปปั้นริมน้ำโขง ซุ้มประตูเมือง เสาไฟ ล็อกเก็ตบูชา ยันเสื้อสกรีนและภาพหน้าจอมือถือ! . ทั้งนี้ นอกจากจะสะท้อนถึงแรงศรัทธาและความเชื่อที่แนบแน่นเป็นเนื้อเดียวกับผู้คน ร่องรอยของศรัทธาในพญานาคยังสะท้อนถึงเศรษฐกิจมูเตลู กล่าวคือเป็นความศ...

วิเคราะห์เกมการเมืองสีน้ำเงิน เมื่อภูมิใจไทยจับมือ สว. ขวาง พ.ร.บ.ประชามติ ช่วงชิงอำนาจโดยการเล่นหลายขาหลายหน้า และแสดงจุดยืนให้เป็นที่ไว้วางใจของฝั่งอนุรักษ์นิยม เรียกได้ว่าเป็นการเมืองแบบอุปถัมภ์ที่เข้มแข็งที่สุด . พบกับ “ค.การเมือง” รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี...

จากนายทหารผู้มีประวัติการละเมิดสิทธิมนุษยชนมากมายในยุคเผด็จการพลเอกซูฮาร์โต (1968-1998) ผ่านมากว่า 20 ปี ชายคนนี้ได้รับเลือกตั้งด้วยคะแนนเสียงถล่มทลาย เตรียมรับตำแหน่งประธานาธิบดีอินโดนีเซียคนใหม่อย่างเป็นทางการในวันที่ 20 ตุลาคมนี้ …ชายที่ว่านั้นมีชื่อว่า ‘ปราโบโว ซูเบียนโต’ (Prabowo Subianto) . อดีตของปราโบโวเป็นไปมาเป็นไปอย่างไร ผ่านเรื่องดำมืดมาขนาดไหน และจะเป็นอย่างไรในวันที่เขาต้องขึ้นมาเป็น...

แค่เพิ่มจิตแพทย์ เพิ่มการเข้าถึงบริการ เพียงพอแล้วหรือยังกับการดูแลสุขภาพใจคนไทย นโยบายรัฐต้องคิดถึงอะไรอีกบ้างเพื่อแก้วิกฤต ‘ซึมเศร้า’ ให้ถึงรากปัญหา ติดตามรับฟังในรายการ Policy What! เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . ดำเนินรายการโดย ชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ The101.world และ สรัช สินธุประมา นักวิจัย 101 PUB

7 ตุลาคมปีที่แล้ว การเปิดฉากโจมตีอิสราเอลโดยกลุ่มฮามาสในปาเลสไตน์ทำให้ความขัดแย้งอิสราเอล-ปาเลสไตน์ที่เรื้อรังมาหลายทศวรรษ ปะทุขึ้นสู่การสู้รบรุนแรงอีกครั้ง และจนถึงวันนี้ สงครามก็ยังไม่มีทีท่าจบสิ้น แถมกำลังค่อยๆ ขยายวงดึงเอาประเทศและกลุ่มอื่นๆ ในตะวันออกกลางเข้ามาพัวพัน จนเกิดความกังวลว่าอาจลุกลามไปเป็นสงครามระดับภูมิภาคอย่างเต็มรูปแบบ เราเห็นอะไรบ้างตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา และทิศทางสงครามหลังจากนี...

สถานการณ์น้ำท่วมในปีนี้ส่งสัญญาณถึงความผิดปกติของธรรมชาติ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือที่อุทกภัยส่งผลกระทบแบบเหนือความคาดหมายของประชาชน ทำให้การเตรียมตัวรับมือไม่เพียงพอต่อสถานการณ์จริง . สาเหตุของภัยพิบัติครั้งนี้มีหลายปัจจัย นอกเหนือจากเรื่องแม่น้ำในประเทศแล้ว เรื่องหนึ่งที่สังคมถกเถียงกันคือกรณีเขื่อนแม่น้ำโขงในจีนที่อาจมีส่วนซ้ำเติมปัญหาหรือไม่ รวมถึงปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ค่อยๆ เผยอา...

ปฏิเสธไม่ได้ว่าข่าวใหญ่ในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมานี้คือสถานการณ์น้ำท่วมในภาคเหนือ ซึ่งก่อความเสียหายมากมายต่อชีวิตและทรัพย์สิน สถานการณ์ดังกล่าวจุดประเด็นให้เรากลับมาทบทวนว่าน้ำท่วมและภัยธรรมชาติต่างๆ นั้นเป็นสัญญาณเตือนถึงวิกฤตภาวะโลกรวน (climate change) ที่เรากำลังเผชิญ  . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสนทนาประเด็นภาวะโลกรวน ไล่เรียงตั้งแต่การทำความเข้าใจสถานการณ์น้ำท่วม อ่านวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพ...

การกลับมารับตำแหน่งอย่างเป็นทางการของ ‘ณัฐวุฒิ ไสยเกื้อ’ ก่อให้เกิดคำถามและข้อถกเถียงในทางการเมืองอย่างร้อนแรงอีกครั้ง . ‘ความจริงทางการเมือง’ คือเหตุผลสำคัญในการตัดสินใจของณัฐวุฒิ แต่ในอีกด้านหนึ่งก็เกิดคำถามว่า ‘ความจริงแบบไหน’ ที่ทำให้พรรคเพื่อไทยต้องตัดสินใจตามเขากลับมา . พบกับ “ค.การเมือง” รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋า...

กระบวนการยุติธรรมไทยใช้หลัก ‘สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์’ กล่าวคือในคดีอาญาให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจําเลยไม่มีความผิดจนกว่าจะมีคำพิพากษาอันถึงที่สุด โดยหลักการดังกล่าวถูกรับรองไว้ตั้งแต่ในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2492 จนมาถึงปัจจุบัน แต่ในคดีการเมือง หลักการดังกล่าวไม่ถูกนำมาปฏิบัติใช้และทำให้ผู้ต้องหาหลายคนถูกจับกุมและไม่ได้รับสิทธิการประกันตัว จนอาจกล่าวได้ว่าในคดีการเมือง เจ้าหน้าที่รัฐมัก ‘...

หรือตำนานการต่อสู้ของอดีตหนุ่มสาว ’คนเดือนตุลา’ ในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทย กำลังจะกลายเป็นแค่ศรัทธาประชาธิปไตยในความทรงจำ ทั้งที่เคยร่วมสร้างอิทธิพลทางความคิดและแรงขับเคลื่อนทางการเมืองอย่างสำคัญตลอดมา . กว่าหลายทศวรรษที่ผ่านไป ความรับรู้เข้าใจเรื่องอุดมการณ์ของผู้คนจากทั้งเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 และ 6 ตุลา 2519 เคลื่อนไปอย่างมีพลวัต แต่ในระยะหลังกลับมีข้อสังเกตุว่า พลังทางการเมืองเริ่มอ่อนแรงล...

'บ้าน' เป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ในการดำรงชีวิต และพึงเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานซึ่งทุกคนเข้าถึงได้ แต่นับวัน การมีบ้านดีๆ ในเขตเมืองดูจะกลายเป็น 'ความฝัน' ที่ไกลเกินเอื้อมยิ่งขึ้นสำหรับคนส่วนใหญ่ จริงอยู่ว่า รัฐบาลมีนโยบาย 'สร้างบ้านให้ประชาชน' มากมาย (?) – หลายโครงการก็เป็นที่คุ้นชื่อกันดีอย่าง 'บ้านเอื้ออาทร' และ 'บ้านประชารัฐ' – แต่สภาพที่การมีบ้านเป็นได้แค่ฝันอันเลื่อนลอย ก็สะท้อนว่านโยบายในปัจจุบันอาจยั...

หากพูดถึงสื่อออนไลน์ที่นำเสนอเรื่องราวในแวดวงละครเวทีของไทยและต่างประเทศ ชื่อของ ‘The Showhopper’ อาจเป็นสื่อที่หลายคนนึกถึง จากวันแรกของการเดินทางภายใต้ชื่อ ‘Musical & Review’ สู่การทำงานสื่อออนไลน์ที่มุ่งนำเสนอข่าวสารด้านละครเวทีในชื่อ ‘The Showhopper’ เขาพบเจอกับความท้าทายในการก่อร่างสร้างสื่อมาตลอดทาง . นับว่าเป็นโอกาสที่ดีที่จะชวน วสวัตติ์ ดุลยวิทย์ ผู้ก่อตั้ง The Showhopper ถึงประสบการณ์การท...

101 In Focus สัปดาห์นี้ พบกับการแนะนำหนังสือในโปรเจกต์ ‘ความน่าจะอ่าน 2024 – Readcovery’ จากลิสต์หนังสือทั้งหมด 100 กว่าเล่ม คัดสรรโดยบรรดาเจ้าของสำนักพิมพ์ บรรณาธิการ ร้านหนังสือ รวมถึงนักวาดภาพประกอบ สู่ Top Highlights ทั้งสี่เรื่องที่ ‘น่าจะอ่าน’ ที่สุดประจำปีนี้ ได้แก่ 1.2475 นักเขียนผีแห่งสยาม ผู้เขียน : สะอาดและพชรกฤษณ์ โตอิ้ม 2.ติดบ้าน (Daheim) ผู้เขียน : Judith Hermann ผู้แปล : นันทนา อนัน...

ภายหลังจากขับเคี่ยวชิงไหวชิงพริบกันมานาน ในที่สุดโผทหารก็ลงตัว ถึงแม้จะมีการเปลี่ยนผ่านเจ้ากระทรวงกลาโหมจาก ‘สุทิน คลังแสง’ ไปสู่ ‘ภูมิธรรม เวชยชัย’ จนทำให้เกิดสุญญากาศไปช่วงระยะเวลาหนึ่ง . ทว่าสัญญาณการจัดทัพโผทหารรอบนี้ แม้อาจเห็นได้ว่าไม่มีร่องรอยของการแทรกแซงจากฝ่ายการเมืองเข้าไปล้วงลูก ยกหน้าที่ให้แต่ละเหล่าทัพเป็นผู้คัดเลือกวางขุมกำลังภายในกันเอง แต่อย่างไรก็ดี โผที่ออกมานี้จะตอบโจทย์ความมั่...

สาวชาวจีนสวมสัญชาติเป็นชาวฟิลิปปินส์มาแต่เด็ก แต่วันดีคืนดีกลับได้รับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีของเมืองเล็กๆ เมืองหนึ่ง ก่อนถูกจับโป๊ะได้ในที่สุด พร้อมเรื่องที่แดงออกมาว่าเธอพัวพันกับกิจการบ่อนจีนสีเทาในประเทศหลายแห่ง แถมยังถูกตั้งข้อสงสัยว่าเธออาจเป็นสายลับให้ทางการจีนด้วย! สตอรีที่สนุกหักมุมไปมาแบบนี้ไม่ใช่หนังหรือนิยายเรื่องไหน แต่คือ ‘เรื่องจริง’ ของนางสาวอลิซ กั๋ว (Alice Guo) ที่กำลังเป็นทอล์ก...

ท่ามกลางการถูกจับตาและคลื่นคำวิจารณ์ตั้งแต่เริ่มต้น ท้าทายให้ 'แพทองธาร ชินวัตร' ในฐานะนายกรัฐมนตรี ต้องทำงานหนักและระมัดระวังทุกฝีก้าว ขณะที่ยังมีโจทย์สำคัญรอวัดฝีมือ นั่นคือการเร่งสร้างผลงานที่ตอบสนองความต้องการและความคาดหวังของประชาชนตามคำสัญญาที่เคยประกาศไว้ . การตั้งคณะที่ปรึกษานโยบายของนายกรัฐมนตรีในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมา นอกจากจะถูกมองว่าเป็นการฟื้นคืนชีพกุนซือสมัยไทยรักไทย ยังเป็นการเคลื่อนไห...

ปฏิเสธไม่ได้ว่า ‘การพนัน’ คือหนึ่งในปัญหาใหญ่ที่นำมาสู่ความป่วยไข้ของสังคมไทยในหลายมิติ แต่ขณะเดียวกัน รัฐบาลก็กำลังต้องการผลักดัน ‘เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์’ ที่จะทำให้มี ‘คาสิโนถูกกฎหมาย’ ขึ้นในเมืองไทยเป็นครั้งแรก ท่ามกลางข้อถกเถียงมากมาย โดยด้านหนึ่งมองว่าจะเป็นโอกาสสร้างรายได้ให้ประเทศ ขณะที่อีกด้านก็มองว่าอาจซ้ำเติมให้ปัญหาสังคมเลวร้ายลงไปอีก 101 จึงชวน รศ.ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ อาจารย์คณะเศร...

ผลการเลือกตั้งซ่อมพิษณุโลกสะท้อนโมเดลการผนึกกำลังของพรรคการเมืองฝั่งอนุรักษ์นิยมเพื่อล้มพรรคประชาชน ซึ่งอาจพัฒนานำไปสู่ยุทธศาสตร์การต่อสู้สมรภูมิเลือกตั้งใหญ่ครั้งหน้า อย่างไรก็ดีบริบทที่แตกต่างออกไปในศึกเลือกตั้งใหญ่ เมื่อทุกคะแนนเสียงล้วนแล้วแต่มีความสำคัญต่อทุกพรรค ทำให้ยังต้องจับตาว่าสุดท้ายขั้วอนุรักษ์นิยมจะยังเดินเกมตามสูตรเดิมเพื่อจำกัดที่นั่งของพรรคประชาชนในสภาให้ได้มากที่สุดอยู่หรือไม่ ชว...

เมื่อต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา มีคลิปนักเรียนกลุ่มหนึ่งยืนเข้าแถวหน้าเสาธงและร้องเพลงชาติพม่าถูกเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์ไทยหลายแพลตฟอร์ม ซึ่งนำไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์เป็นวงกว้าง ต่อมา กระทรวงศึกษาธิการมีคำสั่งให้มีการตรวจสอบและนำมาสู่การสั่งปิด โดยให้เหตุผลไว้ว่าศูนย์การเรียนรู้เด็กข้ามชาติดังกล่าวจัดตั้งโดยไม่ได้รับอนุญาตจากกระทรวงฯ คลิปไวรัลดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเดียวกับที่รัฐบาลไทยยื่นตราสารถอนข...

ย้อนรอยถอดรหัสรัฐประหาร 2549 เหตุการณ์ที่เปรียบเหมือนดั่งต้นไม้พิษที่นำมาสู่วิกฤตการเมืองไทยจนกินเวลายาวนานเกินกว่าทศวรรษ ถึงแม้รัฐประหารครั้งนี้จะถูกเรียกขานว่าเป็นรัฐประหารเสียของ แต่ก็ได้ทิ้งมรดกเอาไว้ด้วยการแก้กฎหมาย เพิ่มอำนาจให้กองทัพกลับเข้ามามีบทบาททางการเมืองมากขึ้น . แต่ผ่านมาแล้ว 18 ปี มวลชนตื่นรู้ในประชาธิปไตยกว่ายุคก่อน มองเห็นข้อบกพร่องของการยึดอำนาจว่าไม่ใช่ทางออกในการแก้ปัญหาประเทศ...

รัฐบาลประกาศจะ ‘ระเบิดพลังสร้างสรรค์’ ให้เศรษฐกิจไทยด้วยนโยบาย OFOS อัปสกิลแรงงาน 20 ล้านครัวเรือน เมื่อเทียบกับนโยบาย ‘เรือธง’ ด้านการพัฒนาทักษะแรงงานของเพื่อนบ้านอย่างอินโดนีเซียและสิงค์โปร์ ไทยจะ upskill - reskill แรงงานสู้เขาได้ไหม ท่ามกลางโลกที่การผลิตแบบเก่ากำลังถูก disrupted ทุกทิศทาง . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . ดำเนินรายการโดยชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ...

สนามกอล์ฟ สนามม้า เวทีมวย ที่พักตากอากาศ โรงไฟฟ้า สถานีวิทยุ สถานีโทรทัศน์ ฯลฯ . เหล่านี้ล้วนเป็นประเภทธุรกิจที่หน่วยงานภายใต้กองทัพไทยดำเนินการอยู่ ขณะเดียวกันกองทัพไทยเองยังครอบครองที่ดินและทรัพย์สินต่างๆ ที่เอื้อต่อการเปิดโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ อีกจำนวนมหาศาลจนไม่อาจนับได้ถ้วน จนเกิดคำถามมากมายว่าการถือครองทรัพย์สินและธุรกิจเหล่านี้จำเป็นกับกองทัพขนาดไหน และรายได้ที่ได้มาถูกนำไปใช้กับอะไรกันแน่ แต...