101 Podcast

ชายแดนไทยกำลังเจอโจทย์ใหญ่รอบด้าน โดยเฉพาะล่าสุดที่ข้อพิพาทพรมแดนกับประเทศกัมพูชาได้กลับมาร้อนระอุอีกครั้งในรอบสิบกว่าปี และขณะเดียวกันชายแดนทางด้านเหนือก็กำลังเผชิญภัยคุกคามข้ามแดนจากกลุ่มว้า ในพื้นที่รัฐฉาน ประเทศเมียนมา ทั้งในเรื่องยาเสพติด สารพิษจากเหมืองที่ไหลมากับลำน้ำ และการรุกล้ำเขตแดนไทย . รัฐบาลไทยจะฟันฝ่าสถานการณ์ร้อนตามแนวชายแดนเหล่านี้ไปได้อย่างไร วันโอวันชวน ดุลยภาค ปรีชารัชช นายกสมา...

ไทย-กัมพูชามีข้อพิพาทเรื่องเขตแดนกันมานานหลายปี ล่าสุดเกิดเหตุปะทะระหว่างทหารทั้งสองฝ่ายบริเวณ ‘ช่องบก’ จังหวัดอุบลราชธานี จากกรณีดังกล่าวรัฐบาลแพทองธารถูกวิจารณ์ว่าแสดงจุดยืนล่าช้า ไม่ชัดเจน เมื่อเทียบกับท่าทีแข็งกร้าวของรัฐบาลกัมพูชา . นอกจากนั้น ความสัมพันธ์ส่วนตัวระหว่างทักษิณ ชินวัตร กับฮุน เซน ยังถูกจับตาว่ามีผลประโยชน์ทับซ้อนหรือไม่ ในการเจรจาแก้ไขปัญหาระหว่างประเทศที่แหลมคม รัฐบาลไทยควรมีท...

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาแนวคิด ‘การดูแลแบบประคับประคอง’ (palliative care) สำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้ายได้รับความสำคัญมากขึ้นในสังคมไทย และเริ่มขยายวงกว้างทั้งในระดับบุคลากรทางการแพทย์ ครอบครัว และชุมชน การดูแลรูปแบบนี้ไม่ได้มุ่งหวังการรักษาให้หายขาด แต่เน้นไปที่การสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุดในช่วงท้ายของชีวิต . อย่างไรก็ดี นอกจากการดูแลแบบประคับประคองในมนุษย์ ยังมีอีกหนึ่งองค์ความรู้ที่เริ่มถูกให้ความสำค...

การสรรหาผู้อำนวยการ ‘ไทยพีบีเอส’ คนใหม่ได้รับความสนใจจากผู้คนในแวดวงสื่อและการเมืองมากกว่าที่เคยเป็นมา ด้วยความคาดหวังว่าผู้บริหารชุดใหม่จะเข้ามาสร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับองค์กร ซึ่งอาจสร้างผลกระทบต่อสังคมการเมืองไทยต่อไปอีกทอด . กระนั้นโจทย์ของ ‘ไทยพีบีเอส’ ในฐานะสื่อสาธารณะที่มาจากภาษีของประชาชนก็ไม่ใช่เรื่องง่าย โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากต้นกำเนิดและการดำเนินงานในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าป...

ฮอร์โมนฟรีสำหรับคนข้ามเพศ ได้รับการอนุมัติงบประมาณแล้วเมื่อปลายปีที่ผ่านมา ทำไมสิ่งนี้ต้องเป็นสวัสดิการภาครัฐ? จะยิ่งทำให้คนหันมาแปลงเพศกันมากขึ้นหรือเปล่า? ติดตามฟังในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . 🎙️ ดำเนินรายการโดย ชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ The101.world และ สรัช สินธุประมา นักวิจัย 101 PUB . 📒 อ่านบทความเพิ่มเติม: https://www.the101.world/...

การตรวจพบสารพิษในแม่น้ำหลายสายที่ไหลผ่านจังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ได้ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและการทำมาหากินของชาวบ้านที่มีชีวิตผูกพันกับสายน้ำอย่างมหาศาล โดยเป็นที่สันนิษฐานว่าสารพิษเหล่านี้มีต้นทางมาจากการทำเหมืองแร่เหนือลำน้ำในพื้นที่รัฐฉาน ประเทศเมียนมา เรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงปัญหาของประเทศไทย หากแต่เป็นปัญหาระดับนานาชาติ ที่ซับซ้อนและอาจแก้ได้...

เป็นเวลาเกือบสองเดือนแล้วนับตั้งแต่มีรายงานว่าระดับสารหนูและตะกั่วในแม่น้ำกกเกินค่ามาตรฐาน ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมชี้ว่าสารพิษเหล่านี้อาจมีต้นตอจากการทำเหมืองแร่ในเมียนมา ขณะที่แนวทางการแก้ปัญหายังไม่ปรากฏผลลัพธ์ชัดเจนและติดขัดจากข้อจำกัดหลายด้าน วิถีชีวิตของผู้คนริมฝั่งน้ำก็ค่อยๆ แปรเปลี่ยนไป ท่ามกลางสายน้ำที่ปนเปื้อนสารพิษ . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจวิกฤตสารพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำโขง บริเวณจ...

การโหวตอย่างเป็นเอกฉันท์ของที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรเพื่อผ่านกฎหมายจัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ฉบับใหม่ กลายเป็นที่ถกเถียงกันในวงกว้าง โดยเฉพาะการร่วมโหวตเห็นชอบของพรรคประชาชน ที่ถูกตั้งคำถามและจับตาจากทั้งผู้สนับสนุนและเห็นต่างจากพรรค ในขณะเดียวกัน การอภิปราย พ.ร.บ.งบประมาณปี 2569 ก็เพิ่มดีกรีความเข้มข้นมากขึ้น ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจไทยที่กำลังย่ำแย่และต้องเผชิญกับความผันผวนอย่างต่อเนื่อง ....

ช่วงเวลานี้หลายสำนักเศรษฐกิจต่างพร้อมใจกันปรับลดประมาณการเติบโตจีดีพีของไทยตลอดทั้งปี 2025 นี้ลงมาอยู่ต่ำกว่า 2% ซึ่งแน่นอนว่าไม่เป็นตัวเลขที่ดีนัก และสะท้อนว่าเศรษฐกิจไทยในช่วงครึ่งปีหลังนี้น่าจะต้องเผชิญวิบากกรรมกันไม่น้อย . เกิดอะไรขึ้นกับเศรษฐกิจไทยในช่วงนี้ และในระยะครึ่งปีหลังที่กำลังจะมาถึงนี้ ทิศทางจะเป็นอย่างไร อะไรที่จะเป็นอุปสรรคฉุดรั้งการเติบโต และประเทศไทยจะมีทางฟันฝ่าไปได้หรือไม่? ....

ปัจจุบันนี้ หรือจะยุคสมัยใดของการเมืองไทย คำถามที่ว่า ‘เราควรเล่นการเมืองแบบไหน?’ ยังคงเป็นประเด็นสำคัญมาตลอด โดยเฉพาะในช่วงที่ผ่านมา เมื่อผู้สนับสนุนพรรคการเมืองต่างก็ถกเถียงกันบนโลกออนไลน์ จากจุดยืนที่แตกต่างกันต่อการดำเนินนโยบายหรือการตัดสินใจทางการเมืองของพรรคหนึ่งๆ . ฝ่ายหนึ่งมักวิพากษ์วิจารณ์ว่านักการเมืองควรรักษาอุดมการณ์ จริยธรรม หรือชุดศีลธรรม ขณะที่อีกฝ่ายมองว่าการเมืองคือเรื่องของการต่อ...

กกต. เดินหน้าคดี ‘ฮั้วเลือก สว.’ ออกหมายเรียก สว. 55 คน และผู้เกี่ยวข้องกับพรรคภูมิใจไทยไปรับทราบข้อกล่าวหา ประเด็นที่น่าคิดต่อคือ สว. ที่ถูกกล่าวหาว่าทุจริตควรหยุดปฏิบัติหน้าที่ชั่วคราวหรือไม่ โดยเฉพาะการรับรององค์กรอิสระ และหากในอนาคต สว. กลุ่มนี้ถูกตัดสินว่าผิดจริง องค์กรอิสระที่ สว. รับรองจะยังมีความชอบธรรมอยู่หรือไม่ . อย่างไรก็ตาม ปฏิเสธไม่ได้ว่า ‘สว. ฮั้วกันมา’ และสถานการณ์การเมืองไทยปัจจุบ...

‘คนเสื้อแดง’ เป็นขบวนการทางการเมืองที่ทรงพลังมากที่สุดในการเมืองไทยสมัยใหม่ ในเชิงความคิด คนเสื้อแดงคือหัวหอกของการเรียกร้องให้ ‘คนเท่ากัน’ ซึ่งเป็นหลักการพื้นฐานสามัญของประชาธิปไตย ในเชิงปริมาณ คนเสื้อแดงคือการมวลมวลชนที่มีคนเข้าร่วมมากที่สุดและกว้างขวางมากที่สุด . อย่างไรก็ตาม หลังจากถูกล้อมปราบครั้งใหญ่ใจกลางเมืองหลวงในเดือนพฤษภาคม 2553 พลังทางการเมืองของคนเสื้อแดงก็ดูจะถดถอยลงไปตามกาลเวลา ซึ่ง...

หลังสงครามภาษีสินค้าระหว่างสหรัฐฯ-จีนคุกรุ่นกันอยู่นาน เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคมที่ผ่านมา ทั้งสองชาติก็เพิ่งเจรจาและบรรลุข้อตกลงลดภาษีนำเข้าสินค้าระหว่างกันชั่วคราวเป็นเวลา 90 วัน ทำให้ทั่วโลกคลายความกังวลลงไปพอสมควร . แต่นี่ก็เป็นแค่การพักรบเท่านั้น ศึกภาษีระหว่างสองมหาอำนาจยังคงอีกยาวไกล แล้วเกมหลังจากนี้จะเป็นอย่างไรต่อไป การสงบศึกที่เกิดขึ้นนี้เป็นสัญญาณบวกจริงไหม? . วันโอวันชวน อาร์ม ตั้งนิรันดร...

จากพันธมิตรการเมืองที่จับมือกันคว้าชัยชนะในการเลือกตั้งอย่างท้วมท้นและตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ วันนี้สองตระกูลการเมืองใหญ่แห่งฟิลิปปินส์อย่างตระกูล ‘มาร์กอส’ ที่นำโดยประธานาธิบดี บงบง มาร์กอส และตระกูล ‘ดูเตร์เต’ ที่นำโดยรองประธานาธิบดี ซารา ดูเตร์เต และอดีตประธานาธิบดี โรดริโก ดูเตร์เต กลับร้าวฉานกันอย่างหนักจนถึงขั้นพูดจาขู่ฆ่ากัน . สองตระกูลการเมืองนี้ทะเลาะกันเรื่องอะไร และสงครามแห่งอำนาจระหว่างสอง...

สิ้นปีที่แล้ว รัฐบาลได้เปิดตัว ‘บ้านเพื่อคนไทย’ โครงการเรือธงใหม่แกะกล่อง ซึ่งมุ่งสร้างบ้านคุณภาพดี ทำเลงาม ราคาย่อมเยาให้ ‘คนวัยสร้างตัว’ ในพื้นที่เมือง ความพยายามของรัฐบาลในการเข้ามาแก้ปัญหาคนเมืองมีบ้านยากเช่นนี้นับว่าน่าชื่นชม แต่ ‘บ้านเพื่อคนไทย’ จะตอบโจทย์คนวัยสร้างตัวได้จริงหรือ? ถ้าเดินหน้าต่อ น่าจะปรับอะไรให้สนองความต้องการของพวกเขาได้ดีขึ้น? ชวนพูดคุยในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบาย...

ความปั่นป่วนจากการที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศขึ้นภาษีสินค้านำเข้าจากทุกประเทศ ยังไม่ทันจบสิ้น ก็เกิดเรื่องชวนปวดหัวขึ้นมาอีกเมื่อทรัมป์ประกาศว่ามีแผนเตรียมเก็บภาษีภาพยนตร์ที่มีการผลิตในต่างประเทศแล้วเข้าไปฉายในสหรัฐฯ ในอัตราถึง 100% เพื่อจะปกป้องอุตสาหกรรมภาพยนตร์สหรัฐฯ ที่ทรัมป์มองว่ากำลังจะตาย แต่ตรงกันข้าม คนแวดวงหนังทั้งในสหรัฐฯ และทั่วโลกต่างกังวลว่านี่จะยิ่งซ้ำเติมวงการหนังให...

ผลการเลือกตั้งเทศบาลสะท้อนว่า การเมืองบ้านใหญ่เน้นสายสัมพันธ์ยังคงทำงานได้อย่างเข้มแข็ง สอดคล้องกับการทะยานขึ้นมามีบทบาทอย่างโดดเด่นของพรรคกล้าธรรมและภูมิใจไทยในการเมืองระดับชาติ . ในอีกด้านหนึ่ง พรรคเพื่อไทยก็ยังติดพันกับนิติสงครามที่ปะทะกันผ่านกลไกรัฐหลากรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น ศาลรัฐธรรมนูญ สว. ดีเอสไอ กกต. และศาลยุติธรรม ซึ่งมีแนวโน้มรุนแรงขยายตัวจนคนเริ่มตั้งข้อสงสัยว่า หรือ ‘ดีล’ ที่ทำมากำลังจะล...

‘นโยบายเส้นเลือดฝอย’ เป็นแนวคิดหลักที่ทีมบริหารภายใต้ ‘ชัชชาติ สิทธิพันธ์ุ’ ใช้เป็นแนวทางหลักในการทำงานตั้งแต่เข้ารับตำแหน่ง ซึ่งโดยนัยหมายถึงการทำงานโดยให้ความสำคัญกับจุดเล็กๆ อย่างทั่วถึง มากกว่าการเปลี่ยนแปลงขนาดใหญ่ . แม้นโยบายจะผลิดอกออกผลแล้วในระดับหนึ่ง แต่ถึงที่สุดแล้วปัญหาของกรุงเทพฯ จำนวนมากเป็นปัญหาที่ต้องแก้ในระดับโครงสร้าง – การรับมือวิกฤตแผ่นดินไหวสะท้อนข้อจำกัดด้านนี้ได้อย่างดี . วั...

ศาลฎีกาสั่งไต่สวนกรณีชั้น 14 เอง ส่วนคดีฮั้วเลือก สว. กลายเป็นสงครามระหว่างค่ายสีแดง-สีน้ำเงิน จากทั้งสองเหตุการณ์ดูเหมือนว่า กระบวนการตรวจสอบทุจริตของไทยกำลังถูกทำให้เป็นเรื่อง ‘การเมือง’ มากกว่าการสืบหาผู้กระทำผิด? . ในขณะที่บ้านเมืองเต็มไปด้วยข่าวร้าย ทั้งเรื่องจีนเทา, ตึก สตง.ถล่ม, ความไม่ปลอดภัยของถนนพระราม 2, ภาษีทรัมป์, ความไม่สงบที่ชายแดนใต้ ฯลฯ จนสังคมตั้งคำถามดังๆ ว่ารัฐไทยเป็น Failed st...

เหตุสังหารหมู่นักท่องเที่ยว 26 รายที่แคชเมียร์ เมื่อวันที่ 22 เมษายนที่ผ่านมา จุดชนวนความขัดแย้งระหว่างอินเดียกับปากีสถานที่กินเวลามาหลายทศวรรษให้ปะทุขึ้นอีกครั้ง ทั้งยังส่งผลให้มวลบรรยากาศการเมืองโลกเครียดเขม็งขึ้นกว่าเดิม . แคชเมียร์เป็นพื้นที่พิพาทระหว่างอินเดียกับปากีสถานมานานนับตั้งแต่ทั้งสองประเทศเป็นเอกราชจากอังกฤษเมื่อปี 1947 ต่างอ้างว่าแคชเมียร์เป็นดินแดนของประเทศตัวเองและเริ่มทำสงครามช่ว...

นับตั้งแต่รัฐประหาร 2557 เป็นต้นมา รัฐราชการไทยใหญ่โตและขยายตัวขึ้นมาก แต่ในขณะเดียวกันก็ไร้ประสิทธิภาพและไม่รับผิดรับชอบต่อประชาชน - ทุกครั้งที่ถูกตรวจสอบไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น เสียหายเท่าไหร่ มีคนตายแค่ไหน รัฐไทยก็แทบจะไม่รู้ร้อนรู้หนาว . แม้จะเถียงกันในทางวิชาการได้ว่ารัฐไทยเป็น ‘รัฐล้มเหลว’ (failed state) หรือไม่อย่างไร แต่คงมีน้อยคนที่จะปฏิเสธว่ารัฐไทยเป็น ‘รัฐห่วยแตก’ (fuck up state) คำถามมีอย...

เลือกตั้ง อบจ.ผ่านไป เลือกตั้งเทศบาลครั้งใหม่ก็มาอีกแล้ว! สำหรับคนไกลบ้าน การไปใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นแต่ละครั้งอาจหมายถึงการสูญเสียรายได้และเวลา เพียงเพื่อไปเลือกคนที่ไม่ได้มาดูแลชีวิตเราซึ่งทำงานอยู่ในเมืองอื่น ทำยังไงให้การเลือกตั้งท้องถิ่นมีความหมายและคุ้มค่า ชวนติดตามในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! . 🎙️ ดำเนินรายการโดย ชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรร...

ในระบอบประชาธิปไตย ‘ตุลาการ’ ไม่ได้เป็นเพียงสถาบันที่ทำหน้าที่ตีความกฎหมาย หากยังเป็นกลไกถ่วงดุลอำนาจ และในบางบริบท อาจกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดทิศทางทางการเมือง . วันโอวันชวนสนทนากับ ศาสตราจารย์ ดร.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี นักรัฐศาสตร์จากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ว่าด้วยสองประเด็นสำคัญจากสองซีกโลก . ด้านหนึ่งคือกรณีการเสนอชื่ออาจารย์สิริพรรณเข้าสู่กระบวนการสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ที่แม้...

ปัจจุบันทุนจีนแทรกซึมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจไทย แต่ที่น่ากังวลอย่างยิ่งคือการขยายตัวของ ‘ทุนจีนสีเทา’ . ตัวอย่างการทำธุรกิจสีเทาของชาวจีนในไทยคือ การฟอกเงิน การค้ายาเสพติด การพนันออนไลน์ คอลเซ็นเตอร์ การกว้านซื้อและปล่อยเช่าอสังหาริมทรัพย์ให้คนจีน โดยมีฉากหน้าเป็นการทำธุรกิจถูกกฎหมายทั่วไป อย่างโรงแรมหรือร้านอาหาร . ธุรกิจสีเทาเหล่านี้เติบโตอย่างรวดเร็วด้วยการมีผู้มีอำนาจทั้งแวดวงการเมืองแล...

การฟ้อง ดร.พอล แชมเบอร์ส นักวิชาการชาวอเมริกัน ผู้เชี่ยวชาญเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างพลเรือนและทหารในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยนเรศวร โดย กอ.รมน.ภาค 3 กำลังกลายเป็นประเด็นร้อนของรัฐบาล เมื่อปัญหานี้อาจผูกโยงกับเงื่อนไขการเจรจาภาษีของรัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ . โดยไม่ต้องพูดถึงปัญหาของกฎหมาย ม.112 กรณีของ ‘พอล แชมเบอร์ส’ มีปัญหาในทั้งมิติข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย การเมืองภายใน และการเมืองระหว่างประเท...