Jess

"ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาใด ประพฤติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบยิ่ง ปฏิบัติตามธรรมอยู่ ผู้นั้นชื่อว่า ย่อมสักการะ เคารพนับถือ บูชาตถาคต ด้วยการบูชาอันสูงสุด" -บาลี มหา. ที. ๑๐/๑๖๑/๑๒๙.

ท่านจงถวายทานในสงฆ์เถิด เมื่อท่านถวายทานในสงฆ์อยู่ จิตจักเลื่อมใส ท่านเป็นผู้มีจิตอันเลื่อมใสแล้ว ภายหลังแต่การตายเพราะการทำลายแห่งกาย จักเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์. -บาลี ฉกุก. อ. ๒๒/๕๓๘/๓๓๐.

ฆาราวาสชั้นเลิศ_ การบวชที่ไร้ประโยชน์_บทที่29

ฆาราวาสชั้นเลิศ_ วินิจฉัยกรรม_บทที่28

บุคคลเป็นพราหมณ์ ก็เพราะกรรม ไม่เป็นพราหมณ์ ก็เพราะกรรม บุคคลเป็นชาวนา ก็เพราะกรรม เป็นศิลปิน ก็เพราะกรรม บุคคลเป็นพ่อค้า ก็เพราะกรรม เป็นคนรับใช้ ก็เพราะกรรม บุคคลแม้เป็นโจร ก็เพราะกรรม เป็นนักรบ ก็เพราะกรรม บุคคลเป็นปุโรหิต ก็เพราะกรรม แม้เป็นพระราชา ก็เพราะกรรม

ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าววิบากแห่งกรรมทั้งหลายว่า มีอยู่ 3 อย่างคือ (1) วิบากในทิฎฐธรรม (คือทันควัน) (2) วิบากในอุปปัชชะ (คือในเวลาต่อมา) (3) วิบากในอปรปริยายะ (คือในเวลาต่อมาอีก)

สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ) สัมมาสังกัปปะ (ความดำริชอบ) สัมมาวาจา (การพูดจาชอบ) สัมมากัมมันตะ (การทำการงานชอบ) สัมมาอาชีวะ(การเลี้ยงชีวิตชอบ) สัมมาวายามะ (ความพากเพียรชอบ) สัมมาสติ (ความระลึกชอบ) สัมมาสมาธิ (ความตั้งใจมั่นชอบ).

กรรม ๔ อย่าง อย่างไรเล่า ? ภิกษุทั้งหลาย ! กรรมดำ มีวิบากดำ ก็มีอยู่. ภิกษุทั้งหลาย ! กรรมขาว มีวิบากขาว ก็มีอยู่. ภิกษุทั้งหลาย ! กรรมทั้งดำทั้งขาว มีวิบาก ทั้งดำทั้งขาว ก็มีอยู่. ภิกษุทั้งหลาย ! กรรมไม่ดำไม่ขาว มีวิบาก ไม่ดำไม่ขาว เป็นไปเพื่อความสิ้นกรรม ก็มีอยู่.

อริยอัฏฐังคิกมรรค (อริยมรรคมีองค์แปด) นี้นั่นเอง เป็นกัมมนิโรธคามินีปฏิปทา (ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับไม่เหลือ แห่งกรรม) ได้แก่ สิ่งเหล่านี้คือ สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ) สัมมาสังกัปปะ (ความดำริชอบ) สัมมาวาจา (การพูดจาชอบ) สัมมากัมมันตะ (การทำการงานชอบ) สัมมาอาชีวะ (การเลี้ยงชีวิตชอบ) สัมมาวายามะ (ความพากเพียรชอบ) สัมมาสติ (ความระลึกชอบ) สัมมาสมาธิ (ความตั้งใจมั่นชอบ).

สิ่งใดมีความเกิด เป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมด มีความดับไป เป็นธรรมดา -บาลี มหา. ที. ๑๐/๔๙/๔๙.

๑) ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงผี (๒) ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงเทวดา (๓) ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงผี ๔) ชายเทวดา อยู่ร่วมกับหญิงเทวดา

รักษาตน ด้วยการเสพธรรมะ ด้วยการเจริญธรรมะ ด้วยการทำให้มากซึ่งธรรมะ รักษาผู้อื่น ด้วยการอดทน ด้วยการไม่เบียดเบียน ด้วยเมตตาจิต ด้วยความรักใคร่เอ็นดู -บาลี มหา. สํ. ๑๔/๒๒๔/๗๕๘.

อนึ่ง คนเราเมื่อมีการอยู่ร่วมกัน กับคนที่สะอาดหรือคนที่ไม่สะอาดก็ตาม ต้องมีสติกำกับอยู่ด้วยเสมอ แต่นั้นพึงสามัคคีต่อกัน มีปัญญาทำที่สุดทุกข์แห่งตน เถิด. -บาลี อฎจก, อํ. ๒๓/๑๗๐/๑๐๐.

ตถาคตรู้ชัดซึ่งวาจาใด อันจริง อันแท้ ประกอบด้วยประโยชน์ แต่ไม่เป็นที่รักที่พึงใจของผู้อื่น ตถาคตย่อมเลือกให้เหมาะกาล เพื่อกล่าววาจานั้น -บาลี ม. ม. ๑๗๙๑/๙๔.

"ผู้ใดเห็นโทษ โดยความเป็นโทษ แล้วทำคืนตามธรรม ถึงความสำรวมต่อไป ข้อนี้เป็นความเจริญในอริยวินัยของผู้นั้น" -บาลี สี. ที. ๘/๑๑๒/๑๓๙.

"พึงศึกษาว่า 'เราจักไม่พูดถ้อยคำ ซึ่งจะเป็นเหตุให้ทุ่มเถียงกัน' เมื่อมีถ้อยคำซึ่งจะเป็นเหตุให้ทุ่มเถียงกัน ก็จำต้องหวังการพูดมาก เมื่อมีการพูดมากย่อมคิดฟุ้งซ่าน เมื่อคิดฟุ้งซ่าน ย่อมไม่สำรวม เมื่อไม่สำรวม จิตย่อมห่างจากสมาธิ" -บาลี สตฺตก. อํ. ๒๓/๘๙/๕๘.

ในยุคไหนก็ตาม เวรทั้งหลาย ไม่เคยระงับได้ ด้วยการผูกเวรเลย แต่ระงับได้ ด้วยการไม่มีการผูกเวร ธรรมนี้เป็นของเก่า ใช้ได้ตลอด -บาลี อุปริ. ม. ๑๔/๒๙๕/๔๔๐.

แม้ไม่มีใครถามถึงความไม่ดีของบุคคลอื่น ก็นำมาเปิดเผยให้ปรากฎ ไม่ต้องกล่าวถึงเมื่อถูกใครถาม ก็เมื่อถูกใครถามถึงความไม่ดีของบุคคลอื่น ก็นำเอาปัญหาไปทำให้ไม่มีทางหลีกเลี้ยวลดหย่อน ล้วกล่าวความไม่ดีของผู้อื่น อย่างเต็มที่โดยพิสดาร ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อนี้พึงรู้กันเถิดว่า คนคนนี้ เป็น อสัตบุรุษ. -บาลี จตุกุก. อ. ๒๑/๑๐๐/๗๓.

แม้มีใครถามถึงความไม่ดีของบุคคลอื่น ก็ไม่เปิดเผยให้ปรากฏ จะกล่าวทำไมถึงเมื่อไม่ถูกใครถาม ก็เมื่อถูกใครถามถึงความไม่ดีของบุคคลอื่น ก็นำเอาปัญหาไปทำให้หลีกเลี้ยวลดหย่อนลง กล่าวความไม่ดีของผู้อื่นอย่างไม่พิสดารเต็มที่ ภิกษุทั้งหลาย ! ข้อนี้พึงรู้กันเถิดว่า คนคนนี้ เป็น สัตบุรุษ.

ภิกษุทั้งหลาย ! ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด เหล่าหนึ่ง ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริง ว่า "ทุกข์ เป็นอย่างนี้ๆ " ว่า "เหตุให้เกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นอย่างนี้ ๆ " ว่า "ความดับไม่เหลือแห่งทุกข์เป็นอย่างนี้ ๆ" ว่า "ข้อปฏิบัติเครื่องทำสัตว์ให้ลุถึงความดับ ไม่เหลือแห่งทุกข์เป็นอย่างนี้"

แสวงหาโภคทรัพย์โดยธรรมโดยไม่เครียดครัด ทำตนให้เป็นสุขให้อิ่มหนำ แบ่งปันโภคทรัพย์ บำเพ็ญบุญ ไม่กำหนัดไม่มัวเมาไม่ลุ่มหลง มีปกติเห็นโทษมีปัญญาเป็นเครื่องสลัดออกบริโภคโภคทรัพย์เหล่านั้น

(๑) สัทธาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศรัทธา) (๒) สีลสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศีล) (๓) จาคสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยการบริจาค) (๔) ปัญญาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยปัญญา)

พ์ยัคมปัชชะ ! ปากทางแห่งความเสื่อม 4 ประการ ของโภคทรัพย์ที่เกิดขึ้นพร้อมแล้วอย่างนี้ มีอยู่ คือ (๑) ความเป็นนักเลงหญิง (๒) นักเลงสุรา (๓ ) นักเลงการพนัน (๔ ) มีมิตรสหายเพื่อนฝูงเลวทราม.

พยัคฆปัชชะ ! ธรรม ๔ ประการเหล่านี้ เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข แก่กุลบุตร ในทิฏฐธรรม (ในปัจจุบัน). ๔ ประการ อย่างไรเล่า ? ๔ ประการ คือ (๑) อุฎฐานสัมปทา (ความขยันในอาชีพ) (๒) อารักขสัมปทา (การรักษาทรัพย์) (๓) กัลยาณมิตตตา (ความมีมิตรดี) (๔ ) สมชีวิตา (การเลี้ยงชีวิตอย่างสมดุลย์พอเพียงแก่ฐานะ).

ภิกษุทั้งหลายความไม่มีศรัทธา-หิริ-โอตตัปปะ-วิริยะ-ปัญญาในกุศลธรรมทำมีอยู่แก่ผู้ใด เรากล่าวทุกคนผู้นั้นว่าเป็นคนจนเข็ญใจไร้ทรัพย์สมบัติในอริยะวินัย