De Balie

Ooit begonnen als kleine Brabantse startup, groeide ASML uit tot een van de sleutelbedrijven van de wereldeconomie. Journalisten Diederik Baazil en Cagan Koc   over hoe de chipsmachinefabrikant inzet werd van een geopolitieke strijd. In 2023 ontmoette toenmalig premier Mark Rutte de Amerikaanse president Biden in de Oval Office. Op de agenda: ASML. De Amerikanen wilden een strikter exportverb...

Schrijver en journalist Jutta Chorus groeide op met verhalen over haar grootvader Leen Menken, een boerenzoon die zich opwerkte tot succesvol melkhandelaar.  Dagen van melk  volgt Chorus’ familieverhaal en de op- en ondergang van het familiebedrijf. Maar het is ook een verhaal over klasse, ambitie, en de ongemakkelijke erfenissen van vooruitgang. Programmamakker Katarina Schul gaat in ge...

Via de nieuwe kerndoelen die scholen hebben gekregen, onderzoeken we de verhouding tussen onderwijs en overheid. Wat willen we dat leerlingen op de basisschool leren: toetsbare vaardigheden of algemeen burgerschap? En in hoeverre willen we dat de overheid daar sturend in is? Vanaf 2026 gelden stapsgewijs de aangescherpte kerndoelen voor onder andere het basisonderwijs. Voor de komende jaren zijn e...

Twee jaar geleden overleed Meindert Fennema. Ter nagedachtenis organiseren we de Meindert Fennema-lezing. Deze tweede editie wordt uitgesproken door Annelien de Dijn, hoogleraar Moderne politieke geschiedenis en auteur van het boek Vrijheid: een woelige geschiedenis. Tijdens deze lezing laat zij zien hoe negentiende-eeuwse ideeën nog steeds doorwerken in onze samenleving. Ze benadrukt dat feminism...

Femke Halsema is de meest besproken burgemeester van het land. Omdat ze burgemeester van Amsterdam is; en omdat ze Femke Halsema is.   Hoe geeft Halsema het ambt van burgemeester vorm? Als eerste vrouwelijke burgemeester van Amsterdam schrijft Femke Halsema geschiedenis. Van de Black Lives Matter-demonstratie op de Dam tot de Maccabi-rellen: haar ambt ging nooit zonder controverse. Formeel is...

Zeven seizoenen lang gaf comedian en presentator Roel Maalderink in het satirische programma Plakshot zijn blik op de actualiteiten. Programmamaker Sylvia Vegter gaat met hem in gesprek over de rol van satire, de absurditeit van de media en de druk op de democratie.  Door bezuinigingen bij de VPRO moet Maalderink zijn Plakshot-microfoon inleveren, maar veel tijd om te rouwen is er niet, want...

Welke stappen moeten er worden gezet om de scheve sociale huursector weer recht te maken? Deze avond onderzoeken we samen met de huurder, de woningcorporaties en de gemeente wat ervoor nodig is om de verhuisketen in de sociale huursector in gang te zetten? Veel Amsterdammers in sociale huurwoningen wonen niet passend. Zo wonen er volgens de gemeente Amsterdam zo’n twaalfduizend gezinnen met e...

Tinkebell (Katinka Simonse) is een van Nederlands meest uitgesproken kunstenaars. Met haar werk kaart ze maatschappelijke misstanden op provocatieve wijze aan. Zo richt ze zich met haar recente projecten op vervuiling door bedrijven als Shell en Tata Steel. Voor haar nieuwste werk gebruikt Tinkebell het teer afkomstig van het asfaltmeer op Curaçao, dat is ontstaan door de werkzaamheden van Shell....

Anil Ramdas was schrijver, journalist en programmamaker. In 2017, vijf jaar na zijn dood, hebben  De Groene Amsterdammer  (waar hij redacteur was), De Balie (waar hij directeur was) en zijn familie het initiatief genomen tot een Anil Ramdas Essayprijs. Tijdens deze avond wordt de winnaar van de vierde editie van de prijs bekendgemaakt. Daarnaast gaan we in gesprek over het thema van dit...

In  Vuistslagen  keert journalist Rasit Elibol voor het eerst in een kwarteeuw terug naar Wormer, het dorp waar hij de eerste zestien jaar van zijn leven woonde en zich altijd een buitenstaander heeft gevoeld. Rasit Elibol groeide in Wormer op in armoede, als een van de weinige migrantenkinderen, omringd door geweld en verslavingen. Nu hij is opgeklommen tot schrijver en journalist voelt...

Een theatraal en muzikaal programma over uitsluiting en je niet meer thuis voelen in je eigen stad of land. Sinds 7 oktober 2023 ervaart een deel van zowel joden als moslims in Nederland gevoelens van angst, woede en het verlangen naar een plek waar je vrijuit jezelf kunt zijn. Bij sommigen leidt dit tot de pijnlijke vraag: ‘Is hier in Nederland nog een toekomst voor mij?’ Ondanks deze gedeelde ge...

Glenn de Randamie, beter bekend als Typhoon, is een van Nederlands succesvolste rappers. Dat komt wel met een prijs. Tot twee keer toe belandde hij in een burn-out. In zijn nieuwe boek  Liefde is de baas  deelt hij zijn zoektocht naar innerlijk geluk en laat hij de lezer kennismaken met zijn helende levensmotto: lobi da basi.  Programmamaker Irene van den Bosch gaat met Typhoon in g...

What to do if the algorithm considers you a criminal? With journalist Madhumita Murgia and researcher Naomi Appelman we discuss what fair, inclusive, and transparent AI looks like. An automated grading system  in the UK  downgraded students from disadvantaged areas. The Dutch student finance agency  DUO  used code to scan for fraud, which prioritized checking students with a mi...

Van de kloof tussen Randstad en regio, praktisch tegenover theoretisch opgeleid, en ‘het volk’ versus ‘de elite’: tegenstellingen worden dagelijks besproken in de Nederlandse media en politiek. Maar hoe diep zijn die scheidslijnen werkelijk? Zijn we echt zo verschillend, of overschatten we onze onderlinge tegenstellingen?  Naar aanleiding van zijn nieuwste boek  Spookkloven  zal soc...

Three Russian MiG-31 fighter jets entered the Estonian skies ‘without permission and remained there for a total of 12 minutes’, as the Estonian government reported on September 19th. It is the latest example of the threat of Russian aggression. We speak with Toomas Hendrik Ilves, the former president of Estonia, who, during his presidency (2006-2016), faced increasing Russian cyberattacks and...

‘Doe nooit wat je moeder zegt, dan komt het allemaal terecht.’ Annie M.G. Schmidt schopte tegen alles wat bekrompen en burgerlijk was. Bijna eigenhandig trok zij Nederland een nieuwe tijd in. Welke vrijheid brak Annie M.G. Schmidt met haar teksten, versjes en verhalen open? Hele generaties zijn met Annie M.G. Schmidt (1911-1995) opgegroeid. Met haar liedjes uit  Ja zuster, nee zuster , versje...

Kan links weer een factor van betekenis worden?   Kun je als liberaal nog bij de VVD terecht? Hoe stevig staat de democratie? Aan de vooravond van de verkiezingen buigen Bas Heijne, Simon van Teutem ( De Correspondent ), Coen van de Ven ( De   Groene Amsterdammer ) en Amber Wiznitzer ( NRC ) zich over de kantelpunten in de Nederlandse politiek.  In een ultieme poging de kiezer te mo...

Wat heeft het gedachtegoed van Wilhelmina Drucker het hedendaags feminisme te vertellen in een tijd dat Dolle Mina is teruggekeerd? Hoe staat het ervoor met de vrouwenrechten die Drucker zo vurig verdedigde, van een scheve seksuele moraal tot economische onafhankelijkheid. Wilhelmina Drucker (1847-1925) was het boegbeeld van de eerste feministische golf in Nederland. Ze stond aan de wieg van...

Two authors write about the destruction of Gaza, each from their own perspective. She, as a Gazan journalist in exile; he, as a Jewish Dutchman. At De Balie, Rita Baroud and Maurits de Bruijn engage in conversation. How do you write about indescribable genocidal violence? There was a time when Maurits de Bruijn (1984) imagined himself living in Israel, a vibrant, multicultural country where he cou...

‘I would rather be a bad feminist than no feminist at all’ ,  has been the adage Roxane Gay has upheld for more than ten years. In conversation with Roxane Gay about feminism not as a dogma, but as a practice, rooted in asking the right questions rather than finding perfect answers. Ten years ago, Roxane Gay’s essay collection  Bad Feminist  became a landmark for a generation that c...

Hedgefund manager turned human rights activist Bill Browder will share his quest to bring justice to Russian officials involved in corruption, money laundering, and the elimination of political opponents. Bill Browder has been challenging the Russian authorities with anti-corruption cases since the beginning of this century. In 2009, his lawyer Sergei Magnitsky died in a Russian prison after being...

In haar monumentale acht uur durende documentaire  Fortuyn: On-Hollands  onderzoekt journaliste en documentairemaker Menna Laura Meijer de opkomst, erfenis en blijvende invloed van Pim Fortuyn. In aanloop naar de verkiezingen spreekt Merlijn Geurts met Menna Laura Meijer hoe meer dan 20 jaar later Fortuyns gedachtegoed niet meer uit de Nederlandse politiek zijn weg te denken – en hoe ver...

Brainrot versus The People. Hoe houdbaar is de democratie als we steeds minder gefocust zijn? Zit Big Tech echt achter ons tekort aan aandacht en concentratie? Hoe is het gesteld met ons vermogen om te kiezen, te oordelen en deel te nemen aan het publieke debat? Wat gebeurt er met de democratische ruimte als onze blik versnipperd raakt? We onderzoeken hoe aandacht werkt, waarom platforms gebo...

Gaat Nederland ooit nog van het stikstofslot? Hoe verbeteren we de staat van de Nederlandse natuur? En wat moeten we aan met een van de grootste splijtzwammen van het land: de wolf?   In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen gaan politici met elkaar in debat. Met Jan Arie Koorevaar (CDA), Laura Bromet (Groenlinks-PvdA), Christine Teunissen (Partij voor de Dieren), Thom van Campen (VVD), An...

Ter gelegenheid van de  Kopenhagen Trilogie  van Internationaal Theater Amsterdam, bespreken we het (herontdekte) literaire fenomeen Tove Ditlevsen. Een gesprek over liefde en destructie, de onstilbare honger naar het leven, naar de donkere kanten van het mens-zijn en hoe van dit alles kunst te maken. Al een paar jaar is de literaire wereld in de greep van de Deense schrijfster Tove Ditl...