5 นิทานพรรณนา

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ปลาตัวนึงว่ายวนเวียนอยู่ในน้ำ อยู่ ๆ ก็มีถุงร่วงหล่นลงมา เห็นดังนั้น มันก็ว่ายตรงเข้าไปที่ถุงใบนั้น แล้วก็อ้าปากกว้าง ๆ ของมัน กินถุงทั้งใบ ถุงใบนั้นเข้าไปอยู่ในท้องของเจ้าปลา โดยหารู้ไม่ว่า ในถุงนั้นมีเงินอยู่เป็นแสนเลย ในบางครั้งที่เราต้องติดต่อกับผู้คนซึ่งเกี่ยวเนื่องด้วยเงินทอง และการค้าขาย เราอาจเจอกับคนที่มีจิตใจเป็นอกุศล มีบาป เจอกับการเอารัดเอาเปรียบ หรือการโกง เราสามารถเลือกวิธีแก้ปัญหาแก...

“พราหมณ์คนนึง นำใบไม้ ผลไม้ หลากหลายชนิดมาโขลกผสมรวมกันใส่ลงไปในหม้อ แล้วใส่ปัสสาวะ และอุจจาระของโค ลงไปผสมในหม้อนั้นด้วย จากนั้นก็ต้มเคี่ยวให้เหนียวข้นจนเป็นยาขึ้นมา” ศรัทธาต้องเป็นไปเพื่อปัญญา ศรัทธา และปัญญาเป็นปัจจัยเกื้อกูลต่อกัน เหตุเพราะ 'ศรัทธา' จะมั่นคงแน่นแฟ้นได้ ก็เพราะการคิดพิจารณาแยกแยะอย่างรอบครอบ ด้วยเห็นเหตุและผลจนมั่นใจ หมดความเคลือบแคลงสงสัยใด ๆ โดยนัยนี้ ศรัทธาและปัญญา อันประกอบ...

สัตว์ป่าจำนวนหนึ่งขาดแคลนน้ำ เพราะเหตุว่าปีนั้นเป็นปีที่แล้งมาก หมู่สัตว์ทั้งหลายต้องการน้ำดื่มเพื่อประทังชีวิต จึงพากันนำผลไม้อาทิ มะม่วง ชมพู่ ผลไม้ที่พอจะหาได้ในป่ามาแลกน้ำดื่มกับดาบสรูปหนึ่ง หนทางแห่งการรอดพ้นจากภัย ก็ด้วยความเพียร องค์สมเด็จสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ ดังนี้  “บัณฑิตพึงพยายามเรื่อยไป ไม่ควรท้อถอยเสีย ในการงานมีการบำเพ็ญวัตรเป็นต้นของตน เพราะเหตุไร เพราะความพยายามที่ไร้ผล ไม่มีเลย...

“ยักษ์ตนหนึ่ง ทั้งกายปกคลุมไปด้วยขนหนาและเหนียว ขนอันแข็งและเหนียวของมันนั้นเป็นดังเกราะป้องกันตน เพราะไม่มีอาวุธชนิดใดสามารถทะลุทะลวง ทิ่มแทง ทำร้าย เจ้ายักษ์กินคนตนนี้ได้” ปัญญา คือ อาวุธอันประเสริฐ บุคคลผู้มีปัญญาถึงแม้ตกอยู่ในห้วงแห่งภัย ยังหยั่งเห็นหนทางแห่งการพ้นภัย บุรุษผู้ไร้ปัญญาถึงจะมียศสูงก็หาประเสริฐไม่ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

หนูตัวหนึ่งแอบปีนป่ายลอดเข้าไปในหีบของพราหมณ์ หีบใบนั้นบรรจุผ้าสาฎกเนื้อดีราคาแพง เจ้าหนูตัวน้อยกัดกินผ้าผืนนั้นอย่างเพลิดเพลิน จุดนั้นบ้าง จุดนี้บ้าง จนผืนผ้าเต็มไปด้วยรอยแหว่งรอยโหว่ พราหมณ์ผู้เป็นเจ้าของผ้านั้น ถือเหตุที่เกิดขึ้นนี้เป็นอวมงคลแก่ครอบครัว ผู้ใดไม่ถือมงคลตื่นข่าว ไม่ถืออุกกาบาต ไม่ถือความฝัน ไม่ถือลักษณะดีหรือชั่ว ผู้นั้นชื่อว่า ล่วงพ้นโทษแห่งการถือมงคลตื่นข่าว ครอบงำกิเลสเครื่องป...

“งูตัวหนึ่งอาศัยอยู่ในจอมปลวก มันเกรี้ยวกราดด้วยควันไฟกระทบนัยย์ตาของมัน เจ้างูจอมโกรธเลื้อยออกมาพลางคิดว่า ใครกันนะมาเผาไฟทำควันให้เกิดขึ้น ด้วยความโมโหอย่างสุดกำลัง ทันทีที่เห็นบุรุษผู้นั้นแล้ว เจ้างูจึงจมเขี้ยวอันมีพิษร้ายไปที่ขาของเขา บุรุษผู้นั้นล้มลง และเสียชีวิตทันทีด้วยพิษของงู”  ผู้มีปัญญาย่อมพิจารณาถึงความโศกจากการพลัดพรากด้วยปัญญาว่า  "ความรำพันเศร้าโศกถึงคนที่จากไปแล้วไม่มีประโยชน์ ยิ่...

“จระเข้ตัวหนึ่ง นอนเอาศรีษะพักพาดไว้ที่หินดาดก้อนใหญ่ซึ่งอยู่กลางลำน้ำ พาดศรีษะไว้แล้วก็ทำทีนิ่งสนิทเหมือนก้อนหิน รอลิงโพธิสัตว์ตัวนั้น” ปัญญาเป็นดังเครื่องวินิจฉัย พิจารณา เรื่องราวตลอดสายให้ถึงเหตุถึงต้นตอได้ ผู้มีปัญญาย่อมสามารถคุ้มครองคุ้มภัยตนให้รอดพ้นจากศัตรูผู้ปองร้าย Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

งูตัวหนึ่งมีพิษแสนร้ายกาจ ด้วยความหิวโหย เมื่อได้กลิ่นขนมหอมลอยตามลมมา เจ้างูตัวร้ายจึงเลื้อยไปตามกลิ่นนั้น แล้วเข้าไปซ่อนตัว และกินขนมนั้นด้วยความเอร็ดอร่อย ปัญญาเท่านั้นเป็นสิ่งประเสริฐที่สุด ธรรมทั้งหลายที่เหลือเป็นเพียงบริวารของปัญญา เหตุดังนั้น พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ว่า “ผู้ฉลาดทั้งหลายกล่าวว่า ปัญญาแลประเสริฐที่สุด เหมือนดวงจันทร์ประเสริฐกว่าดวงดาวทั้งหลาย ฉะนั้น ศีลก็ดี แม้สิริก็ดี ธรรมของสั...

“ปูตัวหนึ่งเอาก้ามอันแข็งแรงทั้งสองของมัน คีบหนีบคอนกกระยางไว้ จนนกกระยางนั้นปากอ้า น้ำตาไหล และไม่อาจทำอันตรายใด ๆ แก่ปูเจ้าปัญญาได้อีกต่อไป” บุคคลผู้ใช้ปัญญาลวงหลอกมีความสุขบนความทุกข์ของผู้อื่น ในท้ายที่สุดย่อมประสพมหัตภัยจากการกระทำของตน เหมือนดั่งนกกระยางต้องจบชีวิตด้วยการถูกปูหนีบคอ เหตุเพราะความเจ้าเล่ห์หลอกลวง Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

“ลิงฝูงหนึ่ง ช่วยกันถอนต้นไม้ทั้งต้นเล็ก ต้นใหญ่ ถอนต้นไม้ไปก็ดูรากของต้นไม้ไปด้วย ถอนแล้วก็ดูราก ดูรากแล้วก็ปักลงดิน ทำแบบนี้ซำ้ไปซำ้มา ช่างน่าประหลาดใจจริง”  บุคคลผู้ไม่มีปัญญาไม่เพียงแต่จะนำภัยมาสู่ตน ย่อมนำพาภัยตลอดถึงผู้อื่นด้วย  เหตุดั้งนั้น บัณฑิตย่อมไม่สรรเสริญชีวิตของผู้ไม่มีปัญญาว่าประเสริฐ ดังเช่น ฝูงวานรผู้เฝ้าอุทยานนี้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

นกกระไนตัวหนึ่ง ส่งเสียงร้องเจื้อยแจ้ว ฟังแล้วช่างไพเราะ แต่เสียงที่แสนไพเราะนี้กลับกลายเป็นเสียงแห่งมหันตภัย ที่นำอันตรายมาสู่ชีวิต เพียงเพราะความสำคัญผิด "ปัญญา" ทำให้เข้าใจอะไรได้ถูกต้อง ความสำคัญที่ถูกต้องนำพาความสุข ความเกษมและความดีงามมาสู่ชีวิต “เริ่มต้นปีใหม่ด้วยการนำธรรมะเข้าสู่จิตใจ ให้มีปัญญาเกิดขึ้น” ติดตามรับฟังได้ในนิทานพรรณนา ตอน ความสำคัญผิด Hosted on Acast. See acast.com/privacy f...

มีหนอนตัวหนึ่ง เมื่อครั้งอดีตเคยเกิดเป็นมเหสีของพระราชาแห่งแคว้นกาสี หนอนมเหสีตัวนี้พบรักใหม่กับหนอนโคมัย ลืมความรักจากพระราชาผู้เป็นพระสวามีจนหมดสิ้น เพียงเพราะความสุขใหม่ปกปิดความสุขและทุกข์เก่าเอาไว้ …เหตุเกิดจากความไม่รู้… สุขเก่า ทุกข์เก่า ที่ถูกปกปิดด้วยของใหม่ นำมาสู่ทุกข์อันไม่รู้จักจบสิ้น หนทางแห่งการอยู่เหนือสุข และทุกข์ นั้นมีอยู่จริง… ติดตามได้ใน นิทานพรรณนา ตอน หนอนท้าช้างสู้ Hosted o...

ปรารภเรื่องการเลี้ยงดูบิดามารดา ซึ่งเป็นคุณธรรมอันเป็นมงคลอย่างยิ่ง เป็นความดีความงามที่เกิดขึ้น แล้วเราระลึกนึกถึงได้ จะเป็นนิมิตเป็นเครื่องหมายที่ทำให้เราดำเนินไปตามธรรมะที่ไม่ตาย เป็นความดีที่ไม่สูญหาย ไม่ว่าในกาลไหน ๆ ก็ตาม จึงได้ยก "กัจจานิชาดก" ซึ่งเป็นเรื่องราวที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสเล่าแก่ครอบครัว ๆ หนึ่งในเมืองสาวัตถี Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เป็นเรื่องราวที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนพระเจ้าปเสนทิโกศลว่าควรปกครองด้วยธรรมราชาไม่ควรปกครองด้วยอคติทั้ง 4 โดยยกชาดกเมื่อครั้งเป็นโพธิสัตว์ถึง 2 เรื่อง เรื่องแรกราโชวาทชาดก ดาบสโพธิสัตว์กล่าวสอนพระราชาผ่านรสชาดของผลนิโครธ ถ้าปกครองดีรสชาดจะหอมหวาน ถ้าไม่ตั้งในธรรมรสชาดจะขม พระราชาได้ทำการทดลองเห็นผลตามนั้น และยังได้อุปมาเปรียบเทียบโคผู้นำฝูงที่ดีจะพาข้ามแม่น้ำได้พ้นภัย ราชาที่ดีก็เช่นกัน เรื่องที่สองเต...

เด็กชายคนหนึ่งถูกขังอยู่ในกรงเหล็ก ถูกขังไม่ให้ออกไปข้างนอกตั้งแต่เกิดจนถึงอายุ 16 ปี ถึงได้ออกไปนอกกรงเหล็กอันนี้ เรื่องราวนี้มาในอโยฆรชาดก เรื่องราวที่มีการผูกเวรกันระหว่างพระราชเทวีกับนางยักษิณีตนหนึ่ง จึงทำให้พระราชบิดาสร้างกรงเหล็กไว้ เพื่อป้องกันอโยฆรกุมารไม่ให้ถูกนางยักษิณีจับกิน ครั้นออกมาจากกรงเหล็กจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป ส่วนจุลลสุตโสมชาดก เป็นเรื่องราวของพระพุทธเจ้าในครั้งที่เสวยชาติเป็นพระ...

ในเอพิโสดนี้นำเสนอเรื่องการออกมหาภิเนษกรมณ์ คือ การออกบวช โดยหยิบยกเรื่องหัตถิปาลชาดก ในครั้งที่พระพุทธเจ้าเป็นโพธิสัตว์ออกบวชสร้างบารมีที่เรียกว่า เนกขัมมะบารมี ซึ่งเนกขัมมะเท่านั้นที่จะเป็นทางออกในการเริ่มต้นอะไรดี ๆ เดินตามมาท่ามกลางก็สวยงาม และจบลงได้อย่างงดงามนุ่มนวล  ในครั้งนั้นพระพุทธเจ้าทรงเสวยชาติเป็นบุตรของพราหมณ์ปุโรหิต ชื่อหัตถิปาลกุมาร แม้ว่าบิดาและพระราชาต้องการให้ขึ้นครองราชย์ แต่หั...

ในเอพิโสดนี้นำเสนอเรื่องเวมานิกเปรต ที่ได้รับโทษของกามที่มีความต่ำทรามเศร้าหมอง ทำให้ตายแล้วบังเกิดในนรกเดรัจฉานเปรตวิสัยได้ ซึ่งเวมานิกเปรตเป็นหนึ่งในภพของเปรต เรื่องแรกเป็นเรื่องของปุโรหิตคนหนึ่งที่ทำหน้าที่โดยไม่ชอบฉกฉวยเอาประโยชน์ ขูดเลือดขูดเนื้อ รับสินบน วินิจฉัยคดีไม่เป็นธรรม แต่ด้วยเคยรักษาอุโบสถศีลเพียงครึ่งวัน และเคยให้ทานมะม่วงกับหญิงผู้ถือศีลอุโบสถ เมื่อตายไป ด้วยผลบุญจึงเป็นเทวดาตอนกล...

ในเอพิโสดนี้ พระพุทธเจ้าทรงตรัสเรื่องตักการิยชาดก ปรารภพระโกกาลิกะ ที่ในอดีตชาติเป็นปุโรหิต ส่วนพระพุทธเจ้าตอนเป็นพระโพธิสัตว์ ชื่อตักการิยมาณพ เป็นลูกศิษย์ของปุโรหิต โดยปุโรหิตได้สร้างปัญหาให้ตัวเองด้วยว่าวาจาของตัวเอง เกือบจะถูกฆ่าพลีกรรม โชคดีที่ตักการิยมาณพช่วยไว้ได้ แต่ในสมัยพุทธกาลนั้น พระโกกาลิกะได้ผูกอาฆาตว่าร้ายต่อพระอัครสาวกทั้งสอง แม้พระพุทธเจ้าทรงตรัสห้ามแล้วถึงสามครั้ง ทำให้ต่อมาผิวหน...

"กรรมทุกอย่างที่นรชนสั่งสมไว้แล้ว ย่อมมีผลเสมอไป ขึ้นชื่อว่ากรรมแม้จะเล็กน้อยที่จะไม่ให้ผลเป็นไม่มี" ในวันนี้เป็นเรื่องของเด็กจัณฑาล 2 คนที่สนิทกันอย่างมาก คือ ไปไหนก็ไปด้วยกัน เล่นก็เล่นด้วยกัน ทำอะไร ๆ ก็ทำแบบเดียวกัน แม้แต่เวลาคิด ก็คิดเหมือนกัน แต่ด้วยความที่มีเป็นคนนอกวรรณะ เป็นจัณฑาล จึงถูกทำร้าย ชีวิตเกิดปัญหาต่าง ๆ เรื่องราวนี้มาในชาดกที่ชื่อว่า จิตตสัมภูตชาดก Hosted on Acast. See acast.co...

นิทานพรรณาวันนี้มาในชาดกที่ชื่อว่า "ฆตบัณฑิตชาดก" เป็นเรื่องราวปรารภความที่ว่า…เมื่อลูกตาย แล้วเกิดความเสียใจ จะชำระกำจัดความเสียใจนั้นได้อย่างไร ? และจะทำใจอย่างไร ? ซึ่งถ้าเราได้ฟังเรื่องราวของชาดกนี้ จะพบได้เลยว่ามีแง่มุม มีข้อคิดอยู่หลายอย่างทีเดียว ที่พระพุทธองค์ต้องการสอนให้เราได้รู้วิธีว่าอะไรเป็นหนทางที่ว่าด้วย ความดับความโศก Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในวันนี้เป็นเรื่องราวในอดีตชาติสมัยที่พระพุทธเจ้าทรงเสวยชาติเป็นสุกร มาในชาดกชื่อว่า ตุณฑิลชาดก พระโพธิสัตว์ และสุกรน้องชายกำลังจะถูกนักเลงสุราจับไปประหาร แต่พระองค์ทรงพระปรีชาตรัสคำสอนจนทำให้เกิดศรัทธาขึ้นในจิตใจของมหาชน สอนให้ตั้งอยู่ในศีลห้าได้ "ห้วงน้ำ คือ พระธรรมไม่มีโคลนตม บาปเรียกว่าเหงื่อไคล และศีลเรียกว่าเครื่องลูบไล้ใหม่ แต่ไหนแต่ไรมา กลิ่นของศีลนั้นไม่ขาดหายไป เหล่าชนผู้ไม่รู้ ผู้ฆ่าสัต...

นิทานธรรมบทในวันนี้ มีมาทั้งหมด 5 เรื่องด้วยกัน เริ่มตั้งแต่เรื่องของอุบาสก-อุบาสิกาคู่หนึ่งที่บรรลุอรหันตผลได้ในเพศฆราวาสนี้เลย ท่านทั้งสองเมื่อพบพระพุทธเจ้าแต่กลับเรียกพระองค์ว่าลูก ยังมีเรื่องของภิกษุฉัพพัคคีย์ที่เป็นต้นบทของพระวินัย เรื่องพระวักกลิเถระผู้ติดในรูปโฉมสรีระของพระพุทธเจ้า เรื่องอุปกาชีวกที่ได้พบพระพุทธเจ้าเป็นคนแรกหลังการตรัสรู้แต่ก็ไม่มีศรัทธาในพระองค์ และสุดท้ายเป็นเรื่องของแม่ไ...

วันนี้เป็นตอนสุดท้ายของกุณาลชาดก ที่นกดุเหว่าโพธิสัตว์จะได้เล่าย้อนต่อเนื่องไปในอดีตชาติ ในวันนี้ก็มีมา 2 เรื่องด้วยกันคือ เรื่อง นางปัญจปาปี และนางปิงคิยานี โดยมีใจความสำคัญเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของกาม ที่ถ้าเมื่อเรามีความยินดีในกามแล้ว ความทุกข์ย่อมจะเป็นผลที่พึงหวังได้อย่างแน่นอน ในช่วงท้ายก็ยังมีบทสรุปโทษของกาม และอานิสงค์ของศีลเพิ่มเติมให้อีกด้วย Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more...

"ผู้ใดเสพกามเพราะไม่รู้จักโทษ กามก็ย่อมฆ่าผู้นั้นเสีย เหมือนบริโภคผลไม้ที่มีพิษ ฉะนั้น"   วันนี้เป็นตอนที่ 3 ของกุณาลชาดก ที่นกดุเหว่าโพธิสัตว์จะได้เล่าย้อนต่อเนื่องไปในอดีตชาติ วันนี้มีมาหลายเรื่องด้วยกันคือ เรื่อง นางกุรุงคเทวี เรื่อง พระมารดาของพระเจ้าพาราณสี และเรื่อง พระเจ้ากินนร-พระเทวีกินรี โดยมีใจความสำคัญเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของกาม ที่ถ้าเมื่อเรามีความยินดีในกามแล้ว ความทุกข์ย่อมจะเป็นผลท...