ธรรมบรรยาย โดย พระอาจารย์นาวี ปิยทัสสี

.

.

เป็นนักปฏิบัติ นักภาวนา ​ องค์ความรู้สมาธิและวิปัสสนานั้น จะเป็นองค์ความรู้ที่ให้ผู้ปฏิบัติ ได้มาสัมผัสกับสิ่งใหม่ของชีวิต โดยไม่ต้องไปวางแผนอะไรในอนาคตเลยนะ . .ไม่เลย ! ​ เราจะสัมผัสสิ่งใหม่ ประจักษ์แจ้งกับสิ่งใหม่ เห็นความงดงามของสิ่งใหม่ ในขณะนี้ เดี๋ยวนี้ ​ ชีวิตคือความสืบต่อของสิ่งใหม่เสมอ ​ อย่างลมหายใจเข้า ลมหายใจออก เราไม่สามารถดํารงอยู่กับลมหายใจที่เก่า ​ . . ลมหายใจนั้น'ใหม่เสมอ'...

เราต้องเข้าใจก่อนว่าที่เราประพฤติปฏิบัติมา ศึกษาองค์ความรู้เรื่องจิตภาวนา มีนัยยะเหมือนกันกับในชีวิตประจําวัน ก็คือปลดเปลื้องทุกข์ ​ เราข้ามพ้นทุกข์ได้มากน้อยแค่ไหน ? ในเวลาหนึ่งชั่วโมง หากเราปฏิบัติด้วยตัวเอง กว่าที่จะหยั่งลงสู่ความสงบนี้ ใช้เวลามาก ​ แล้วเราแจ่มแจ้งหรือเปล่า ว่าที่ไม่สงบนั้นคืออะไร ความสงบเรารู้แล้วว่า คือสภาวะที่เป็นหนึ่งเดียว ตั้งมั่นในปัจจุบัน นั่นแสดงว่าที่จิตไม่สงบนั้น ก็ต้...

เพราะเวลาเป็นตัววัดว่ามีการเคลื่อนของวิญญาณ มีการเคลื่อนของสังขาร มีการเคลื่อนของเวทนา มีการเคลื่อนของสัญญา มีการเคลื่อนของรูปวัตถุการเคลื่อนจากจุดหนึ่งไปสู่อีกจุดหนึ่งนี่เขาก็เรียกว่ากาลเกิดขึ้นแล้ว เมื่อสภาวะที่เคลื่อนของวงกลมนี้ที่อยู่ข้างล่างที่เวลานั้นตั้งอยู่ ได้ดับไปไม่มีเวลา ไม่มีการปรากฏของเวลาของขันธ์สภาวะนั้นเรียกว่า'นิพพาน'ที่คุรุบางท่านบอกว่า สภาวะนี้แหละที่เรียกว่าจิตเป็นผู้ท...

.

วันนี้พระอาจารย์จะนำอุบายใหม่ ที่จริงก็เป็นอุบายที่พระพุทธองค์ทรงตรัสกับเหล่าภิกษุทั้งหลาย ซึ่งตั้งแต่มี zoom เราไม่เคยใช้อุบายนี้มาก่อน นั่นคือเมตตาเจโตวิมุตติ ด้วยกำลังของเมตตา ความปรารถนาที่ดี การไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกัน สามารถนำไปสู่วิมุตติได้ เป็นไฉน เป็นอย่างไร พลังแห่งเมตตาจิตจะน้อมนำจิตให้เข้าไปสู่ความสงบระงับได้ระดับไหน ​ เมื่อเมตตาจิตมีกำลังมาก จะเคลื่อนไปสู่รูปสัญญาสี่ขั้นเบื้องต้น อร...

ปุ. มีผู้ปฏิบัติธรรมส่งคำถามมาว่า เวลาจิตฟุ้งซ่าน ไปเดินจงกรมทำไมถึงฟุ้งหนักว่าเดิม และเป็นที่สังเกตว่าเวลาเคลื่อนไหว จิตยิ่งฟุ้งซ่าน เกิดอะไรขึ้นครับพระอาจารย์ ​​ วิ. เวลาเราเคลือนไหว เวลาเราเดิน เวลาเราทำงาน ทำไมความคิดผุดขึ้นแล้วตามไม่ค่อยทัน เพราะกายที่เคลื่อนไหวได้ ต้องใช้ลมหายใจยาว ความยึดความติดความฟุ้งซ่าน ก็อาศัยลมหายใจเช่นกัน ​ หากใครเผชิญกับความฟุ้งซ่าน มันกลุ้มรุม มีกำลังมากในขณะเคลื่อ...

"พระราหุลได้รับโอกาสอย่างไรจากพระพุทธเจ้า" ​ ในอดีตชาติพระราหุลได้สั่งสม มาเป็นเหตุเป็นปัจจัยส่วนหนึ่ง และได้มาอาศัยในครรภ์มารดา ได้กำเนิดในสายเลือดแห่งศากยะ อันนี้ในภาคของความเป็นเป็นปุถุชน ​ 01:27:42 ​ .. พอพุทธะได้อุบัติขึ้นแล้วในโลก ความสัมพันธ์อันใหม่ก็เกิดขึ้นอีก เพิ่มขึ้นอีก ซึ่งความสัมพันธ์อันใหม่นี้ แม้ไม่ใช่สายเลือด แม้ไม่ได้เป็นความสัมพันธ์ว่า เป็นบุตรธิดา เป็นญาติมิตร ยังไงก็...

.

ขอปรารภเบื้องต้นเนื่องในเทศกาลปีใหม่ดั้งเดิมของไทย วัตถุประสงค์มีหลายอย่าง อะไรที่จะนำให้ชีวิตไปอยู่กับสิ่งใหม่ ๆ โอกาสที่จะเปิดพื้นที่ให้จิตได้สัมผัสกับสิ่งใหม่ ก็คือแรงดึง แรงยึด แรงติดในสิ่งเก่า ด้วยวิบากกรรม ด้วยผลแห่งการกระทำ ด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ได้ประมาทพลาดพลั้งในพระรัตนตรัย ในคุรุอาจารย์ ในบิดามารดา ในผู้มีพระคุณ ​ ความประมาทเหล่านั้นหากว่าเราไม่ได้รับการอโหสิ หรือจิตมิได้มีการสำนึก...

. . เนื่องในโอกาส ผู้ปฏิบัติที่เข้าร่วมการถ่ายทำสารคดี National geographic ณ ศูนย์วิปัสสนา วัดถ้ำดอยโตน พระอาจารย์นาวี ปิยทัสสี ได้แสดงธรรมเทศนาในถ้ำ หลังจากที่ผู้ปฏิบัติได้นั่งจบชั่วโมง อันสืบเนื่องจากคำถามของนักแสดงจากกองถ่ายที่ชื่อ'แอนนา' ได้ตั้งคำถามว่า อากาศธาตุมีส่วนอย่างไรในสมาธิ ? ในธรรมบรรยาย พระอาจารย์แสดงถึงความเชื่อมโยงของ "ลม ความคิด ปัจจุบันขณะ และการสิ้นสุดลงของขณะ&quot...

เมื่อใดที่จิตหยุดการโลดแล่นไปในโลกของความรักชัง ไม่แหวกว่ายไปในสายธารแห่งความพึงพอใจไม่พึงพอใจ ขณะนั้นแหละที่จิตจะได้สัมผัสกับโลกสมาธิ ​ โลกสมาธิเป็นโลกของปัจจุบันขณะ ผู้เห็นความสืบต่อของขณะ คือผู้เห็นความเกิดและความดับ เห็นการเปลี่ยนแปลงในขณะ ขณะ ​ จากโมเมนต์ สู่โมเมนต์ ขณะสู่ขณะ เห็นแบบนี้ รู้แบบนี้ ประจักษ์แบบนี้ พระองค์ท่านใช้คําว่ารู้ชัด รู้ชัด รู้ชัด รู้ชัดจากพื้นที่ของทุกข์ จะเคลื่อนไปสู่พื...

พระอาจารย์ได้พูดถึงความสุข ในช่วงที่พระอาจารย์นํานั่งสมาธิ สุขสัจจะ ผู้ที่เข้ามาศึกษาคําสอนในพุทธใหม่ใหม่เนี่ย จะมีคำถาม ​ ความสุข ก็เป็นสัจจะอย่างหนึ่งมิใช่หรือ สุขเวทนาซึ่งก็เป็นเวทนาเหมือนกัน ทําไมพระองค์ท่านถึงไม่นิยามสุขสัจจะบ้าง ​ ถูกต้องนะ เพราะสุขสัจจะนั้นอยู่ในหมวดของ สมุทัยสัจจ คือตัวตัณหา ​ ตัณหานี้จะไปร้อยรัด "สุขเวทนา" ตัณหาความเพลิน แรงปรารถนาล้วนแล้วแต่อิงสุขเวทนา ธรรมชาติ...

มีผู้ปฏิบัติได้ถามเข้ามา เกี่ยวกับเรื่องที่พระอาจารย์ไม่ได้อธิบายนานแล้ว เกี่ยวกับอริยวาส ๑๐ ​ "อริยะ" คือผู้ที่ข้ามพ้นไปแล้ว ข้ามพ้นในระดับพระขีณาสพ คือพระอเสขะ ผู้หลุดพ้นแล้วโดยสมบูรณ์ ท่านมีเครื่องอยู่อย่างไร "อาวาส" แปลว่าที่อยู่ ของจิต "อริยะ" ​ ​ 01:14:41 ​ อริยวาสในพระสูตรนี่ พระอริยะเจ้าเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตในปัจจุบัน และอนาคตย่อมอยู่อาศัยแล้ว ซึ่งธรรมอันเป็...

Moment สู่ moment moment อันนี้เขาเรียกว่าอยู่กับความจริงที่ไม่มีสันติ ไม่มีสันติภาพเกิดขึ้นเพราะ-จิตมันไปหมกมุ่นอยู่กับตัวตนมันพยายามไปควบคุมอะไรสักอย่าง ควบคุมโลกของฉัน โลกของฉันน่ะจะมีไหมโดยที่ไม่มีความสัมพันธ์กับโลกของผู้อื่นคุณควบคุมโลกของตัวเอง จริงรึเปล่า 01:11:50 ตัวเองสัมพันธ์กับผู้อื่นใช่มั้ย ความมีตัวตนน่ะ มันจะปรากฏได้ในโลกของความสัมพันธ์เท่านั้น เพราะฉะนั้นการไปหมกมุ่นกับตัวเองก็คือกา...

มีคํากล่าวในวงผู้ปฏิบัติว่า มีสภาวะสมาธิประเภทหนึ่ง เป็นสมาธิที่ไม่ต้องเข้าไม่ต้องออก หลับตาลืมตาเท่ากัน ​ มีสมาธิแบบนี้ด้วยหรือ ! ​ ทําไมพระองค์ท่านไม่ตรัสไว้ หรือว่าอาจจะตรัสไว้แต่ตกหล่นในการบันทึกหรือปล่าว ! " สมาธิประเภทหนึ่งที่ไม่เข้าไม่ออก หลับตาลืมตาเท่ากัน " ​ ประเด็นนี้พระอาจารย์จะตอบโดยสภาวะ ซึ่งจะไม่พูดถึงว่า มีอยู่หรือไม่มีในพระสูตร หรือมีการบันทึกไว้ในประเด็นนี้ เราพยายามอนุ...

"Every moment, every time we delve into the breath, we will see peace arise at that moment. Why does the breath offer, why does it open up space for us to find peace? ​ Because in that present moment... it is free from the past, free from comparison, free from the world of relationships." ​ ทุกขณะทุกครั้งที่เราหยั่งลงสู่ลมหายใจ เราก็จะเห็นสันติเกิดขึ้นเมื่อนั้น ทําไมลมหายใจถึงหยิบยื่น ถึงเปิดโอกาส...

01:14:35 พวกเราตามให้ทันนะ สภาวะความเป็นคู่เนี่ยจิตยังเห็นการเคลื่อนอยู่อย่างวงกลมนี่ มีจิตเข้าไปเห็นวงกลมอยู่ หมุนวนไป มันยังมีสภาวะความเป็นคู่อยู่ใช่ไหม ยังมีสภาวะจิตอยู่จิตก็เข้าไปเห็นวงกลมนี้อยู่ จิตมันเคลื่อนมั้ย! จิตเข้าไปเห็นการเคลื่อนของของวิญญาณธาตุ ของขันธ์เนี่ย แต่ว่าไม่เข้าไปร่วมแค่นั้นเอง 01:15:15 จนกระทั่งไปถึงจุดๆหนึ่ง วงกลมทั้ง ๖ วงเหลืออยู่วงเดียวที่ทํากิจก่อนที่วงกลมนี้จะดับไป ก็...

ปุ : ในอเสขบุคคลที่ไม่ค่อยได้ใช้ญานทัสสะไปในกิจอื่นพร่ำเพรื่อ เช่นนี้แล้วความแม่นยำของญานทัสสนะจะสูงถูกไหมคะวิ : การที่ท่านเหล่านั้นได้เข้าไปสู่สภาวะที่ว่าเข้ารูป-อรูป ดับสัญญาและเวทนา นั่นคือการทําขันธ์ให้ละเอียด เมื่อขันธ์ละเอียดแล้ว จะส่งผลให้เกิดธรรมจักร เมื่อธรรมจักรเกิดแล้ว สภาวะของธรรมจักรดําเนินอยู่ แม้แต่ฌานไม่ลงมาแตะแล้ว รูป-อรูปไม่ลงมาเลย อยู่ข้างบนตลอด นั่นจะเป็นเหตุปัจจัยให้เกิดญานทัศ...

.

เมื่อเราใช้อุบายว่า จิตจงอิสระจากการเลือกอารมณ์ทั้งปวงในคาบนี้ ใน ๔๐ นาทีนี้ ใน ๑๐ นาทีนี้ ใน ๕ นาทีนี้ มันจะเงียบ ในสมองจะเงียบ เงียบจากความคิด กิจกรรมทางความคิดเงียบเพราะอะไร เพราะแรงปรารถนามันเงียบ ​ 01:07:00 ตัวตนเงียบ อุปาทานเงียบ นันทิ-ความเพลิน กิจกรรมที่จะเติมเต็มมันเงียบ พอเงียบปุ๊บ ลมหายใจก็เงียบ สมองก็เงียบ นั่นคือที่มาของคำว่า "ลมหายใจจะหยาบหรือละเอียด ยาวหรือสั้น มีจิตเป็นสมุฏฐาน...

01:08:48 ​ พระอาจารย์ ไม่ค่อยได้ปรารภเรื่องนี้เท่าไหร่ วันนี้มีเหตุปัจจัยให้ได้นํามาแสดง นําประสบการณ์มาแบ่งปันให้กับผู้ปฏิบัติ สําหรับผู้ที่ยังไม่ได้บรรลุธรรม ยังไม่ได้เข้าสู่กระแสเลย ที่เห็นการเกิดการดับของรูปและนามมาแล้วหลายคอร์ส หลายบัลลังค์ หลายพิจารณา อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา หยั่งลงสู่การเคลื่อนการเกิดดับแล้ว ​ 01:09:24 ​ เมื่อใดที่การเกิดดับของรูปและนาม เคลื่อนจากหยาบไปละเอียด นั่นแหละ ถ้าเป็...

ปฐมพุทธพจน์ <<<<<>>>>> อะเนกะชาติ สังสารัง สันธาวิสสัง อะนิพพิสัง คะหะการัง คะเวสันโต ทุกขา ชาติ ปุนัปปุนัง คะหะการะกะ ทิฏโฐสิ ปุนะเคหัง นะกาหะ สิ สัพพา เต ผาสุกา ภัคคา คะหะกูฏัง วิสังขะตัง วิสังขาระ คะตัง จิตตัง ตัณหา นัง ขะยะ มัชฌะคาติ. ​ ----------- ​ เมื่อตรัสรู้แล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงกล่าวขึ้นพระองค์เดียว ว่า.- ​ ​ ​ ​ ​ "เมื่อเรายังไม่ประสบพบญาณวิเศษ เร...

00:56:58 ด่านสุดท้ายที่ผู้ปฏิบัติจะต้องผ่าน ด่านสุดท้ายของชีวิต ศิลปะแห่งการตาย ใครมีศิลปะบ้าง ? หรือว่าอําลาโลกนี้ไปด้วยความเจ็บความปวด ด้วยความทรมาน ด้วยความไม่พร้อม นั่นแสดงว่าไม่มีศิลปะ ไม่มีองค์ความรู้ ไม่พร้อมที่จะจาก ไม่พร้อมที่จะอําลา จากบทบาทที่ตัวเองแสดงอยู่ในโลกใบนี้ ​ ซึ่งเมื่อหมดเวลาแล้วก็ให้เวลามาแค่นี้ เรียกว่าด่านสุดท้าย ด่านสุดท้ายจริงไหม ​ 00:58:03 ถ้าไม่พร้อมสําหรับด่านสุดท้าย จ...