Voorproevers

Voorproevers zendt uit van tussen brieven, aantekeningen en testamenten die u nooit eerder te zien kreeg. Ze komen uit de archieven van het Plantin Moretus Museum en zijn geschreven door de vrouwen van de familie. Ze werpen een nieuw licht op de rol van vrouwen in die tijd: ze waren zàkenvrouwen en hadden behoorlijk wat macht. Waarom hebben we ons al die tijd gefocust op mànnen? Wat zegt dat over...

In 2019 reisde Michael Van Peel met zijn Vespa naar de Noordkaap, 'een parking en een giftshop aan een mistig uiteinde van het Europese continent', maar ook 'een magneet voor mafketels en reizigers'. Over zijn ontmoetingen onderweg schreef hij nadien het boek 'Nordkapp Stories'. In 2025 nam hij opnieuw contact op met de mensen die hij toen ontmoet had. Zijn ze net als de wereld veranderd? Zijn ze...

Tijdens het leven van journaliste Tine Hens is de biodiversiteit op onze aarde er zwaar op achteruit gegaan. Niet alleen zeldzame soorten verdwijnen, ook wat ooit gewoon was, wordt steeds zeldzamer. Met haar 'Archief van mogelijk verlies' werpt Hens een dam op tegen dit geheugenverlies. Ze haalt herinneringen op aan kieviten, palingen, olmen, spreeuwen, leeuweriken, korenbloemen. Aan sneeuw, glets...

Pubers opvoeden, bestaat er een moeilijkere opdracht? Wat met smartphones, sociale media, seks en drugs? Menig ouder zit tijdens die onstuimige tienertijd met de handen in het haar. Hierbij is het goed om weten dat het puberbrein nog in constante ontwikkeling is. In zijn boek 'De flexgeneratie' schetst Peter Adriaenssens wat er tijdens die cruciale jaren in al die jonge hoofden gebeurt. Hij legt h...

Is de mens nu nog niet af? Na miljoenen jaren evolutie is er nog altijd veel te wensen over. Survival of the sukkels. En dat is maar goed ook. Onvolmaaktheid is juist onze charme. In zijn nieuwe boek 'Het menselijk tekort' legt bioloog Midas Dekkers uit dat het tekort hetgeen is dat ons menselijk maakt.

In de podcast 'Liefste Lies' slaagt Heleen Hummelen erin om, samen met Wieky de Boer, iemand tot leven te wekken die we enkel uit brieven kennen. In het stadsarchief van Sittard bevindt zich een koffer met honderden brieven, geschreven tussen 1940 en 1952 en allemaal gericht aan één vrouw: Lies. Het blijken liefdesbrieven van meer dan veertig aanbidders te zijn, zowel mannen als een enkele vrouw....

Jan Van Langendonck heeft dappere voorouders. Zowel zijn moeder als zijn grootouders zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet. Jan zocht en vond een hoop verhalen daaromtrent. Op basis daarvan maakte hij een theatervoorstelling, 'De geheime kamer'. Het nichtje van Jan, Anne-Marie Van Langendonck, woont in Warschau en helpt Oekraïners in nood. Ook zij is dapper. Annemie Peeters wil weten...

Vierendelen, onthoofden, ophangen, op de brandstapel, wurgen. Een beetje beul moest het allemaal kunnen. Toch als hij zich staande wilde houden in de Lage Landen van de zestiende eeuw toen openbare executies de normaalste zaak van de wereld waren. Isabel Casteels onderzocht voor haar boek 'Kronieken van de dood' hoe onze verre voorouders daar over dachten. Hoe ging het er precies aan toe? Wie ware...

Rasit Elibol is een succesvol journalist. Na 25 jaar keert hij terug naar Wormer, het dorp waar hij opgroeide als een van de weinige migrantenkinderen, worstelend met verslavingen en geweld. Nu hij is opgeklommen op de sociale ladder en een geslaagde carrière heeft als schrijver en journalist voelt hij zich opnieuw de buitenstaander. Vanuit dat perspectief reflecteert Elibol op het Nederland van n...

Het Israëlisch-Palestijns conflict dat de voorbije jaren elke dag het nieuws beheerst is niet begonnen op 7 oktober 2023 met de aanval van Hamas. En is ook niet geëindigd op 13 oktober 2025 met de vrijlating van wederzijdse gijzelaars. Wat zijn de dieperliggende oorzaken en raakt het conflict ooit opgelost? Op die vragen zoekt Midden-Oosten-specialist Inge Vrancken een antwoord in haar boek 'Land...

Soms lees je over een spectaculaire doorbraak in de wetenschap en als je daar als gelovige in de vooruitgang blij mee bent, is er slecht nieuws: het is niet altijd waar. Er bestaat namelijk zoiets als wetenschapsfraude en wel meer dan je denkt. 'Sloppy science' noemt wetenschapsjournalist Stan van Pelt het. Van selectief shoppen uit meetresultaten tot regelrechte datafabricage, al dan niet uit pla...

Als je geluk hebt, dan weet je door de titel van een boek al goed waar het over zal gaan: “Je verdiende loon, het eerlijke verhaal over onze portemonnees (en hoe je eruit haalt wat erin zit)” van Malu de Bont is zo’n boek. Dit gesprek zal dus over geld gaan, de redenen waarom je minder hebt dan je zou willen, en manieren om daar iets aan te doen. Niet door in crypto te beleggen of je toekomst te m...

De associatie met de coronajaren is niét geheel toevallig. Corona was één van de lastigste virussen die wij, bij leven, kennen. Het gooide onze wereld overhoop. Hoe komt het dat we dat niét zagen aankomen? En als we 6 jaar terug zo argeloos waren, hoe groot is dan de kans dat we ons opnieuw laten verrassen? Is ons ministerie van Microbiologische Landsverdeding wel goed uitgerust? En wat houdt ons...

Toen Maaike Leyn vernam dat er in het kleine omkleedkamertje dat ooit bij het dokterskabinet van haar schoonvader hoorde een vreemdsoortig kunstencaberdouche was ingericht door kunstenares Lilliane Vertessen was haar verbeelding zodanig geprikkeld dat ze er meer over moest weten. Sterker nog, een tweedelige podcastreeks over moest maken: 'Het Lilian-eum'. Een verhaal over een intrigerende kunstena...

Kijk in je boekenkast of scroll door je platenlijst, en de kans is groot dat driekwart ervan geïnspireerd is door een gevoel dat ons maar een paar keer in dit leven overkomt, maar er wel behoorlijk op inhakt: liefdesverdriet. Ronald Giphart, schrijver van (liefdes)romans, wou wel eens weten hoe het precies zat met dat liefdesverdriet. Niet in het minst omdat hij er plots zelf door geplaagd werd, i...

Iedereen die de weekendbijlages van de kranten openslaat kent het begrip: work-life-balance. Wij rennen als hamsters in een tredmolen, gejaagd, hebberig, gefrustreerd. Moeten we dan minder werken en meer leven? Maar wat als onze hele identiteit aan dat werk is opgehangen? En moeten we wel altijd die balans nastreven? Anna Lillioja schreef er een boek over.

Het begin van de Russische invasie van Oekraïne: iedereen weet nog waar hij of zij op dat moment was. Er waren de tanks, de bommen en al snel: de hel van Azovstal. Over het beleg van dat onderaardse bunkercomplex onder de grootste staalfabriek van het land maakte oorlogsjournalist Joanie De Rijke (samen met Jasper Christiaens) de aangrijpende docureeks '82 dagen in de Hel'. Aan het woord: gewone i...

De personages in het boek van Aline Sax zijn verzonnen. De plaats van actie is dat niet: het verhaal speelt zich af in Ieper en omstreken, in 1919. De oorlog is voorbij. Soldaten dood. Of terug naar huis. Ieper is kapotgeschoten. Het land daarrond, het vroegere front zit vol met oorlogstuig en lijken - daar krijg je zelfs geen aardappel geplant. Toch komen mensen terug. Gevluchten. Soldaten. Pelgr...

Ons beeld van de inheemse volkeren van Noord-Amerika wordt nog altijd mee bepaald door Karl May en Walt Disney. Al kreeg historica Katrien Demuynck destijds via de hit 'We were all wounded at Wounded Knee' al een realistischer beeld mee: hoe de kolonisatie sinds 1492 mensen en hun cultuur probeerde uit te wissen. Samen met docent inheemse studies Laura M. Devos schreef ze een boek over het wereldb...

De quantumcomputer. Het moet de uitvinding van de eeuw worden, maar voorlopig is het nog wachten op een nuttig exemplaar. In 'De race om het Majoranadeeltje' volgen we wetenschapper Leo Kouwenhoven in zijn zoektocht om de ultieme quantumcomputer te bouwen. Een machine die rekent ‘zoals God’, en die ons zal helpen om ons begrip van de wereld te herzien. Maar geld, geopolitieke macht, pionierswerk e...

'Wel een keuze, geen wens. Wel een wens, geen keuze’ zo begint de podcast 'De eierwekker' van Dide Vonk. Vijf afleveringen rond één enkele, schijnbaar eenvoudige vraag: wil ik kinderen? Dide praat met experts, een kinderwenscoach en medetwijfelaars. Over al dan niet een kind baren in de 21ste eeuw.

Deze zomer kon je op festivalweides meisjes spotten in felrode en groene sportshorts, vaak gecombineerd met hoge, zwarte laarzen. Het was een trend, blijkbaar. Maar waar komt zoiets vandaan? Mode is politiek: denken we wel genoeg na over onze kledij en wat we ermee uitdrukken? Wie heeft die kleren gemaakt bijvoorbeeld? Nsimba Valene Lontanga is bezig met welke modetrends er zijn, maar vooral ook w...

Hendrik Spiering zet ons in het nieuwe seizoen van de podcast 'Wilde Eeuwen' aan het twijfelen over alles wat we denken te weten over de prehistorie. Een tijd waarin holbewoners elkaar bruut de kop in mepten, waar mensen in slordig gedrapeerde dierenvellen rondliepen en waar er geen cultuur was, toch? Uit - weliswaar schaarse - vondsten blijkt dat er tienduizenden jaren geleden veel meer ‘beschavi...

Zes jaar geleden adopteert Jana een wilde hond uit Spanje. Ze noemt hem Boef en haalt hem naar België. Klinkt simpel. Maar het kost véél geduld om van de mensenschuwe berghond een sociaal huisdier te maken. Einde verhaal? Had gekund. Maar niet met déze hond, want hij slaagt erin om haar nieuwsgierigheid naar zijn vroegere leven aan te wakkeren. Dichter bij de natuur. Jana en haar man Marnix zoeken...

Willem Staes is expert Midden-Oosten bij 11.11.11. Het voorbije jaar zocht hij de mensen op achter het grote wereldnieuws. In Gaza, in Libanon, op de Westelijke Jordaanoever, in Tel Aviv, in Syrië. Gevangen in de maalstroom van dit gewelddadige tijdsgewricht. Het resultaat is het boek 'Vuurland' en een gesprek.