Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ Nr 188 Zaskakująca porażka premiera Andreja Babiša w wyborach parlamentarnych Nieoczekiwane zwycięstwo w wyborach parlamentarnych w Czechach odniosła konserwatywna koalicja SPOLU. Drugie miejsce zajęła partia ANO premiera Andreja Babiša, dla którego wyborcza porażka może oznaczać koniec władzy w państwie. Trzecie miejsce uzyskała koalicja Czeskiej Partii Piratów i STAN. O nastrojach po...

Rozmowa IEŚ Nr 189 Kłopoty z dostawami gazu na Słowację wpływają na preferencje wyborcze Kłopoty z dostawami gazu i wzrost cen tego surowca wpływają na preferencje wyborcze na Słowacji. Ceny gazu są tam już tak wysokie, że duże firmy ograniczają produkcję, a gospodarstwa domowe i małe firmy muszą się przygotować na przyszłoroczne podwyżki. Szacuje się, że Słowacy za gaz ziemny i energię elektryczn...

Rozmowa IEŚ nr 187 Narasta kryzys migracyjny na polsko-białoruskiej granicy Białoruskie władze konsekwentnie pogłębiają kryzys migracyjny na granicy z Unią Europejską, szczególnie na odcinku z Polską. Na Białoruś sprowadzane są kolejne osoby z państw azjatyckich i afrykańskich, które następnie kierowane są na Zachód. Nie odstraszają ich pogarszające się warunki atmosferyczne ani większa kontrola g...

Rozmowa IEŚ Nr 186 Spór o tablice rejestracyjne przyczyną wzrostu napięcia na granicy kosowsko-serbskiej Wprowadzenie zakazu wjazdu na terytorium Kosowa samochodów z serbskimi tablicami rejestracyjnymi spowodowało wzrost napięcia w regionie. Władze Kosowa twierdzą, że postąpiły tak, ponieważ Serbowie nie pozwalają na wjazd na swoje terytorium pojazdów z tablicami kosowskimi. W obu przypadkach nale...

Rozmowa IEŚ nr 185 Wybory parlamentarne w Rosji umacniają obóz władzy Niedawne wybory w Rosji nie spowodowały większych zmian na tamtejszej scenie politycznej. Raczej można mówić o umocnieniu obozu władzy – przynajmniej oficjalnie. Głosowanie odbywało się przez trzy dni i miało podobny przebieg do ubiegłorocznego głosowania w referendum konstytucyjnym. Jednym słowem, sprzyjało fałszerstwom wyborcz...

Rozmowa IEŚ nr 184 Polityczna i pokoleniowa zmiana warty w Norwegii Zgodnie z przewidywaniami Lewica wygrała wybory w Norwegii. Co prawda liczenie głosów jeszcze trwa, ale nie powinno już dojść do większych zmian. Frekwencja wyborcza wyniosła ponad 76 procent i jest jedną z niższych w historii norweskich wyborów. Po głosowaniu pojawia się wiele pytań dotyczących, m.in. ostatecznego kształtu nowej...

Rozmowa IEŚ nr 183 Międzynarodowe reakcje na białorusko-rosyjskie manewry „Zapad" Białorusko-rosyjskie manewry „Zapad" skupiają uwagę społeczności międzynarodowej, zwłaszcza w naszej części Europy. W przedsięwzięcie zaangażowano w sumie około 200 tys. osób, a część działań odbywa się niedaleko granicy polsko-białoruskiej. Niewątpliwie ćwiczenia wpływają na dalszą integrację Białorusi i Rosji, co b...

Rozmowa IEŚ nr 181 Chiny protestują przeciwko otwarciu przedstawicielstwa Tajwanu na Litwie Zaostrzają się stosunki chińsko-litewskie. Pekin odwołał swojego ambasadora w Wilnie i tego samego oczekuje od władz litewskich. Przyczyną tej sytuacji jest otwarcie przedstawicielstwa Tajwanu na Litwie. Tajwan ma swoje przedstawicielstwa w innych państwach unijnych, jednak oficjalnie zawierają one w nazwac...

Rozmowa IEŚ nr 182 Po wyborach w Norwegii najprawdopodobniej zmiana koalicji rządzącej Wszystko wskazuje na to, że konserwatyści przegrają zaplanowane na 13 września wybory w Norwegii. Z przedwyborczych sondaży wynika, że władze przejmie koalicja ugrupowań centrolewicowych. Pomimo skutecznej walki z pandemią rząd Erny Solberg stracił popularność, w dużej mierze z powodu reform sektora publicznego...

Rozmowa IEŚ nr 180 Człowiek nauki i kultury – Alar Karis nowym prezydentem Estonii Estoński parlament wybrał nowego prezydenta. Będzie nim naukowiec i obecny dyrektor Muzeum Narodowego, 63-letni Alar Karis. Do tej pory Karis nie zajmował się polityką, a jego kandydatura pojawiła się stosunkowo niedawno. Głosowało na niego 72 deputowanych w 101-osobowym parlamencie. To kandydat politycznego komprom...

Rozmowa IEŚ nr 179 Ukraińskie drogi do niepodległości i kształtowanie tożsamości państwowej W najnowszym odcinku Rozmów IEŚ opowiadamy o historii i jednocześnie o przyszłości Ukrainy, która niedawno obchodziła 30 rocznicę niepodległości. Postanowiliśmy przypomnieć, w jakich warunkach doszło do jej ogłoszenia, i opisać zmiany zachodzące w ukraińskim społeczeństwie od 1991 roku. Razem z prof. Walent...

Rozmowa IEŚ nr 178 30 lat niepodległej Ukrainy i wyzwania na przyszłość Ukraina świętuje 30-lecie niepodległości. W ciągu tych lat, pomimo konfliktu z Rosją i utraty części terytorium, państwo to konsekwentnie się umacnia. Podtrzymywane są także prozachodnie aspiracje dotyczące członkostwa w Unii Europejskiej i NATO. O sukcesach i porażkach Ukrainy oraz o perspektywach na przyszłość mówią zastępca...

Rozmowa IEŚ nr 177 Europejskie problemy z gazem wzmacniają Rosję Państwa europejskie mają poważne kłopoty z gazem. Jest go zbyt mało przed zbliżającym się sezonem grzewczym. Wpływ na to miało większe zużycie tego surowca zarówno z powodu dłuższej zimy, jak i w związku z odbudową gospodarki po pandemii COVID-19. W wielu państwach magazyny gazowe nie są wystarczająco wypełnione, nastąpił też duży wz...

Rozmowa IEŚ nr 176 Turystyczne zakamarki Litwy, Łotwy i Estonii W naszym cyklu podróżniczym zachęcamy do poznawania Litwy, Łotwy i Estonii. Mimo że są to państwa nieduże, to jednak bardzo zróżnicowane i oferujące szereg atrakcji. Miłośnicy historii odnajdą w nich ujmujące zabytki, związane np. z historią Rzeczypospolitej. Można odwiedzić urocze wiejskie zakątki, ciche nadmorskie miejscowości, ale...

Rozmowa IEŚ nr 175 Alaksandr Łukaszenka wykorzystuje migrantów do destabilizacji Litwy Litwa wzmacnia granicę z Białorusią, po tym jak drastycznie wzrosła liczba nielegalnych migrantów na granicy z tym państwem. Napływ osób z Iraku, Afganistanu czy państw afrykańskich został sztucznie wywołany przez władze w Mińsku i ma na celu destabilizację państwa litewskiego. Więcej przypadków nielegalnego prz...

Rozmowa IEŚ nr 174 Rosja bliska i daleka – odwiedzamy Moskwę i Petersburg W naszym wakacyjnym cyklu podróżniczym odwiedzamy Rosję, a dokładnie Moskwę i Petersburg. Te najważniejsze miasta naszego sąsiada pełne są niezwykłych miejsc, które warto odwiedzić nie tylko w czasie wakacji. Wiele z nich jest związanych z polską historią. Po Moskwie i Petersburgu oprowadza nas dr Andrzej Szabaciuk z Zespołu...

Rozmowa IEŚ nr 172 Polskie pamiątki na Słowacji – podróże naszych ekspertów... Razem z naszymi ekspertami zapraszamy do zwiedzania państw naszego regionu. Nie musimy wyjeżdżać daleko, wystarczy, że zatrzymamy się gdzieś przy granicy w Polsce. Na jeden dzień możemy pojechać np. na Słowację. W północnej części tego kraju natrafimy na wiele śladów związanych z Polską. Tereny te bardzo dobrze zna dr Ł...

Rozmowa IEŚ nr 173 Czechy to nie tylko Praga – turystyczne atrakcje naszych południowych sąsiadów Wybierając się w czasie wakacji do Czech, wielu turystów staje przed dylematem, co zobaczyć w pierwszej kolejności. Liczba zabytków czy miejsc związanych z kulturą jest imponująca. Centrum państwa i jednym z najatrakcyjniejszych miast jest oczywiście Praga, ale to nie wszystko. Czechy bardzo dobrze zn...

Rozmowa IEŚ nr 171 Z naszymi ekspertami poznajemy państwa Europy Środkowej i Wschodniej – jako pierwsza Ukraina W czasie wakacji proponujemy trochę lżejszą tematykę prezentowanych podcastów. W zależności od warunków, jakie będą panowały w miesiącach letnich, część słuchaczy zaplanuje bliższe bądź dalsze wyjazdy. W naszych rozmowach opowiemy o niektórych wartych odwiedzenia miejscach za naszymi gra...

Rozmowa IEŚ nr 170 Inicjatywa Trójmorza z perspektywy samorządów – podpisanie Deklaracji Lubelskiej Samorządowy Kongres Gospodarczy i II Forum Regionów Trójmorza odbyły się w Lublinie. W wydarzeniu udział wzięli czołowi politycy naszego państwa, z prezydentem Andrzejem Dudą na czele. Dyskutowano, między innymi, o bezpieczeństwie energetycznym, rozwoju innowacyjnej gospodarki oraz transformacji cyf...

Rozmowa IEŚ nr 169 Coraz więcej mieszkańców Europy Środkowej pracuje zdalnie – są jednak spore różnice między państwami Pandemia COVID-19 w istotny sposób wpłynęła na rozwój pracy zdalnej. Szczególnie jest to widoczne w państwach lepiej rozwiniętych i w takich branżach jak ICT oraz w usługach prawniczych, rachunkowo-księgowych czy doradztwie podatkowym. W naszym regionie praca zdalna najszerzej zo...

Rozmowa IEŚ nr 168 Rumunia może się stać gazową potęgą w Unii Europejskiej. Pod jednym warunkiem... Rumunia może się stać w niedalekiej przyszłości największym producentem gazu ziemnego w Unii Europejskiej. Szacuje się, że zasoby tego surowca znajdujące się w rumuńskiej części Morza Czarnego mogą wynosić nawet 200 miliardów metrów sześciennych. Zaspokoiłyby one zapotrzebowanie tego państwa na gaz...

Rozmowa IEŚ nr 167 Pamięć o Jugosławii łączy i dzieli narody na Bałkanach – mija 30 lat od rozpadu tego państwa 25 czerwca 1991 roku Słowenia i Chorwacja ogłosiły niepodległość, co oznaczało rozpad wielonarodowej Jugosławii. Na czele tego państwa przez dziesięciolecia stał Josip Broz Tito, który był gwarantem jego spójności i postacią, która ograniczała spory narodowościowe. Jednak po śmierci mars...

Rozmowa IEŚ nr 166 Wysokie notowania Słowacji po opracowaniu Krajowego Planu Odbudowy…. i wygranym meczu z Polską Słowacy wygrywają zarówno na boiskach Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej, jak i w wyścigu po unijne pieniądze. Jako pierwsi w Grupie Wyszehradzkiej przedstawili Komisji Europejskiej Krajowy Plan Odbudowy. Jest to program reform i inwestycji, który będzie finansowany z Funduszu Odbudowy p...

Rozmowa IEŚ nr 165 Kosowo i Serbia wracają do stołu negocjacyjnego Kosowo i Serbia wracają do stołu negocjacyjnego. Normalizacja wzajemnych relacji jest konieczna, aby oba państwa mogły w przyszłości wejść do Unii Europejskiej. Do tego jednak bardzo daleka droga. Prowadzone od lat rozmowy nie przynoszą wymiernych efektów. Serbia nie uznaje kosowskiej państwowości, a Kosowo nie chce przyznać szczeg...