Açık Mimarlık

Konuklarımız Mario Magnarelli ve Paolo Girardelli ile yeni çıkan "Diplomasinin İzleri: Türkiye'de İtalyan Temsilcilik Yapıları" kitabı vesilesiyle İstanbul'daki İtalyan mirasını ve yüzyıllar süren diplomatik ilişkilerin ürünü mimari yapıları konuşuyoruz. İtalyan Büyükelçiliği'nin girişimiyle Ege Yayınları'ndan çıkan ve Mario Magnarelli ile Luca Orlandi editörlüğündeki kitapta, Tomtom'daki Venedik...

Her ayın son haftasında Cenk Dereli ile mimarlık gündemine bakıyoruz; bu hafta odağımızda mimarlık ödülleri ve yarışmalar var. Pritzker Vakfı'nın Jeffrey Epstein ile ilişkilerinin ortaya çıkması, bunun ardından Pritzker Ödülü'nün ertelenmesi, fakat birkaç hafta sonra Smiljan Radić Clarke'ın ödülü kazandığının duyurulması, Türkiye'de 20. Ulusal Mimarlık Ödülleri'nin büyük ödüllerinin ve başarı ödül...

Kadıköy Rıhtımı'ndaki dolgu alanında yapılması planlanan ve cami, yeraltı otoparkı ve kültür merkezini içeren 33 bin metrekare inşaat alanlı proje, 2015 yılında başlayan uzun yargı süreci devam ederken yeniden gündeme geldi. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'nin iptal kararını bozmasının ardından geçtiğimiz günlerde alandaki otopark boşaltıldı. Projede neler öngörülüyor, dolgu alanlarında yapılaşma n...

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular bu ay Atina'da katıldıkları “Çalışan Mimar, Mühendis ve Teknik Elemanların Uluslararası Deneyimleri: Çalışma Koşulları, Haklar, Talepler, Mücadeleler” başlıklı etkinlikten yola çıkarak mimarlık alanında uluslararası çalışma koşullarını, emek gündemini ve örgütlü kolektif çabaları gündeme alıyor. Etkinlikte yer alan İtalya, İngiltere, Türkiye ve Yunanistan örnekler...

Kenneth Frampton'ın kült metni "Modern Mimarlık: Eleştirel Bir Tarih" Türkçe'ye çevrilerek Arketon Yayınları'ndan yayımlandı. Kitabın çevirmeni Haluk Uluşan, editörleri Amber Eroyan ve Pınar Gökbayrak ile bu programda kitabın özenli çeviri ve hazırlık serüvenini, niçin çok önemli bir metin olduğunu, Frampton'un 1980 yılında yazdığı bu metinle mimarlık tarihine nasıl yeni kavrayışlar getirdiğini, T...

Ömer Selçuk Baz ile Yalın Mimarlık'ın güncel sergisi, kitabı, öğrenci buluşmaları vesilesiyle bir araya geldik; farklı üretimleri ve paylaşımları üzerine konuştuk.

Mekan ve astrolojinin arasında nasıl ilişkiler kurabiliriz? Doğum haritaları nasıl hazırlanıyor, bu haritaların mekansallığını nasıl yorumlarız? Burçların coğrafi sembolizmleri ve mekanla ilişkileri neler? Astro kartografi nedir? Mimar ve akademisyen Ufuk Soyöz ile konuşuyoruz.

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular ekibi bir yıldır her haftanın ikinci perşembesi Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu haftanın programında Nihal Evirgen, Eylül İnce ve Batuhan Yaşa ekibe öğrencilerin nasıl dahil olduklarını ve şimdiye kadar neler yaptıklarını, Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular'ın nasıl bir alternatif öğrenme ve paylaşım alanı kurduğunu, niçin bu tür alanlara ihtiyaç duyduklarını, toplu...

Apaçık Radyo'nun 63. yayın döneminin ilk programında Aslı Serbest, Merve Elveren, Meriç Öner, Metehan Özcan stüdyoda. Merve Elveren ve Meriç Öner’in küratörlüğünde YUNT'ta gerçekleşen ve farklı bölümler halinde bir yıla yayılan VarYok programının ikinci bölümü “VarYok: Halı Altı” 4 Şubat'ta başlıyor. Sergi, Metehan Özcan ile Mona Mahall ve Aslı Serbest’in uzun soluklu araştırmaları üzerinden geçmi...

Cenk Dereli mimarlık alanındaki araştırmaları da kapsayan güncel fon başvurusu çağrılarını paylaşıyor, 2026 Londra Serpentine Pavyonu'nu kimin yapacağının duyurulması üzerine önceki yıllardaki projelerden ve mimarlarından bahsediyor ve Nobel Merkezi'nin yıllardır devam eden tartışmalı sürecini değerlendiriyor. 

Mimarlık eğitimini de etkileyecek kökten değişiklikler hem Türkiye'de hem dünyada gündemde. ABD'de Trump yönetiminin "Big Beautiful Bill" torba yasa tasarısı, aralarında mimarlığın da olduğu kimi üniversite bölümlerinin profesyonel derece olmaktan çıkarılmasını öneriyor. Bu değişiklikle mimarlık bölümlerinin öğrenci kredi sistemleri değişecek ve mevcut vize güçlükleri ile öğrenci kaybeden mimarlık...

Evren Uzer ile beraber bu programda, New York The New School'da açılan "Making Space as Matrix" sergi ve sempozyumu vesilesiyle, konu ettiği feminist mimarlık pratiklerine bakıyoruz. Sergide arşivleri sunulan, 1980 yılında Londra'da kurulan Matrix Feminist Tasarım Kooperatifi'nin ve New Yorklu mimar Susana Torre'nin pratiklerinde sorguladığı konular bugün de güncelliğini koruyor. Mimarın rolü ve k...

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular ekibi bu ay çalışmalarının ikinci dönemine geçiş yapıyor ve 19 Mart süreci sonrasında bu defa üniversite dışına çıkarak düzenledikleri atölyeleri konu ediyor. Toplumsal ve politik hareketlerin içinden geçilen süreçte üniversite gençliğinin rolü, Ankara'da kamusal mekanların toplumsal hareketlere nasıl sahne olduğu ve üniversite kampüslerinin önemi gibi çok sayıda...

2026 yılının ilk gününde Cenk Dereli ile beraber geçtiğimiz yılın mimarlık gündemini konuşmaya devam ediyoruz. Yıl boyunca okuduklarımız, izlediklerimiz, dinlediklerimiz, paylaştıklarımız, şaşırdıklarımız ve şaşırmadıklarımız...  

Cenk Dereli ile beraber her ayın son programında mimarlık gündemi konuşurken aralık ayını 2025 yılı değerlendirmesine ayırıyoruz. Geçirdiğimiz yılda olanları, yeni yıldan beklentilerimizi, ve geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz Frank Gehry'yi konuşuyoruz.  

Mekanda Adalet Derneği, konut kooperatifçiliğinin potansiyelleri üzerine iki önemli çalışma yayımladı. "Türkiye'de Konut Kooperatifçiliği: Sınırlar, İmkanlar, Öneriler" başlıklı raporu Emrah Altınok yazdı; bu rapor Türkiye'nin mevcut hukuki ve kentsel koşullarında ihtiyaca yönelik alternatif çözüm önerileri geliştirilmesi için kooperatif temelli politika önerileri sunuyor. Beyond İstanbul süreli y...

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular ekibi bu ay mimarlıkta örgütlenme temasını gündemine alıyor ve Mimarlar Odası'na odaklanıyor. Oda seçimlerinin yaklaşması nedeniyle yaptıkları örgütlenme ve odaya üyelik çağrısı çerçevesinde mimarları meslek örgütlerinde bir araya gelmeye davet ediyor. Odanın tarihsel ve güncel durumunu ele alarak sınırlılıklarını ve potansiyellerini değerlendiren ekip, mimarlık i...

Konuğumuz Gürbey Hiz ile doktora çalışmasının konusu olan, Servet-i Fünun dergisindeki kent anlatıları üzerine konuşuyoruz. 1891-1944 yılları arasında yayımlanan Servet-i Fünun, pek çok önemli edebiyatçıyı tanınır ettiğinden öncelikle edebiyatı akla getirse de aslında döneminin bilimsel gelişmelerini halkın anlayabileceği bir dille aktarmak amacıyla kurulmuş bir resimli dergi. Bu nedenle hem dönem...

Cenk Dereli ile her ayın son haftasında olduğu gibi mimarlık gündeminden olayları konuşuyoruz: Ankara'da viral olan Ayrancı-Dikmen-Kızılay tabelası yere dair bize ne söylüyor? Aralarında Moda İskelesi, Müze Gazhane gibi yeniden işlevlendirilmiş kültür varlıklarının olduğu 100'den fazla yapının niçin İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden alınması gündemde? New York seçimlerinde belediye başkanı seçil...

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular ekibi bu ay mimarlıkta toplumsal cinsiyet temasını gündemine alıyor ve yalnız mimarlık ve kent alanında değil yaşamın her anında bir mücadele konusu olan bu gündemi iki başlık üzerinden tartışmaya açıp sorular soruyor. İlki mimarlık eğitimi ve çalışma yaşamında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin nasıl ortaya çıktığı, mimarlıktaki güç ilişkilerinin tahakkümü yeniden...

Türkiye mimarlık kültüründe çok önemli yeri olan, 1989 yılından beri yayımlanan Arredamento Mimarlık dergisi, mevcut ekonomik koşulların ağırlığı gerçekçesiyle mayıs ayında yayınına "mola" verdiğini duyurdu. Yayına ara verme kararı nasıl alındı, bu duyurudan sonra hangi gelişmeler oldu? Bu durum bize mimarlık yayıncılığının bugünüyle ilgili neler gösteriyor, Türkiye'de ve dünyada durum nasıl, yeni...

Cenk Dereli ile her ayın son haftası mimarlık gündeminden gelişmeleri değerlendirdiğimiz programlardan bir yenisini sunuyoruz. 2-5 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen ve Cenk'in de bir panelinde yer aldığı Kayseri Mimarlık Festivali'nden izlenimleri, 3-9 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek Antalya Mimarlık Bienali'nden haberleri paylaşıyoruz. Malatya'nın Darende ilçesindeki 4 bin yıllık tarihe s...

İlhan Tekeli Şehircilik Kültürü Vakfı'nın düzenlediği Ankara Şehircilik Bienali, bu yıl 13-19 Ekim tarihleri arasında gerçekleşti. Paneller, kent yürüyüşleri, belgesel gösterimleri, odak grup çalışmaları, yuvarlak masa tartışmaları gibi farklı etkinliklerin olduğu bienal ayrıca, şehircilik ve kent tarihi alanlarında emek vermiş hocaların armağan kitaplarının lansmanlarına ev sahipliği yaptı. Ali C...

1985 yılından beri her yıl ekim ayının ilk pazartesi günü Dünya Mimarlık Günü olarak kutlanıyor ve her yıl bu gün farklı bir tema taşıyor. Uluslararası Mimarlık Birliği, bu yılın Mimarlık Günü temasını "Design for Strength" (Güç için Tasarım) olarak belirledi. Bu tema, bugünün sosyal, ekonomik, ekolojik krizler çağında mimarlığın toplulukları güçlendirmek, onarmak ve restore etmek, yeni koşullara...

Mimarlıkta Rahatsız Edici Sorular ekibi bu ay mimarlıkta emek ilişkilerini ve sınıfsal pozisyonları eğitimden başlayıp çalışma yaşamına uzanacak biçimde tartışmaya açıyor. Mimarlıkta eğitimden itibaren başlayan kimlik inşası, çok çalışmaya övgü, yaratıcılık miti gibi olguların çalışma yaşamındaki güvencesizlik ve geleceksizlik koşulları ile ilişkisi, mimarlığın hangi sınıfa hizmet ettiği ve mimarı...