Pogawędnik Filozoficzny

Rozmawiamy o awataryzacji, czyli prezentowaniu, czy może re-prezentowaniu naszych tożsamości w urządzeniach technicznych czy mediach cyfrowych. Jest mowa o awatarach, wirtualnej rzeczywistości, posthumanizmie, sztucznej inteligencji, ale także starych poczciwych skrzynkach mailowych, które przecież reprezentują czy kreują naszą tożsamość; są  zatem swój sposób naszymi awatarami. Naszym przewodniki...

Rozmawiamy o projektowaniu graficznym, sztuce użytkowej, sztucznej inteligencji jako wyzwaniu dla artystów oraz dlaczego pewien profesor postanowił otworzyć własne wydawnictwo.  No i może jeszcze o pewnym zapomnianym słoniu w starym toruńskim hangarze balonowym. Naszym Przewodnikiem jest prof. Nikodem Pręgowski –  kierownik Katedry Projektowania Graficznego na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu...

Zapraszamy na pierwszą z planowanego cyklu rozmowę o Henryku Elzenbergu – aksjologu, etyku,  filozofie kultury, autorze intrygującego filozoficznego dziennika pt. "Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu". W pierwszej części naszych rozmów naszym przewodnikiem jest dr Antoni Płoszczyniec z z Uniwersytetu KEN w Krakowie, autor książki "Asceza i człowiek. Studium antropologii f...

Zapraszamy na rozmowę z Radosławem Smużnym - aktorem Teatru Muzycznego w Toruniu, ale także "półabsolwentem" filozofii. Gadamy o teatrze, filmach (także hollywodzkich, w których grał nasz Gość), filozofii oraz nieoczekiwanym prezencie, jaki sprawił mu słynny australijski reżyser Peter Weir. I jeszcze o tym,  dlaczego Toruń powinien stać się wolnym miastem. Dziękujemy za wsparcie naszym P...

Czy Was także dziwi, jak do naszego języka zakradł się komputożargon ? To język, w którym nadużywamy znaków, symboli i kodów, które służą nie tyle porozumieniu między ludźmi, ale karmieniu komputerów, baz danych czy zasięgów w mediach społecznościowych. Chodzi o hasztagi (#), tyldy (~) , slesze (/), nadmiarowe znaki w adresach internetowych (htttp://), kody przedmiotów w USOS (czyli Uczelnianym Sy...

Ponieważ trochę nas zmęczyło filozoficzne gadulstwo postanowiliśmy uciec na chwilę z  miasta i pospacerować po pięknym Chełmnie nad Wisłą.   Pretekstem do włóczęgi jest próba poszukania tak zwanego genius loci , czyli "ducha miejsca". Wciąż nie jesteśmy pewni czy udało sie nam go odnaleźć. Może lepiej powiedzie się naszym Słuchaczom? Niezależnie od tego czy udało się nam coś wydumać czy...

W zaciszu poddasza Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy z dr. Piotrem Stankiewiczem  -  twórcą i piewcą stoicyzmu reformowanego, autorem bestsellera "Sztuka życia według stoików", a ostatnio "Dziennika reformowanego stoika". Nasz Gość stara się nas przekonać, że klasyczna koncepcja stoicka, odpowiednio zreformowana, może być świetnym remedium na bolączki życia człowieka w XXI...

Zapraszamy na rozmowę o mistyce i filozofii. Czy rozmawiamy o lewitacji, mistycznej ekstazie czy wyginaniu łyżki siłą umysłu?  Niekoniecznie. Naszym przewodnikiem jest prof. Krzysztof Stachewicz z Instytutu Filozofii i Dialogu UAM w Poznaniu. Gość Pogawędnika jest cenionym badaczem i autorem nagradzanej dwutomowej rozprawy pt. "Doświadczyć prawdziwej rzeczywistości: prolegomena do filozofii m...

Tym razem zastanawiamy się nad tym, do czego dzisiaj może być przydatna filozofia. Czy potrzebuje jej współczesny człowiek, nie tylko filozof-specjalista? Czy pozwala jedynie na erudycyjny popis, czy też wciąż odpowiada na istotne, nurtujące każdego z nas  pytania – a jeśli tak – jakie? To specjalny odcinek naszego podkastu, bowiem do poszukiwania odpowiedzi na pytanie o to, po co współczesnemu cz...

Każda stara cywilizacja czy kultura obcuje ze swoją przeszłością za pośrednictwem starych tekstów czy wytworów kultury, ale także archeologicznych artefaktów czy obecnych w przestrzeni dawnych budowli. Ale czy nie patrzymy na te budowle czy ich ruiny w jakiś archaiczny sposób, który jest nieadekwatny do naszych form życia? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z trzema badaczkami: dr Moniką Stobiecką...

Zapraszamy do wysłuchania krótkiej opowieści o pięknie. Znane w dziejach jako kalon , pulchrum czy bellezza , od zawsze przykuwa nasze spojrzenie i od początku istnienia filozofii jest przedmiotem namysłu artystów, teoretyków sztuki, estetyków i filozofów. Próbujemy nieco uporządkować nasze myślenie na jego temat. Piękno wydaje się bowiem czymś oczywistym, jednak często mylimy je z innymi wartości...

Gawędzimy o Florianie Znanieckim - klasyku socjologu, ale także filozofie. Naszym przewodnikiem jest dr Łukasz Dominiak z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu.  Dodatkowym powodem rozmowy jest ukazanie się książki prof. Lecha Witkowskiego pt. „Uroszczenia i transaktualność w humanistyce. Florian Znaniecki: dziedzictwo idei i jego pęknięcia”, Kraków 2022, o której jednak porozmawiamy kiedy indziej. S...

Nowy rok nastraja nas do myślenia o przyszłości. Dlatego rozmawiamy o nowych formach komunikacji w filozofii, które wyrosły w internecie niezależnie od tradycyjnych lektur czy akademii. Naszymi przewodnikami są: dr Alicja Pietras z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach - wykładowczyni i blogerka oraz Pylyp (Filip) Bilyi - twórca i spiritus movens platformy "Filozofia tak bardzo". Swoje trz...

Gawędzimy o przyjemności, tym razem w Lublinie. Naszym przewodnikiem jest profesor Lesław Hostyński z UMCS, autor książki "O przyjemności. Od starożytnej hedone po oświeceniowy libertynizm i utylitaryzm", PWN, Warszawa 2022, dostępnej tutaj . Ilustracja: John William Waterhouse, "Psyche Opening the Golden Box", 1903. Efekty dźwiękowe: Pixabay . Patronat medialny Pogawędnika:  d...

Gawędzimy o konferencji "Fuga melancholii" zorganizowanej przez Katedrę Filozofii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Instytut Filozofii i Socjologii oraz Szkołę Doktorską Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Naszymi przewodnikami są prof. Piotr Augustyniak i dr Łukasz Kołoczek. Odcinek ilustrujemy fragmentem ryciny pt. "Powietrze (Melancholik)") z serii "Czt...

Rozmawiamy o sztuce współczesnej, która niekiedy zrywa z tradycją i jest niezrozumiała, budzi zaciekawienie, nierzadko zakłopotanie, a nawet oburzenie. Zastanawiamy się, czy tradycyjne kategorie służące do opisu sztuki – choćby takie jak piękno czy postawa estetyczna – są jeszcze aktualne i czy filozofia pomaga w rozumieniu twórczości współczesnych artystów. W dyskusji udział biorą: Malina Barciko...

Rozmawiamy z dr. Aleksandrą Kondrat, która opowiada jak to jest być dzisiaj nauczycielem, jak się naucza etyki w kilku szkołach i dwóch miastach na raz i czy doktorat z filozofii trochę w tym nie …przeszkadza. Ponieważ wracamy do tematu nauczania filozofii i etyki poza murami akademii, polecamy także nasze poprzednie rozmowy z Beatą Bożejewicz, Krystianem Karczem i Łukaszem Krzywoniem (odcinki 37...

Zapraszamy na rozmowę o „długim trwaniu” sarmatyzmu. Ale nie lękajcie się – to nie jest gadanina tylko o historii, ale jak najbardziej aktualnych zjawiskach w literaturze, kulturze, a nawet współczesnej scenie politycznej. Do tego trochę o sienkiewiczowskim Zagłobie, szlacheckim opilstwie i obżarstwie, wolności jako swawoli, liberalnych mediach i odrzucaniu nowoczesności.  Naszym przewodnikiem będ...

Zapraszamy na odcinek odrobinę nostalgiczny. Będziemy mówić o próbach odesłania filozofii i jej wynalazków do lamusa, czyli na (podobno) zasłużoną emeryturę. Bezpośrednią inspiracją jest dla nas wiersz Antoniego Słonimskiego pt. „Lamus”. Dlaczego jednak (znowu!) odwołujemy się do poezji? Bo ulegamy nastrojowi chwili, w której tegoroczną literacką nagrodę Nike otrzymuje po dłuższej przerwie autor p...

Tym razem opowiadamy do czego służy metafizyka. Czy współcześnie jesteśmy w stanie powiedzieć coś innego niż ci, którzy tworzyli jej historię? Czy jest zabawką żyjących abstraktami umysłów, bez której można się obyć jak bez w gruncie rzeczy zbędnego gadżetu?  Michael Loux i Thomas Crisp, autorzy współczesnego przewodnika po metafizyce,  przekonują, że punktem wyjścia rozstrzygnięć wypracowywanych...

Zapraszamy na rozmowę z Robertem Małeckim - pisarzem, autorem poczytnych kryminałów, ale także absolwentem filozofii (i politologii). Rozmowę nagrywamy w samym sercu Chełmży - miejscu akcji serii powieści naszego Gościa o komisarzu Grossie pt. "Skaza", "Wada" i "Zadra". Dzięki uprzejmości Dyrektora Artura Stankiewicza oraz Marcina Seroczyńskiego spotykamy się w Powiat...

Zapraszamy na pogawędkę o przyjaźni. Zapytacie pewnie - cóż nowego można o niej powiedzieć? Jak nie popaść w puste frazesy? Jak nie ścigać się na pomysły z innymi filozofami i filozofkami, poetami i poetkami, a nawet - z wielkim Paolo Coehlo? Być może warto spojrzeć na nią nią nieco inaczej - tak, jak intrygująco określa ją rodzime słowo PRZY-JAŹŃ. By lepiej uchwycić jego sens przywołajmy trzy &qu...

Lato w pełni, gorąco, wielu z nas opuszcza na kilka dni swoje kąty, postanowiliśmy zatem nagrać odcinek wakacyjny. Pojazd transmisyjny Pogawędnika – tym razem był to rower – dotarł do Afryki, a dokładniej do Kawęczyna pod Warszawą, gdzie właśnie zakończyło się coroczne święto muzyki afrykańskiej - African Beats Festival. Gawędzimy z Krzysztofem Weremą – archeologiem, ale przede wszystkim podróżnik...

Zapraszamy na opowieść o wybranych ideach ciągłości historii, jej zrozumiałego porządku, a także wyobrażalnego kresu. Próbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego takie wizje są pociągające i co decyduje, że tak często okazują się nierzeczywiste. Czy ma rację amerykański filozof George Santayana, który powiada, że c i, którzy nie znają historii, skazani są na jej powtórzenie?   Czy rzeczywiście his...

Zapraszamy na pogawędkę o prowizorce, czyli tymczasowym i byle jakim rozwiązaniu jakiegoś problemu. Będzie to jednak prowizorka specyficzna, bo dotyczącej etyki. Naszymi przewodnikami są: Kartezjusz, autor projektu etyki tymczasowej, która powinna nam wystarczyć dopóty, dopóki nie zbudujemy pełnego systemu filozoficznego oraz nieco od niego starszy Michel de Montaigne, autor słynnych „Prób”. Drugi...