Tłoczone z danych

Czy w polskim systemie finansowym jest „za dużo pieniędzy”? I jeśli tak – to dlaczego firmy wciąż narzekają na brak kredytu?   W rozmowie z Mateuszem Szczurkiem rozbieramy na części pierwsze pojęcie nadpłynności sektora bankowego. Okazuje się, że setki miliardów złotych „leżących” w Narodowym Banku Polskim nie są niewykorzystanym potencjałem, który można po prostu skierować do gospodarki. Wyjaśnia...

Gospodarka nie działa dlatego, że ludzie są doskonali – to już wiemy. Działa, ponieważ istnieją reguły, które pozwalają nam sobie ufać. Codziennie zawieramy dziesiątki umów i porozumień. Często z ludźmi, których nigdy nie spotkamy. Kupujemy, sprzedajemy, inwestujemy. I zakładamy, że druga strona dotrzyma słowa.   To założenie nie bierze się znikąd. Maciej zagłębia się w instytucje, które stanowią...

Czy naprawdę banki siedzą na kasie, a firmy nie chcą zniej korzystać? Dlaczego ponad połowa polskich średnich i dużych przedsiębiorstw nie korzysta z żadnego kredytu? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).   W rozmowie z Martą Petką Zagajewską analizujemy polski rynek kredytowy, relację kredytów dla firm do PKB oraz to, dlaczego Polska znajduje się w ogonie E...

Czy człowiek w ekonomii to chłodny kalkulator zysku? A może istota pełna emocji, skrótów myślowych i społecznych norm? Bierzemy pod lupę jeden z najważniejszych mitów nowoczesnej ekonomii, czyli mit racjonalności. Od Adama Smitha, przez Herberta Simona, aż po Kahnemana i Tversky’ego. To historia o tym, jak ekonomia najpierw uprościła człowieka, by zbudować teorię, a dziś próbuje go odzyskać. Macie...

Czy polskie firmy naprawdę nie inwestują? A może problem leży w tym, jak mierzymy inwestycje? W rozmowie z Marcinem Wolskim z Europejskiego Banku Inwestycyjnego analizujemy wyniki najnowszej ankiety inwestycyjnej EBI. Z danych wynika, że aż 4 na 5 firm w Polsce deklaruje inwestycje. Dlaczego więc w statystykach makro wciąż widać relatywnie niską relację inwestycji do PKB? Rozmawiamy o tym: czym ró...

Czy ekonomia naprawdę zaczyna się od inflacji, stóp procentowych i skomplikowanych wykresów? A może od dużo prostszego pytania: co wybrać, gdy nie możemy mieć wszystkiego? Wyruszamy w podróż od ogniska pierwszych wspólnot, przez narodziny własności i pierwsze długi, aż po idee, które ukształtowały współczesny system gospodarczy. Maciej przedstawia historię ekonomii, zanim stała się „ekonomią”, i z...

Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).  W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji,...

Gdzie te kobiety? Ile z nich naprawdę zasiada w zarządach i radach nadzorczych firm? Sprawdzimy na przykładzie 2 milionów europejskich przedsiębiorstw! Czy więcej kobiet to lepsze wyniki finansowe? Wyższe zyski? Co z płacami? Jedna kobieta na kierowniczym stanowisku robi różnicę, czy potrzeba więcej, żeby coś się zmieniło? I na koniec, czy dyskryminowane w firmach kobiety uciekają w samozatrudnien...

Jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce? Odpowiedzi szukają Joanną Tyrowicz (GRAPE) i Łukasz Woźny (SGH) w rozmowie z Anna Korzekwą-Józefowicz z Narodowego Centrum Nauki. Zapraszamy do posłuchania! Dlaczego w Polsce prywatne finansowanie badań podstawowych niemal nie istnieje? Jak pod tym względem wyglądamy na tle innych krajów o podobnym poziomie rozwoju? W jaki sposób efekt ciepłego bla...

Małżeństwo z miłości czy z rozsądku? Na chwilę czy na całe życie? Decyduje przypadek czy przeznaczenie? Kto zyskuje, a kto traci? Państwo zachęca, czy raczej zniechęca do małżeństwa? Któremu z małżonków dobrze robią ulgi podatkowe? Jaką rolę w związku odgrywa pralka automatyczna? I co ma z tym wszystkim wspólnego gaz łupkowy?    Jak to widzą ekonomistki? Co mówią dane? Jaki jest klucz do małżeństw...

Dlaczego odkładamy obowiązki na później? Palenie rzucamy od jutra, a nie od dziś, choć wiemy, że nam szkodzi. Smacznie czy zdrowo – co jemy, a co innym dajemy? Dlaczego nie chodzimy na siłownie tak często jakbyśmy chcieli i ile nas to kosztuje? Lepiej być naiwnym czy wyrafinowanym? Jakie to wszystko ma znaczenie dla polityki gospodarczej? I po co nam system emerytalny? A na deser, jak to jest z ci...

Upadłość konsumencka – to koniec czy nowy początek? Sprawdzamy na przykładzie reformy prawa upadłościowego w Stanach Zjednoczonych. Kto bankrutuje i dlaczego? Lekkoduchy? A może przyczynami są choroba, utrata pracy, czy po prostu pech? Czy droższa upadłość zachęca zadłużonych do terminowej spłaty zobowiązań? A może pozbawiła szansy na nowy start tych, którzy nie z własnej winy popadli w finansowe...

Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Odpowiedzi szukamy z Joanną Tyrowicz i Szymonem Glonkiem z Dziennika Gazety Prawnej w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych. Do posłuchania! Jak prywatne wsparcie pomaga budować zespoły badawcze i przyciągać najlepszych naukowców, którzy inaczej wyjeżdżają np. do Silicon Valley? Ile kosztuje zb...

Dlaczego ekonomiści badają coming-outy? Jak dane z mediów społecznościowych pomagają zrozumieć ten proces? I co oznaczają dla gospodarki tzw. strefy wolne od LGBT? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Janem Gromadzkim (Uniwersytet Ekonomiczny w Wiedniu) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!    Cz...

Kapitał walczy z pracą, a praca z kapitałem? Jaką część urobku firm trafia do pracowników? Czy cała reszta to zysk przedsiębiorcy? Jak to wygląda w przemyśle, a jak w usługach, jak w małych, a jak w dużych firmach? Jaki wpływ na wyniki ma wysoki poziom samozatrudnienia w Polsce?   Udział wynagrodzeń rośnie czy maleje i dlaczego tak się dzieje? Jaki wpływ ma na to płaca minimalna? Czy płace nadążaj...

Z Marcinem Wrońskim z SGH odkrywamy historię gospodarczą Polski. Na najnowszy odcinek podcastu GRAPE | Tłoczone z danych zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Piotr Żoch (GRAPE). Do posłuchania!   Czym jest historia gospodarcza? Jak można badać dawne dzieje w ekonomii? Czy współczesne miary gospodarcze, jak PKB, mają zastosowanie do przeszłości? Skąd ekonomiście czerpią dane do reko...

Koniec roku to czas podsumowań i planów na przyszłość, dlatego w tym odcinku pytamy: Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy? Jak prognozuje się przyszłość? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? A także: Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość? Czy liderzy kształtują naszą przys...

Pewna jest tylko śmierć i podatki? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Wojciechem Kopczukiem (Uniwersytet Columbia) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!   Po co nam podatki? Czy chodzi tylko o finansowanie potrzeb państwa, czy może ich celem powinna być również redystrybucja i wyrównywanie...

Czy obligacje to bezpieczna inwestycja? Na jaki zysk możemy liczyć w przyszłości? Co nam mówi ich cena i skąd się bierze? Wybrać obligacje na rok, dwa czy pięć lat? Ile wynosi premia za ryzyko? Czy rynek ma zawsze rację? Jak czytać oczekiwania rynkowe? I czy krzywa może się wyprostować? O swoich badaniach (i nie tylko) opowiada ekonomista dr Marcin Dec w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczon...

Jaka jest szansa trafienia głównej nagrody w europejskich loteriach? Loterie to podatek od marzeń czy od głupoty? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Michałem Krawczykiem (Uniwersytet Warszawski) w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!    Jak działają loterie? Co naprawdę kupujemy grając w lo...

Co to jest ubóstwo energetyczne? Czy to tylko kwestia niskich dochodów i wysokich kosztów energii? Co ma do tego efektywność energetyczna? Można mieć zamek w Prowansji i być ubogim energetycznie? Jaki jest Twój komfort cieplny i jak to się ma do ubóstwa? Przy jakiej temperaturze w mieszkaniu zaczyna się ubóstwo energetyczne?   Ile wiemy o ubóstwie energetycznym w Polsce? Co mówią oficjalne statyst...

Samozatrudnieni to prawdziwi przedsiębiorcy czy spryciarze korzystający z luki podatkowej? Czy Polskę zalała wielka fala przedsiębiorczości po wprowadzeniu podatku liniowego dla przedsiębiorców? Gdzie leży granica między faktyczną przedsiębiorczością a fikcyjnym samozatrudnieniem? Jak wygląda skala tego zjawiska w Polsce na tle innych krajów? Ile społeczeństwo faktycznie traci na optymalizacji pod...

Co decyduje o tym, czy firmy są ekologiczne? Czym są zielone inwestycje? Jak rozpoznać greenwashing? Ile może zyskać biznes na przejściu z brunatnej na zielona stronę mocy? Czy banki grają w zielone? Jak mogą przyspieszyć transformację energetyczną? Co ma kredyt do klimatu? Tańszy pieniądz na zielone inwestycje? Droższe finansowanie dla nieekologicznych przedsiębiorstw albo twarda odmowa kredytowa...

Wiele osób wierzy, że nowa technologia uratuje środowisko, ale czy nasza planeta ma wystarczająco dużo zasobów, aby sprostać temu rozwojowi? Czy przekroczyliśmy już tę granicę? Odpowiedzi szukamy z Karoliną Safarzyńską z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE)....

Prywatyzacja państwowych przedsiębiorstw wyszła nam bokiem czy na dobre? Ratowano co się da czy wyprzedawano jak leci? Kto na niej zyskał, kto stracił? Czy wiemy co, komu i za ile sprzedaliśmy? Jak potoczyły się losy sprywatyzowanych firm? Czy błędy centralnego planisty w PRL miały wpływ na rozwój firm, a nawet całych regionów w wolnej Polsce? Ile prawdy jest w spiskowych teoriach, że liberałowie...