Temat rzeka

Tam powstała koncepcja słynnego „Święta wiosny” Katarzyny Kozyry – mówi Anna Walewska, autorka książki „Koleżanki i koledzy. Inżynierska 3”. W podcaście „Temat rzeka” rozmawiamy o fenomenie kamienicy na warszawskiej Pradze, gdzie od połowy lat 90. tworzą jedni z najważniejszych współczesnych polskich artystów i artystek.

Jacy są Polacy? Solidarni, ale tylko w obliczu zagrożenia. Spolaryzowani i nieufni. Kreatywni, szczególnie w kwestiach omijania reguł i prawa. Zgodnie z utartymi przekonaniami, te szczególne cechy ukształtowały w narodzie trudna historia i... nieprzepracowana trauma, jak uważa Michał Bilewicz, uznany psycholog społeczny i polityczny, powołując się na szereg badań, które opisał w bestsellerowej ksi...

Mam wrażenie, że połowa naszego codziennego życia składa się z wytrzymywania. To jest jakieś udawanie, że to nic nam nie robi – mówi Małgorzata Halber o hałasie. Na „ciągły szum w głowie” składają się m.in. media społecznościowe, brak ciemności i zła architektura, ale też presja efektywności czy przymus dokonywania ciągłych wyborów między nowymi produktami. Ten hałas zabiera uwagę, czas, energię –...

Jeśli hasło „architektura przyszłości” komuś jeszcze kojarzy się ze szklanymi wieżowcami obracającymi się zgodnie z ruchem słońca i wertykalnymi ogrodami, to Filip Springer szybko wyprowadza z błędu – przyszłość, a przynajmniej ta, która czeka większość populacji, to budynki przypominające centra chłodzenia, które pozwalają przetrwać we wciąż ocieplającym się klimacie. Komu służą budynki? Jaka prz...

Nie używa słowa „dojrzałość”. Nie pisze o starzeniu się ciała czy wyzwaniach seksualności. W dyskusji o starzeniu się działa poza modnym nurtem, bo koncentruje się na małych, codziennych nawykach, które pojawiają się nie wiadomo skąd i bardziej niż siwe włosy wpływają na codzienne życie. To może być dokarmianie ptaków, umawianie się na wyjazd ze znajomymi, do którego nigdy nie dojdzie, czy kupowan...

W Europie Zachodniej czy Ameryce Południowej Róża Luksemburg jest bohaterką, w Polsce – wciąż niewygodną politycznie figurą z zamierzchłej przeszłości. – Ta książka to jest historia emancypacji na różnych polach, na różnych poziomach, różnie rozumianej – mówi Weronika Kostyrko, autorka wyczekiwanej biografii „Róża Luksemburg. Domem moim jest cały świat”. – Bardzo ważna była dla mnie historia jej e...

Pisała już o samotności ludzi Północy i szwedzkich modelach miłości, a teraz wydaje książkę o szukaniu własnego scenariusza na życie. Interesuje ją wolność – czasami szaleńcza, często wypychająca poza nawias, nie zawsze przynosząca spełnienie, ale prawdziwa i wołająca głośniej niż bezpieczeństwo czy zasady. Ta wolność dużo kosztuje i mieni się wszystkimi odcieniami – od migracji, przez tranzycję,...

W większości ogłoszeń o pracę nie znajdziemy informacji o wysokości zarobków, są za to hasła zapewniające o rodzinnej atmosferze, prestiżu i przestrzeni do rozwoju. – Te wszystkie języki, którymi się posługujemy, komuś i czemuś służą. Więc zadałam sobie pytanie, komu i czemu służy język, którym mówimy o pracy – opowiada gościni podcastu Zofia Smełka-Leszczyńska, autorka książki „Cześć pracy. O kul...

„Zapis socjologiczny”, czyli liczący blisko 30 tysięcy cykl zdjęć, dzieło życia Zofii Rydet, został wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO. – To znaczy, że trafia na tą samą półkę, co Konstytucja 3 Maja i rękopis „Pana Tadeusza” – mówi kurator i krytyk sztuki Sebastian Cichocki, współautor książki „Ludzie i rzeczy. Zapis Socjologiczny Zofii Rydet”. Tłumaczy, na czym polega fenomen projekt...

Gniew ucina dyskusję. Skrajne emocje i reakcje są tutaj niemile widziane – mówi Agnieszka Kamińska, opisując szwajcarską mentalność. Autorka książki „Złota klatka. O kobietach w Szwajcarii” od lat mieszka w Zurychu. Dla Szwajcarek stabilizacja i dobrobyt okazują się być właśnie tą tytułową złotą klatką, która nie pozwoliła kobietom czuć się obywatelkami – posiadać własnego konta w banku, czy...

Coming out to powiedzenie o sobie czegoś arcyintymnego, trudnego, ale przecież dobrego. To znaczy, że ktoś mówi taki/taka jestem – tłumaczy Piotr Jacoń, blisko cztery lata od momentu, w którym jego córka Wiktoria poinformowała go o swojej transpłciowości. I choć dziś jest medialnym ekspertem, znanym sojusznikiem osób LGBT+ i aktywistą to jego droga nie była ani łatwa, ani pozbawiona błędów. O tym,...

Paulina Januszewska, żeby stać się dziennikarką, studiowała m.in. archiwistykę. Uczyła się, jak skrupulatnie zbierać materiały, budować historię, przekazywać ją dalej. Ale konfrontacja z zawodem okazała się miażdżąca. Przemocowe warunki pracy, tempo niepozwalające na namysł i teksty powstające zza komputera okazały się smutną praktyką. To doświadczenie także wielu jej rozmówców, którzy często nazy...

„Czarne ciało jest zawsze opowieścią” pisze Oliwa Bosomtwe. Tak tłumaczy ciekawskie spojrzenia na ulicy i pytanie, które wcześniej czy później musi się pojawić: „Skąd są twoi rodzice?”. Problem w tym, że, ta opowieść nie jest otwarta, powstaje z szablonu w wyobraźni widza. Jest posklejana ze stereotypów, oceny a czasem doprawiona fetyszem i ekscytacją. I to jest właśnie esencja współczesnego rasiz...

Jeśli projektuje, to przekornie – „Dom Kereta”, mieszczący się w przerwie między budynkami, albo taki okrążający pnie drzew na zalesionej działce. Czasem interesuje go mała forma, jak kurtka na zimowe spacery lub krzesło. Jeśli pisze o architekturze, to przywołuje przykłady budowli powstałych bez architektów, bo jak argumentuje, tylko nikły procent tego, co nazywamy architekturą, zostało zaprojekt...

Tradycyjne neapolitańskie street food, pizza, owoce morza i kawa podawana z cukrem osiągnęły kulinarne mistrzostwo i dają spełnienie. Nowa książka Bartka Kieżuna „Neapol. Łakomym okiem” jest jego osobistym przewodnikiem kulinarnym, który zawiera cenne adresy, mapki, wskazówki i przepisy. Bartek Kieżun do Neapolu jeździ regularnie od 12 lat. To podróże, w których historia miesza się z kuchnią. Smak...

Dlaczego projektując, zajmujemy się aspektem wizualnym, skoro świat odbieramy wieloma zmysłami? Joanny Jurgi nie interesują aspiracje, mody, czy wizerunkowa funkcja designu. W książce „Szałas na hałas. O tworzeniu poczucia bezpieczeństwa za pomocą zmysłów w domu, przestrzeni i Kosmosie” przywołuje badania naukowe, teorie antropologiczne i własne doświadczenia projektantki. Uważa, że wnętrza powinn...

Skoro doszliśmy już do tego, że ciało jest czymś, co możemy zaakceptować i przyjąć takie, jakie jest, i być życzliwym wobec niego, to czemu nie potraktować w ten sam sposób psychiki? – mówi psycholożka Maria Kaczorowska, autora książki „Psychopozytywność. O mądrym i czułym byciu przy sobie”. Tłumaczy w niej, jak nie przywiązywać się nadmiernie do myśli. Przyglądać się im, ale uwalniając od emocjon...

Na pytanie, czy męskość rzeczywiście jest w kryzysie Andrzej Gryżewski i Przemysław Pilarski odpowiadają zgodnie: Jest w przebudowie. Seksuolog i dziennikarz, autorzy bestsellerowej „Sztuki obsługi penisa” po sześciu latach wydają drugą część, której podtytuł brzmi „Nowe wyzwania”. Okazuje się, że pandemia, wojna w Ukrainie i polityka odcisnęły piętno na życiu seksualnym Polaków. Nowy podręcz...

Jak w takim indywidualistycznym świece bez zależności wyglądają związki? Jak przeżywane jest zakochanie? Na czym opiera się rodzina? O różnych rodzajach samotnościach w Szwecji rozmawiam z Katarzyną Tubylewicz, autorką książki „Samotny jak Szwed? O ludziach Północy, którzy lubią być sami”. Czy samotnością jest spacer po lesie w pojedynkę, sylwester spędzony w domu czy dopiero brak odwiedzających w...

Do Polski trafiła jako czteroletnia dziewczynka, była maskotką królowej. Dwór szybko jednak okazał się polem walki o wpływy i władzę. Obok francuskiej krwi niezbyt liczącej się rodziny miała wyróżniać się niespotykaną urodą, więc o jej rękę konkurowali możni. Jan III Sobieski z początku wcale jednak nie wydawał się dla niej dobrą partią. I jeśli wierzyć jego wyznaniom, na ślub z ukochaną czekał 10...

Dojrzałość, to dziwna faza życia między młodością a starością. Według psychologicznych definicji wchodzimy w nią w wieku 40 lat, co zwykle wiąże się ze stresem i lękiem. Bo jak pogodzić się z przeciętnością, nieidealnym związkiem lub jego brakiem, odzywającymi się demonami dzieciństwa czy ogólnym rozczarowaniem? – Przecież nie tak miało być – mówi Joanna Flis, psycholożka i psychoterapeutka, która...

Przyjmowanie klientów w mieszkaniu bardzo mi się podobało. W razie wystawki mogłam po prostu ściągnąć pończochy i wrócić do łóżka, żeby scrollować wiadomości na portalu i próbować umówić się na nowe spotkanie”, pisze Aleksandra Kluczyk, wspominając swoje czteroletnie doświadczenie pracy seksualnej. W tej pamiętnikarskiej relacji jest wszystko to, czego możemy się spodziewać – przemoc, narkotyki, k...

Kolekcjoner i kolekcjonerka sztuki to postać mityczna. Z niejasnego powodu nie wystarcza jej obcowanie ze sztuką – musi ją posiadać. I to w znacznie większych ilościach, niż są w stanie pomieścić ściany jej domu. Szukanie nowych prac, poznawanie artystów, budowanie własnej kolekcji szybko staje się pomysłem na życie, w który często inwestuje się duże pieniądze. To zmienia biografie artystów, trend...

Niedługo po aferze wokół genewskiego spektaklu Krystiana Lupy, w momencie, gdy strajkują amerykańscy scenarzyści i aktorzy, Aleksandra Boćkowska w swojej książce „To wszystko nie robi się samo” rozmawia z ludźmi z zaplecza kultury. Wybiera osoby, które nigdy w życiu nie udzieliły wywiadu, są zdziwione jej propozycją, ale kiedy tylko zaczynają mówić o swojej pracy, słychać dobitnie, jak pełne są pa...

Niepłodność jest chorobą i tak powinniśmy do niej podchodzić – mówi Anna Wietrzykowska, psycholożka i psychoterapeutka, która skupia się szczególnie na kwestiach zdrowia i stosunku do ciała. W gabinecie często przyjmuje kobiety zmagające się z niepłodnością, a czasem też bezdzietnością, która nie była ich wyborem. Doświadczenia te popchnęły ją do napisania książek – „Kiedy zamknęłam za sobą drzwi....