Studio Schumpeter

Gas is de dure prijszetter op de stroommarkt, wordt vaak gezegd. Maar klopt dat wel? Paul Giesbertz, regulatory affairs officer bij energiebedrijf TTEP, legt uit wat de merit order is. Een nuttig model om de elektriciteitsmarkt te begrijpen, maar niet altijd een goede voorspeller van de stroomprijs. Giesbertz laat zien waarom stroom uit wind en zon weliswaar goedkoop is, maar ook steeds minder waa...

Terwijl de winter voor de deur staat, vecht Oekraïne ook dit jaar weer om de energievoorziening overeind te houden. Siward Zomer, voorzitter van Energie Samen, ging er dit voorjaar zelf kijken. Vanwege de kapotgeschoten centrales stappen ziekenhuizen over op zonnepanelen en batterijen. Gemeenten zetten in razend tempo eigen energiegemeenschappen op. Zomer legt uit waarom een gecentraliseerd energi...

Met het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) zet het kabinet vol in op elektrificatie. Waterstof krijgt een veel bescheidener rol dan een paar jaar geleden. Energie-econoom Machiel Mulder (RUG) vindt dat logisch. Waterstof is een energiedrager, geen energiebron. Het moet dus gemaakt worden, en de elektriciteit die daarvoor nodig is, is nooit gratis. Mulder ziet alleen een plek voor waterstof waar e...

In deze aflevering van Studio Schumpeter bespreken we de State of the European Union die Ursula von der Leyen afgelopen week uitsprak. De voorzitter van de Europese Commissie streeft naar een sterk Europa met een eigen positie in de geopolitieke strijd tussen China en de Verenigde Staten. Strategisch analist Ron Stoop van HCSS vindt dat Von der Leyen grotendeels de juiste prioriteiten stelt, maar...

Komt er een bijmengverplichting voor groen gas per 1 januari 2027? Dat wordt "echt een race tegen de klok", zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE in de Studio Schumpeter-podcast. De behandeling van het wetsvoorstel dat de bijmengverplichting moet regelen werd afgelopen week gepauzeerd. Er zijn bezwaren, met name vanuit de glastuinbouw, tegen het onzekere investeringsperspectief,...

Europa wil zijn industrie beschermen tegen goedkope Chinese import, en tegelijk verduurzamen. Een nieuw WRR-rapport ("Strategisch handelen; Beleid voor een geopolitieke economie") stelt dat dit geen twee aparte opgaven zijn: wie het één zonder het ander doet, lost niets op. Mark Boneschanscher, decaan van de faculteit Scheikundige Technologie aan de TU Eindhoven, ziet de gevolgen dagelij...

Toezichthouder ACM is onafhankelijk van de politiek. Dat is stevig verankerd in het Europese energierecht. Maar wat gebeurt er als de politiek onvoldoende richting geeft? Saskia Lavrijssen, hoogleraar Governance van verantwoorde energietransities en decaan van de Faculteit der Managementwetenschappen aan de Radboud Universiteit, legt uit waar het probleem zit. Het Hof van Justitie bepaalde dat een...

We denken dat zon en wind weersafhankelijk zijn en steenkool, aardgas en kernenergie niet. Deze zomer bewees het tegendeel. Vele Europese elektriciteitscentrales moesten de afgelopen maanden vanwege koelwaterproblemen terugschakelen of werden volledig stilgelegd. In deze aflevering van Studio Schumpeter bespreekt Roy op het Veld de gevolgen met Sanne de Boer, analist energietransitie bij RaboResea...

Europa wil met de Critical Raw Materials Act minder afhankelijk worden van China. Twee recente rapporten, van de Europese Investeringsbank en de Europese Rekenkamer, geven weinig reden tot optimisme. Canada steekt jaarlijks anderhalf miljard euro in de zoektocht naar nieuwe grondstoffen, de hele Europese Unie tweehonderd miljoen. Ron Stoop, strategisch analist bij The Hague Centre for Strategic St...

Het kabinet zet in op twee grote kerncentrales. Maar als het aan Ruut Schalij ligt, kiest Nederland een andere route. Schalij, energie-expert bij eRisk Group, leidde in 2022 de scenariostudie kernenergie voor het ministerie. In deze aflevering van de Studio Schumpeter-podcast legt hij uit waarom hij inmiddels vol zou inzetten op kleine modulaire reactoren. SMR's zijn namelijk sneller te bouwen, ma...

De Europese chemie- en industriebedrijven rapporteerden de afgelopen weken hoge winsten over het tweede kwartaal, aangejaagd door de hoge prijzen na de blokkade van de Straat van Hormuz. Opvallend, want chemie- en industriebedrijven laten geen kans onbenut om te zeggen dat ze het zwaar hebben. Als het geld er is, waarom komt de verduurzaming van diezelfde industrie dan zo moeizaam van de grond? Te...

Brussel wil dat elektriciteit in 2040 goed is voor 46 procent van het Europese energieverbruik, een verdubbeling van het huidige aandeel. Sanne de Boer, analist energietransitie bij RaboResearch, legt uit wat er in het Electrification Action Plan staat, waarom het doel zo ambitieus is en waarom het plan vooral nog uitwerking vraagt in wet- en regelgeving. Elektrificatie is volgens De Boer een midd...

De Europese Commissie presenteerde vrijdag 17 juli de langverwachte review van het emissiehandelssysteem ETS. Het plafond voor CO2-uitstoot gaat minder snel omlaag, is het voorstel van de Commissie. Bovendien krijgt de industrie langer gratis rechten en er komt 100 miljard euro beschikbaar via de Industrial Decarbonisation Bank. Tien lidstaten pleitten voor versoepeling, een tegenblok met Nederlan...

Nederland dingt mee naar een AI-Gigafabriek: een datacenter in de Rotterdamse haven van misschien wel 800 megawatt, gevoed met windstroom van de Noordzee. Versnelt zo'n fabriek de energietransitie, of legt ze beslag op schaarse groene stroom, netcapaciteit, ruimte en koelwater? In een nieuwe podcast van Studio Schumpeter spreek ik erover met Ron Stoop , strategisch analist bij HCSS - The Hague...

Nederland zit op slot: duizenden projecten in de energietransitie lopen vast omdat de bouw ervan stikstof uitstoot. Deze week kwam het kabinet met een pakket, en op basis van het Europese Grids Package krijgt de aanleg van het stroomnet straks een stikstofuitzondering. Logisch, zegt Olof van der Gaag , voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) in de Studio Schumpeter-podcast...

Kan technologie het volgelopen stroomnet ontlasten? Op de campus van de TU Eindhoven wordt gebouwd aan een grootschalige energieproeftuin waar elektriciteit, warmte, groene waterstof en synthetische gassen in één systeem samenkomen. In de projecten GENIUS en BACH wordt getest of slimme sturing, opslag en conversie meer ruimte op het bestaande net kunnen maken. Te gast is Mark Boneschanscher, decaa...

Vanaf 1 juli bepaalt het prioriteringskader van de ACM wie voorrang krijgt op het volle stroomnet. Energie-expert Paul Giesbertz is geen fan van dat kader. We zouden het eigenlijk niet over moeten hebben, zegt hij in de podcast. Volgens Giesbertz is het prioriteringskader namelijk geen oplossing. Het verkleint de wachtrij niet. Wie de een voorrang geeft, stelt de ander achter. Evidente keuzes, zoa...

Per 1 januari 2027 wordt de salderingsregeling afgeschaft, de maatregel die bijna drie miljoen huishoudens aan zonnepanelen hielp. Saldering liet huishoudens het stroomnet als gratis batterij gebruiken, zonder enige prikkel om opwek en verbruik op elkaar af te stemmen. Roy op het Veld bespreekt de afschaffing van die regeling met Machiel Mulder, hoogleraar energie-economie aan de Rijksuniversiteit...

In deze aflevering van de 𝐒𝐭𝐮𝐝𝐢𝐨 𝐒𝐜𝐡𝐮𝐦𝐩𝐞𝐭𝐞𝐫-podcast bespreekt Roy op het Veld het energienieuws van de week met Ron Stoop van HCSS: van de oplopende energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten tot de toenemende drukte op het stroomnet. Daarna zoomen ze in op de wereldwijde zonnepanelenindustrie. China domineert de markt, maar heeft inmiddels zo'n enorme overcapaciteit dat fabrikanten on...

Het draagvlak voor de energietransitie kalft af, bleek deze week uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau, maar tegelijk hamsteren huishoudens netcapaciteit bij Stedin, zodat ze zeker weten dat ze ruimte hebben voor een elektrische auto en/of warmtepomp. Handelen mensen uit klimaatbesef of vanwege de portemonnee? En wat zegt dat over de staat van de energietransitie? In deze aflevering b...

In deze aflevering van Studio Schumpeter bespreekt Roy op het Veld het energienieuws met Mark Boneschanscher, decaan van de faculteit Scheikundige Technologie van de TU Eindhoven. Aan de orde komen onder meer: De olieprijs wil maar niet onder de 100 dollar per vat blijven. Boneschanscher ziet daarin een patroon: crisis na crisis bevestigt dat de afhankelijkheid van fossiele import onhoudbaar is. O...

Vanaf 2028 gaat het Europese emissiehandelssysteem ETS2 de energierekening van huishoudens direct raken. Gas, benzine en diesel worden duurder. Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde deze week dat het om tientallen euro's per maand kan gaan, afhankelijk van hoe je woont en rijdt. Maar is 2028 ook echt de startdatum? ETS2 is al een keer uitgesteld, en met de huidige hoge energieprijzen...

In deze aflevering van Studio Schumpeter bespreekt Roy op het Veld het energienieuws met Lijs Groenendaal , interim-directeur van brancheorganisatie NLHydrogen⁠ . Groenendaal werkte eerder bij Shell en RWE en is een expert op het gebied van de waterstofmarkt. De podcast gaat diep in op de 'wet jaarverplichting groene waterstof', die het kabinet afgelopen week naar de Tweede Kamer stuurde....

In deze aflevering van Studio Schumpeter bespreekt Roy op het Veld het energienieuws met Ron Stoop, analist en econoom bij The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS). De olieprijs steeg deze week boven de 120 dollar per vat en de wederzijdse blokkade van de Straat van Hormuz houdt aan. Stoop legt uit waarom de markt nog niet volledig reageert: strategische voorraden dempen de eerste schok, maar...

In deze aflevering van Studio Schumpeter bespreekt Roy op het Veld het energienieuws met Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE, de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Aan bod komt het steeds groter wordende probleem van netcongestie. Vijftien gemeenten in Utrecht krijgen vanaf 1 juli een aansluitstop voor groot- én kleinverbruikers. Van der Gaag is helder: Nederland heeft dit probleem van...