SBS Karen - အဲးစ်ဘံအဲးစ် ကညီ

လၢယူၤကရ့ဒီး ရှၢရှါအဘၢၣ်စၢၤတၢ်တဲသကိး တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဂီၢ် Donbas ဟီၣ်ကဝီၤ ဟဲကဲထီၣ်ဝဲတၢ်တဲၤဖးအကျိၤတဘိန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ပၢတခါလၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤဒ်သိး ယူၤကရ့ ဂံၢ်သဟီၣ် လီမ့ၣ်သန့, ဒီး မ့ၢ်တၢ်တခါလၢ ရှၢရှါကီၢ်ခိၣ် Vladimir Putinသးလီအီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်အံၤန့ၣ် အိၣ်ဆီလီၤအသးဒ်သိး တၢ်မၤတၢ်အၢတၢ်သီအလီၢ် လၢရှၢရှါတၢ်ရၤလီၤသနူအဂီၢ်အဃိ ဖူတ့ၣ် တအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ရှူအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ခးသံပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခံဂၤဖဲဝံးထိရံယါကီၢ်စဲၣ် ခိခိၣ်ဝ့ၢ်ဖိ Porepunkah အပူၤန့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်သံကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးတၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်စိာ်ကျိလံာ်ပျဲဒီး တၢ်ကဲကျိကစၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤကဲထီၣ်ဖဲထဲးစမ့နံယါ ဘူးထီၣ်အနံၣ်သၢဆံဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ ခဲကနံၣ်အံၤ ကျိတၢ်စိာ်အီၤလၢအဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဒီးသြီနုာ်စရ...

ပှၤဂဲၤလိာ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်ဝဲ တၢ်အဲၣ်ကလုာ်ဒွဲသနူဒီး တၢ်ပာ်တၢ်အဒူၣ်အဆၢ တၢ်ကွၢ်တလီၤတၢ် လၢတၢ်ပာ်ဖျါအီၤဖဲ နွံကတၢၢ် တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ထီဒါ တၢ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဖဲထံကီၢ်ပူၤ န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤပှၤကလုာ်ဂၤ—neo-Nazi ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤပာ်ဖျါထီၣ်အသးဝံၤအလီၢ်ခံ, Greens ပၣ်တံၣ် ဃ့ထီၣ်ဝဲပဒိၣ်လၢ အကဟံးဂ့ၢ်ဝီ တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤ စုထွဲသနူအတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်ဖဲအီစထြ...

Education is a pathway to opportunity, but for too long, Indigenous students in Australia have faced barriers to success. While challenges remain, positive change is happening. In this episode we’ll hear from Indigenous education experts and students about what’s working, why cultural education matters and how Indigenous and Western knowledge can come together to benefit all students. - တၢ်ကူၣ်ဘၣ်...

ပဒိၣ် တၢ်မၤစၢၤ ပှၤပှ့ၤဟံၣ်အဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤ—First Home Buyer Guarantee တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ် ကပျဲဝဲပှၤအိၣ်လဲဟံၣ်လၢအကထိကလးအါမး, လၢအမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်စ့ အမျးကယၤ ၂ဝ လၢတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, အတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢကနုာ်လီၤဘၣ်ဆူ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်ဃီအဖၠါပူၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ပာ်ဖျါအသီတခါအပူၤစံးဝဲဒၣ် ပှၤအီစထြ့လယါအနီၣ်ဂံၢ်လၢအအိၣ်ဆိးဃုာ်ဒီးတၢ်လၢအတဖိးဒီးသွံၣ်ထံဘၣ် (allergy) န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ခံဆး အိၣ်လၢအနံၣ်ခံဆံဃၣ်ဃၣ်လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်ဖျါအသီအံၤ ကွၢ်ဃုသ့ၣ်ညါသမံသမိးဝဲ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အကျိၣ်စ့တၢ်အိၣ်သးဒီး ပှၤနီၣ်တဂၤ အတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ဒီး တၢ်ဆါယံၤထၢ တၢ်ဆါထီရီၤအတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ. တၢ်လိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်တၢ်မၤစၢၤဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အါထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီး ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်တ...

တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ ပာ်ဖျါဝဲလၢ တၢ်သူကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ (social media) န့ၣ် လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်စှၤကိးမံးနံးအတီၢ်ပူၤဒၣ်လဲာ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မၤဘၣ်ဒိခိၣ်နူာ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ အပတီၢ်လီၤသထြုး လီၤဘျၢၣ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢသုးထီၣ်သုးလီၤကွၢ်ကီ ကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်ဃုထံၣ်ဘၣ်လၢ အမၤစၢ်လီၤကွံာ် မၤလီၤတဲာ်ကွံာ် သးတၢ်သ့ၣ်ညါပလၢၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်သးစၢၢ်ဆၢတၢ်ညိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်သးဂဲၤသးတၢ်တူၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖ...

You may hear the protest chant, “what do we want? Land rights!” —but what does it really mean? Land is at the heart of Aboriginal and Torres Strait Islander identity, culture, and wellbeing. Known as “Country,” it includes land, waterways, skies, and all living things. In this episode of Australia Explained, we explore Indigenous land rights—what they involve, which land is covered, who can make c...

ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် ဘၣ်ဃးဒီး လီအ့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ် အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ဖဲ၂ဝ၂၃နံၣ် နံၣ်စးထီၣ် ဃုလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် လီမ့ၣ်လ့ၣ်ယီၣ် (electric bikes), စကူထၢၤ ဒီး စက့းဘီၣ် သ့ၣ်တဖၣ် အလီအ့ၣ်အူအီၣ်ထီၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်အသးအိၣ်အါန့ၢ်အဘျီ ၅ဝဝ ဒီး ခီဖျိလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤအဃိ ပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲ ၁၃၈ဂၤ ဒီး ပှၤသံအိၣ်ဝဲ ၃၆ဂၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါအီကူာ် ၂၃သီ မုၢ်ဘူၣ်အနံၤ မဲလ်ဘၢ ကညီတဝၢ တၢ်မၤလၤကပီၤသကိး တနံၣ်တဘျီ ကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူလါခူးကံၢ်စုအမူးအကတီၢ် ကညီဖိလၢအဟဲတုၤအိၣ်ဆိးဆီလီၤအသးဖဲမဲလ်ဘၢဝ့ၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဃုာ်ဒီး လီၢ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲထီၣ်မၤလၤကပီၤသကိးဝဲဒၣ်မူးအံၤန့ၣ်လီၤ.

At some stage you will probably need help from a Justice of the Peace. It may be to prove your identity, to make an insurance claim or to certify copies of your legal documents in your language. JPs are trained volunteers who play a crucial role in the community by helping maintain the integrity of our legal system. So what exactly does a JP do and where can we find one when we need their services...

တၢ်ပာ်ဖျါအသီတခါအပူၤ စံးဝဲဒၣ် ပှၤထူလံၤဖိပနံာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ် ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဝဲသ့ၣ်တ့ထုးထီၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဆှၢအီၤဆူထံကီၢ်အဂုၤအဂၤဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

Did you know that people offering taxi services from home need to register for Goods and Services Tax (GST)—regardless of how much they earn? Or that a fitness instructor needs local council approval to see clients at home? In this episode, we unpack the basic rules you need to know when setting up a home-based business in Australia. - ပှၤလၢအမၤတၢ်မၤဒ်သိး ပှၤနီသိလ့ၣ်ထဲစံၣ် လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲဟံၣ်သ့ၣ်...

တနံၣ်အံၤ န့ဒီၣ်အနွံ—NAIDOC Week န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤ ပှၤထူလံၤဖိ အကလုၢ် အတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်ဒီးလုၢ်လၤဆဲးလၤ လၢတၢ်ပာ်ဒိၣ်ပာ်ထီအီၤ ပှဲၤထီၣ်ဝဲဒၣ်အနံၣ် ၅ဝန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအစးထီၣ်တ့ၢ်အသးဒီး တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ တၢ်တီတၢ်တြၢ်အဂီၢ်, တၢ်တုၤသိးထဲသိးအဂီၢ်, တၢ်သဘျ့အဂီၢ်ဒီး ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိဂံၢ်ထံးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အံၤ ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ် လၢအစိကမီၤအိၣ်ဝဲဒၣ်တုၤလၢတၢ်မၤလၤကပီၤအီၤလၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပတီၢ်, ဒီး မ့ၢ်ဝဲပျဲ...

NAIDOC အနွံတနံၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်မၤလၤကပီၤဝဲဒၣ် ပှၤထူလံၤဖိခိၣ်နၢ် စၢၤသွဲၣ်ဆူညါ အဂံၢ်အဘါ, တၢ်ထံၣ်ကွၢ်စိဒီး တၢ်န့ၢ်သါန့ၣ်လီၤ.

ပသိၣ်ခဲစၢၣ်န့ၣ် အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ မ့ၢ်ဝဲခဲစၢၣ်တၢ်ဆါလၢတၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤအါကတၢၢ်ယဲၢ်ခါတခါ, သနာ်က့ တၢ်သံတၢ်ပှၢ်အနီၣ်ဂံၢ်ကဲထီၣ်အါကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ခီဖျိအသးလၢ တၢ်ဆါအံၤကဲထီၣ်န့ၣ် တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤစဲၤခံတလၢကွံာ်အဃိန့ၣ်လီၤ. တၢ်သမံသမိးမၤကွၢ်တၢ်ဆါ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသီ လၢတၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်အီၤဖဲလါယူၤလံ ၁သီန့ၣ်, တၢ်မုၢ်လၢ်အိၣ်လၢ အကထံၣ်ဒီးဖီၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဆါအံၤ လၢအဆိအချ့ လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ထီထီသ့ၣ်တဖ...

တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲဖိသၣ်တၢ်လီၢ်လၢအတၢ်ပူၤဖျဲးပတီၢ် တထီၣ်ဘးဒ်သိးတၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤဘၣ်န့ၣ် ကီၢ်စၢဖှိၣ်ပဒိၣ်စံးလၢအဝဲသ့ၣ် ကဃုမၤန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအသီလၢကထုးကွံာ်ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤပိာ်ထွဲထီၣ်အသးခီဖျိ ဝံးထိရံယါပၢၤကီၢ် ပာ်ဖျါထီၣ်လၢ အဖီၣ်န့ၢ် ပှၤအံးထွဲကွၢ်ထွဲဖိသၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ ဒီးလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၣ်အီၤလၢ တၢ်မူးတၢ်ရၢ်အခါ ၇ဝ, ဘၣ်ထွဲလိာ်အသးဒီး တၢ်မၤကမၣ် မုၣ်ခွါသွံၣ်ထံး တၢ်မၤတရီတပါအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ဝံ...

In Australia, alcohol is often portrayed as part of social life—especially at BBQs, sporting events, and public holidays. Customs like BYO, where you bring your own drinks to gatherings, and 'shouting' rounds at the pub are part of the culture. However, because of the health risks associated with alcohol, there are regulations in place. It’s also important to understand the laws around the legal d...

NATO ထံကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်သးလီၤပလိာ်လၢ ကမၤအါထီၣ်တၢ်သူကျိၣ်စ့လၢတၢ်ဒီသဒၢဝဲၤကျိၤအဂီၢ်လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ထုးထီၣ်ပနံာ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဖီခိၣ် ယဲၢ်မျးကယၤန့ၣ်လီၤ. အီစထြ့လယါကီၢ်ဆှၢစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒီသဒၢဝဲၤကျိၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဆူယူရပၤ လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ယူၤကရ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သူကျိၣ်စ့လၢတၢ်ဒီသဒၢဝဲၤကျိၤအဂီၢ်န့ၣ် ကီၢ်အမဲရကၤမ့ၢ်ဃ့ကညးလၢ ကမၤအါထီၣ်အီၤနာ်သက့ အီစထြ့လယါကီၢ် အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲဒ်အလီၢ်လီၢ်အသိးဒီး အတမၤအါထီၣ်ဝဲတၢ်သူကျိၣ်စ့အံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲလၢ န့တိ ထံကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် သးလီၤပလိာ်လၢကမၤအါထီၣ်တၢ်သူကျိၣ်စ့လၢတၢ်ဒီသဒၢဝဲၤကျိၤအဂီၢ် ဖဲလၢအဝဲသ့ၣ်ထံၣ်လိာ်အသးဖဲ Netherlands ထံကီၢ်အခါန့ၣ်လီၤ.

တနံၣ်အံၤနံၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် ပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်သူ ကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ—social media န့ၣ် တၢ်ကစးထီၣ်တြီဝဲဒၣ်အီၤအဃိ, အီစထြ့လယါကီၢ် ကကဲထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ထံကီၢ်အဆိကတၢၢ်တဘ့ၣ်လၢ အကျဲးစၢးမၤအါထီၣ်ပှၤသးနံၣ်လၢ အသူကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ကစးထီၣ်တၢ်တြီတံာ်အံၤအဂီၢ် တၢ်ဆၢကတီၢ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤစှၤန့ၢ်ဃုလါဒ်သနာ်က့န့ၣ် တၢ်တြီတံာ်အံၤ အတၢ်...

The representation of Indigenous Australians in media has historically been shaped by stereotypes and exclusion, but this is gradually changing. Indigenous platforms like National Indigenous Television (NITV) and social media are breaking barriers, empowering First Nations voices, and fostering a more inclusive understanding of Australia’s diverse cultural identity. Learning about these changes of...

တၢ်ပာ်ဖျါအသီတခါထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကသံၣ်ကသီ အတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့အပှ့ၤဒိၣ်မးန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢ ပှၤအီစထြ့လယါ ဘူးထီၣ်အဂၤ ၂ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ် ထုးယံၤအသး, မၤယံၤမၤနီၣ်အသး မ့တမ့ၢ် လဲၤကပၤကွံာ် တၢ်လဲၤထံၣ်လိာ်သးဒီး ကသံၣ်သရၣ်ဖးဒိၣ်လီၤဆီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

According to the United Nations, governments around the world are struggling to counter hate speech. - ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢစံးဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်ခီဆၢတၢ်သးဟ့အတၢ်စံးတၢ်ကတိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Home and contents insurance is a safety net many households expect to rely on during difficult times. But it’s also a financial product that even experts can find challenging to navigate. Whether you own or rent your home, understanding your level of cover, knowing what fine print to look out for, and learning how to manage rising premiums can help you make more informed choices as a consumer. - ဟ...