Podcasty Krytyki Politycznej

Dzień z życia ukraińskiej aktorki. Warszawa uszami migrantki. Scenariusz, montaż, reżyseria: Oksana Cherkashyna Marcin Lenarczyk Wojtek Zrałek-Kossakowski Organizator/ka:  Krytyka Polityczna * Słuchowisko zdobyło wyróżnienie w organizowanym przez Fundację Fonorama KONKURSIE NA NAJLEPSZE SŁUCHOWISKO 2024 ROKU ** Słuchowisko powstało jako część projektu „Warszawo, moja Warszawa” prowadzonego przez J...

To nie przypadek, że w Anglii grodzeniu dóbr ziemskich i lasów towarzyszyła rozbudowa kopalń węgla. Energia, żywność i praca od zawsze były ze sobą splecione: tanie paliwo pozwalało wdrażać do pracy maszyny i ścigać się na technologiczną produktywność; tania żywność z kolei pozwalała obniżać płacę. O tym, czy tania – i na czyj koszt – energia jest warunkiem rozwoju, czy węgiel przyniósł robotnikom...

Czy Polska Ludowa wyzwoliła Polki z okowów patriarchatu? Jakie wynagrodzenie należy się za pracę w domu? Jak - i od kiedy - kapitalizm kręci się dzięki bezpłatnej i niewidocznej pracy zwanej „obowiązkami domowymi”? I wreszcie co zrobić, by praca opiekuńcza przestała być „tania” - kosztem drugiego etatu babć, matek i córek, opowiada socjolożka, prof. Elżbieta Korolczuk z Uniwersytetu Södertörn w Sz...

Czy kapitalizm z niewolnictwem daje się pogodzić? Po której stronie była Polska, gdy Portugalczycy wycinali drzewa na Maderze, a Krzysztof Kolumb podbijał rdzenne ludy Ameryk? Czy praca i natura w PRL były tak samo tanie jak po drugiej stronie żelaznej kurtyny? W kolejnym odcinku  Kilku tanich rzeczy  dr Maciej Grodzicki, ekonomista z UJ i Polskiej Sieci Ekonomii, opowiada o „taniej pracy”: tej na...

Dlaczego to dzięki Kartezjuszowi możemy jeść nuggetsy z kurczaka? Czy kapitalizm zaczął się od maszyny parowej – a może od apetytu na słodycze? Kto płaci za wszystkie tanie rzeczy, które system nam oferuje? Jak ludzie zaczęli pochłaniać całą planetę – i którzy ludzie konkretnie? W pierwszym odcinku podcastu o świeżo wydanej książce Raja Patela i Jasona Moore’a „ Historia świata w 7 tanich rzeczach...

W dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę Dariusz Gzyra wraca do tematu pozaludzkiego wymiaru wojny. Niemal od początku w doniesieniach o niej, jak i spowodowanym nią masowym uchodźstwie, były obecne zwierzęta. Stopniowo jednak ich wizerunki i historie znikały z mediów. Dziś pojawiają się rzadko. W szesnastym – i ostatnim dla Krytyki Politycznej – odcinku podcastu „Ważne nie...

Tym razem rozmówczynią Dariusza Gzyry jest Edyta Bystroń, ilustratorka, rysowniczka, autorka komiksów, organizatorka warsztatów. W swojej twórczości porusza zagadnienia z dziedziny szeroko pojętej problematyki społecznej, kwestie związane z niesprawiedliwością systemu władzy czy eksploatacją zwierząt. Aktywnie uczestniczy oraz współtworzy wydarzenia promujące sztukę komiksową w Polsce. Dowiemy się...

Kolejny odcinek podcastu Dariusza Gzyry „Ważne nieważne” to zbiór (niedomkniętych) myśli na temat dopuszczalności wykorzystywania zwłok lub fragmentów zwierząt, w tym ludzi, w ramach sztuki, szczególnie sztuki krytycznej. Czy sztuce wolno w tym względzie więcej niż to ma miejsce w sferach poza nią? A może mniej? Jakie są przykłady wykorzystywania ciał zwierząt w sztuce? Jak artystki motywują sięga...

Antybiotykooporność może pojawiać się naturalnie, jednak niewłaściwe i nadmierne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w ochronie zdrowia i w weterynarii powoduje wzrost skali tego problemu. Tak, antybiotyki stosowane są w hodowlach zwierząt, szczególnie w tych przemysłowych. Środki te stosowane są nie tylko w przypadkach chorób zwierząt, lecz także w celach profilaktycznych i jako stymulato...

Jak przekonywać do politycznych rozwiązań kryzysu, którego obywatele się boją lub wprost nie przyjmują do wiadomości? Czy widmo katastrofy mobilizuje do działania, a może zamyka nas w gorsecie bezpiecznych, choć błędnych odruchów i przekonań? Kto może opowiedzieć wizję "obwarzanka uzbrojonego" i czy można ją ludziom sprzedać niczym robota kuchennego, polityka lub proszek do prania? O niełatwych wn...

Trzeci odcinek to próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego za miliardami dotacji do szkodliwej produkcji żywności stoją klasyczni poeci z ich naiwnymi wizjami wiejskiej sielanki i czy liczby i prawa biologii wystarczą do przekonania świata o potrzebie zmiany. Słuchajcie podcastu, czytajcie Monbiota – a kotlet, sojowe latte, a nawet lokalny pomidor nigdy nie będą tym samym, co niegdyś. *** Georges Mon...

W odcinku pierwszym Michał Sutowski opowiada o tym, czym jest „rozrost agrarny”, dlaczego hodowla zwierząt na mięso i nabiał oznacza zagładę rzek, a także czemu od przemysłu ciężkiego i rolnictwa intensywnego gorsze jest tylko… rolnictwo „ekologiczne”. *** Georges Monbiot domaga się rewolucji w dziedzinie, o której myślimy dużo, ale nieczęsto systemowo, a już z pewnością nie politycznie. A przecie...

W drugim odcinku Paulina Januszewska rozmawia z prezeską Compassion in World Farming Polska. Małgorzata Szadkowska opowiada o działaniach, które ta organizacja – założona w 1967 r. przez brytyjskiego rolnika, Petera Robertsa, podejmuje w walce o przebudowę obecnego systemu żywności, poprawę dobrostanu zwierząt hodowlanych i odejście od przemysłowej produkcji mięsa. *** Georges Monbiot domaga się r...

Walka o prawa kobiet w Polsce trwa od lat mimo braku wsparcia ze strony większości polityków i polityczek, rosnącej siły przeciwników równości i wielu rozczarowań. Bo wiele kobiet, wiele osób i organizacji nie składa broni. Z dumą nazywają siebie feministkami i feministami, niestrudzenie działają na rzecz wszystkich kobiet w Polsce. Naszym obowiązkiem jest pamięć o ogromie pracy, która kiedyś zost...

Gdyby PO przed 2015 rokiem i PiS po 2008 roku uznały tę diagnozę rzeczywistości, żylibyśmy już w innym kraju. „Energetyka po prostu” Jakuba Wiecha to książka dość zachowawcza, ale na tle prawicowej publicystyki rozpiętej dziś między pseudowizjami „geopolityków” i fantazjami „suwerennistów” wydaje się ożywczo przyziemna i trzeźwa. Dla lewaków i centrystów czytających – poręczna jako bryk z energii,...

Powiedzieć, że słowa współtworzą rzeczywistość i mają wpływ na sposób, w jaki myślą ludzie, to powtórzyć truizmy. Modyfikacje języka, porzucanie słów, poszerzanie znaczenia pojęć, neologizmy, to część procesu zmiany społecznej. Jest to także jedno z narzędzi różnych ruchów społecznych. Kontekst ruchu prozwierzęcego daje tu wiele materiału do przemyśleń. Kolejny odcinek podcastu „Ważne nieważne" Da...

Mieszkanie dotyczy każdej i każdego. Dlaczego więc niektóre partie postanowiły potraktować kwestię mieszkaniową w swych programach marginalnie? Red. Mielczarek i Sitnicka zapraszają na przedwyborczy przegląd postulatów mieszkaniowych. Czy deregulacja prawa budowlanego pomoże obniżyć ceny mieszkań? Czy Donald Tusk raz na zawsze rozstrzygnął spór: prawem, czy towarem? A może prawem do własności? Kto...

Jako prawniczka i obrończyni praw kobiet od lat tłumaczę, dlaczego Konwencja Stambulska jest ważna i czemu jej przeciwnicy nie mają racji, a często nawet cynicznie manipulują, by podburzać przeciwko niej. Z wieloma argumentami trudno jest dyskutować – są zwyczajnie nieracjonalne lub nieprawdziwe. Dopóki jednak wiem, że wciąż wiele osób wierzy w chochoły w rodzaju „ideologii gender”, warto rozmawia...

Sześć lat po podpisaniu Konwencji Stambulskiej w 2017 roku Unia Europejska wreszcie ratyfikowała tę międzynarodową umowę w czerwcu 2023 roku. To ogromny sukces wszystkich zaangażowanych w działania na rzecz ratyfikacji osób: posłów i posłanek do Parlamentu Europejskiego; polityczek i polityków potępiających brak zdecydowanych działań w tym kierunku; organizacji pozarządowych alarmujących o skali p...

Czy małe mieszkanie to efekt kryzysu, a może świetny pomysł na jego rozwiązanie? Przykra konieczność, czy fajny, lifestyle’owy wybór w duchu minimalizmu? Czy prawa roszczeniowych lokatorów są nadmiernie chronione względem pokrzywdzonych właścicieli mieszkań? Jak przedstawiają to dziennikarze? I dlaczego w ogóle dopuszczają Krzysztofa Bosaka do dyskusji o polityce mieszkaniowej? Wspólnie z Pauliną...

Zastąpienie drewna węglem przyniosło rewolucję, której skutki odczuwamy do dziś - spora część świata żyje w dobrobycie nie znanym w historii, niestety przy okazji przegrzaliśmy planetę Zastąpienie drewna węglem przyniosło rewolucję, której skutki odczuwamy do dziś – spora część świata żyje w dobrobycie nie znanym w historii, niestety przy okazji przegrzaliśmy planetę. O historykach, którzy prześle...

Odcinek wypełnia rozmowa Dariusza Gzyry z Elwirą Sztetner, artystką wizualną i aktywistką, od kilku lat intensywnie dokumentującą i komentującą nasze relacje z innymi zwierzętami. Kanwę rozmowy stanowią kolejne cykle jej prac, a więc misternie haftowane mózgi różnych istot („Anatomia świadomości”), fotograficzne portrety świń („Ćwiczenia z empatii”), układy dziecięcych zabawek, które przyuczają do...

Rozmowa z Kasią Pogorzelską i Adamem Ochwatem z Koła Młodych Inicjatywy Pracowniczej. W Polsce studiuje aktualnie 1,2 mln osób. Tymczasem osiem największych ośrodków akademickich oferuje łącznie jedynie 82 tysiące miejsc w domach studenckich. Kto może zdobyć miejsce w akademiku i ile to kosztuje? Gdy już się uda to jak tam przetrwać? A jakie są alternatywy? Z młodymi aktywistami Inicjatywy Pracown...

Podcast Michała Sutowskiego. Legendarne "Granice wzrostu" przestrzegające przed planetarną katastrofą ekologiczną ukazały się w Polsce na początku lat 70., niedługo po amerykańskiej premierze. W tym samym czasie, gdy Klub Rzymski wzywał do powściągnięcia niepohamowanego wzrostu produkcji i konsumpcji, władze PRL obiecywały obywatelom wolne soboty, ale przede wszystkim małego fiata i szynkę na stol...

Funkcjonowanie ferm wpływa na życie ludzi na wiele sposobów. Jednym z podstawowych problemów jest zanieczyszczenie środowiska naturalnego, co ma bezpośredni wpływ na codzienne życie lokalnych - choć nie tylko - społeczności. Fermy zamieniają w piekło życie tysięcy Europejek i Europejczyków żyjących w ich sąsiedztwie. Z powodu uciążliwości odorowych ludzie nie mogą wyjść na spacer z dzieckiem, otwo...