Historia i podróże w miejsca nieoczywiste

August der Starke (August Mocny) to niezwykły film z 1936 roku – pierwsza historyczna koprodukcja polsko-niemiecka, zrealizowana w cieniu narastających napięć politycznych w Europie. Film miał być czymś więcej niż tylko biografią Augusta II Mocnego, króla Polski i elektora Saksonii. Miał stać się symbolicznym mostem propagandowym między III Rzeszą a II Rzeczpospolitą – wspólną wizją historii, któr...

Warszawa to miasto, które nieustannie ewoluuje, a jednak skrywa w sobie miejsca, gdzie historia i współczesność splatają się w fascynujący sposób. Jednym z takich zakątków jest Jazdów, teren, na którym w przeszłości stała warowna osada, a dziś znajdziemy tu Zamek Ujazdowski i unikatowe osiedle domków fińskich. Przyjrzyjmy się bliżej tym miejscom, które od wieków kształtowały oblicze stolicy.

Po raz tzreci powracam do genialnego reportażu Melchiora Wańkowicza pt. "Na tropach Smętka". Opowiem historię staroobrzędowców w Wojnowie – wsi na Mazurach, gdzie od XIX wieku osiedlali się wyznawcy tradycyjnego prawosławia. Analizujemy ich życie, powody osiedlenia się w regionie oraz wpływ na lokalną społeczność.

Legenda o królu Kraku, założycielu Krakowa i pogromcy smoka wawelskiego, jest jedną z najsłynniejszych polskich opowieści. Ale czy Krak to postać historyczna, czy jedynie wytwór średniowiecznych kronikarzy? W tym odcinku podcastu przyjrzymy się źródłom pisanym, takim jak Legenda Panońska, oraz wynikom badań archeologicznych – czy w kopcach Kraka i Wandy odnaleziono ślady pochówków? Kim byli Wiślan...

Czy wilkołaki istniały naprawdę, czy są jedynie wytworem ludowych wierzeń? W tym odcinku przybliżam historię wilkołactwa w Rzeczypospolitej – od dawnych opowieści po ostatnie udokumentowane przypadki wiary w przemianę człowieka w wilka. Żródła historyczne, dawne kroniki i sądowe relacje, by odkryć, skąd wzięły się te legendy i czy kryją w sobie ziarno prawdy. Jakie miejsce wilkołaki zajmowały w ku...

Oksywie to najstarsza część Gdyni, której historia sięga średniowiecza. W centrum tej dzielnicy znajduje się kościół pw. św. Michała Archanioła – najstarsza świątynia na terenie miasta, pełniąca nieprzerwanie funkcję sakralną od XIII wieku. Odcinek przybliża dzieje kościoła i jego znaczenie w historii regionu. Omówiona zostaje rola Oksywia jako dawnego ośrodka osadniczego oraz jego wpływ na rozwój...

W tym odcinku przyglądam się genezie ustawy eugenicznej z 1933 roku, która wprowadziła przymusowe sterylizacje w III Rzeszy. Analizuję, jak wcześniejsze projekty pruskich eugeników i inspiracje zagraniczne wpłynęły na narodziny prawa, które zniszczyło życie tysięcy osób uznanych za „dziedzicznie obciążone”.Odkrywam też, jak ustawa ta otworzyła drogę do programu dzieciobójstw i masowych mordów w ra...

Historia kartuzów na Pomorzu to opowieść o fundacji, rozwoju i upadku. W 1380 roku na ziemie pomorskie przybył ojciec Jan Deterhus wraz z braćmi z Pragi, by stworzyć pustelnię nad Jeziorem Cichym. Zakon, wspierany przez Krzyżaków i lokalnych darczyńców, szybko przekształcił się w jedno z najbogatszych zgromadzeń na Pomorzu. Budowa kościoła „Raju Maryi” zakończyła się w 1403 roku. Gotycka świątynia...

Lugrotrawler, pierwsza pełnomorska jednostka rybacka zaprojektowana w Polsce, miał zrewolucjonizować krajowe rybołówstwo. Zaprojektowany z myślą o uniwersalności połowowej, łączył cechy tradycyjnych lugrów i trawlerów, umożliwiając połowy dorsza i śledzia w różnych akwenach. Mimo ambitnych założeń, jego historia to seria rozczarowań i tragedii. W podcaście opowiadam o genezie projektu, technicznyc...

Theatrum Universale Historiae Naturalis to monumentalne dzieło Jana Jonstona, napisane w języku łacińskim – uniwersalnym środku komunikacji naukowej XVII wieku. Prace nad kompendium, obejmującym całość ówczesnej wiedzy zoologicznej, trwały przez większą część lat czterdziestych XVII wieku. Jonston przedstawił opisy ponad tysiąca gatunków zwierząt, podzielonych na sześć grup według klasyfikacji epo...

Przez wiele lat, skracając trasę z Gdyni do Kwidzyna, mijałem piękne, choć tajemnicze budowle hydrotechniczne, budzące pytania o ich historię i przeznaczenie. Biała Góra to miejsce, gdzie podziwiany jest zespół zabytkowych konstrukcji hydrotechnicznych, w tym węzeł wodny położony po zachodniej stronie wsi. Na krótkim kanale łączącym Wisłę z Nogatem znajdują się kolejno: wrota przeciwpowodziowe, st...

W okresie II Rzeczypospolitej cukier podlegał wysokim stawkom akcyzy, co znacząco wpływało na jego cenę, czyniąc go towarem luksusowym. W przeliczeniu na współczesną wartość pieniądza, kilogram cukru kosztował nawet około 10 złotych. W obliczu tak wysokich cen wielu Polaków decydowało się na tańsze zamienniki, spośród których największą popularność zdobyła sacharyna. Sacharyna, będąca substancją o...

Świąteczna opowieść o tym, jak karp stał się nieodłącznym elementem polskiej tradycji. Jak ta ryba zadomowiła się na naszych stołach i jakie historie się z nią wiążą. Przy okazji podsumowanie 2024 – podcasty, najciekawsze tematy i to, co udało się osiągnąć.

Druga część podcastu poświęconego Jakubowi Wujkowi oraz cenzurze Nowego Testamentu Omawiamy wpływ Jezuitów oraz wkład Jakuba Wujka, wybitnego tłumacza Biblii, w polskie dziedzictwo literackie. Przedstawiamy również kontrowersje związane z cenzurą jego dzieła oraz okoliczności pochówku. Analiza uwzględnia rolę Stanisława Grodzickiego w procesie cenzury oraz specyfikę tłumaczeń biblijnych, które ksz...

Zapraszam do nowego odcinka podcastu, gdzie zanurzamy się w historię przekładu Nowego Testamentu autorstwa Jakuba Wujka. Razem z Tadeuszem Rubikiem analizujemy, jak wyglądał proces tłumaczenia, dlaczego cenzura kościelna odegrała tak istotną rolę, oraz w jaki sposób ten wybitny jezuita wpłynął na kształt polskiego katolicyzmu.

Poznajcie losy Jana Mickunasa, autora podręcznika do nauki języka angielskiego "My English Book" z którego niejeden i niejedna z nas uczyła się angielskiego w szkole.

W tym odcinku wracam do czasów II wojny światowej, aby poznać historię Stalagu Woldenberg – niemieckiego obozu jenieckiego, gdzie polscy oficerowie wykazali się odwagą, sprytem i pomysłowością. Opowiemy o codziennym życiu w obozie, jego organizacji oraz o tym, jak działalność kulturalna i konspiracyjna pomagały więźniom przetrwać trudne chwile. Głównym tematem odcinka jest jedna z najodważniejszyc...

Podcast „Na straży rzek” opowiada o działaniach flotylli rzecznej Marynarki Wojennej II Rzeczypospolitej. Skupiamy się na strategicznej roli rzek w obronie kraju, historii Flotylli Pińskiej i losach jej jednostek. Odcinek przedstawia także opisy wodnych potyczek oraz roli, jaką odgrywały różne typy jednostek rzecznych, takie jak monitory i motorówki uzbrojone. Dowiedz się, jak polskie flotylle rze...

Podcast poświęcony jest historii U-2540, niemieckiego U-boota z okresu II wojny światowej, oraz jego późniejszemu przekształceniu w okręt muzealny nazwany "Wilhelm Bauer". Usłyszymy o zaawansowanej technologii okrętów typu XXI, które miały być przełomowe dla niemieckiej floty podwodnej. Choć U-2540 trafił do służby zbyt późno, by wpłynąć na wynik wojny, jego konstrukcja miała duży wpływ na powojen...

Poznaj historię Ligi Hanzeatyckiej – organizacji kupieckiej, która bez potrzeby posiadania armii czy królewskiego wsparcia przejęła kontrolę nad handlem na Bałtyku i Morzu Północnym. W tym odcinku dowiesz się, jak Hanza zdobyła strategiczne cieśniny, przeciwstawiła się Królestwu Danii i wygrała decydujące konflikty handlowe średniowiecza. Sprawdź, dlaczego proste towary jak śledzie i sól stały się...

„Morska Szkoła, Znaczy Kapitan i STS Lwów” przedstawia historię narodzin polskiej floty morskiej po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. W centrum opowieści znajdują się początki Szkoły Morskiej w Tczewie, pierwszy polski żaglowiec szkolny „Lwów” oraz Mamert Stankiewicz – znany jako „Znaczy Kapitan”. Historia przedstawia wyzwania, przed jakimi stanęła Polska, budując swoją obecność na morzu, mim...

Zapraszam na wyjątkowy odcinek, bardzo osobisty w którym opowiem o ponad stuletniej historii Daru Pomorza, nazywanego Białą Fregatą. Poznajcie opowieść o jednej z najsłynniejszych jednostek szkolnych polskiej marynarki oraz jej niezwykłego kapitana, Konstantego Maciejewicza, zwanego Kapitanem Kapitanów. Jak fregata przetrwała wojenne zawieruchy i jak wpłynęła na losy polskiego morza? To historia,...

W najnowszym odcinku podcastu przybliżona zostaje postać Kazimierza Siemienowicza, wybitnego polskiego teoretyka i praktyka artylerii z XVII wieku. Jego innowacyjne podejście do rozwoju rakiet kongrewskich oraz wkład w rozwój wojsk rakietowych są tematem przewodnim audycji. Odcinek przedstawia również istotne wydarzenia, takie jak bitwa pod Olszynką Grochowską, które miały znaczący wpływ na ówczes...

W tym odcinku opowiemy, jak zakon krzyżacki zarządzał swoimi posiadłościami, jakie były codzienne obowiązki rycerzy i administratorów oraz jakie tajemnice skrywają te imponujące budowle. Zapraszamy na podróż po historii i architekturze Państwa Zakonnego, zaglądając do Kwidzyna i Sztumu. Zamki te dzieli 25 kilometrów, a tak różne pełniły funkcje.

W najnowszym odcinku podcastu słuchacze poznają historię kościoła dominikanów w Elblągu, który za sprawą Gerarda Kwiatkowskiego przeszedł niezwykłą transformację. Z miejsca kultu religijnego, wypełnionego gotycką architekturą i wielowiekową historią, kościół stał się przestrzenią nowoczesnej sztuki – Galerią El. To opowieść o tym, jak Kwiatkowski, dzięki swojej wizji i determinacji, zrealizował pr...