Ekspresem przez historię w Radiu Lublin

21 czerwca 1851 roku w Londynie została rozegrana tzw. nieśmiertelna partia szachów. Zagorzałym wielbicielom szachów nie trzeba przypominać tego wydarzenia, podejrzewam, że są w stanie szczegółowo zrelacjonować jego przebieg. Ale wszystkim innym warto przypomnieć spotkanie dwóch mistrzów, które przeszło do legendy.

18 czerwca 1954 roku oddziały emigrantów wkroczyły z terytorium Hondurasu do Gwatemali w celu obalenia komunizującego prezydenta. Był to wojskowy pucz, finansowany przez stronę amerykańską.

17 czerwca 1997 roku parafowano Traktat amsterdamski. Był to dokument zmieniający postanowienia Traktatu o Unii Europejskiej, co zresztą pordkreślała jego oficjalna nazwa.

16 czerwca 1967 roku w Monterey w Kalifornii rozpoczął się Monterey Pop Festival. Było to jedno z wydarzeń, które przeszło do historii popkultury, był to bowiem pierwszy wielki festiwal rockowy.

15 czerwca 1964 roku powstała Grupa 77, skupiająca kraje rozwijające się. Powód powstania tego luźnego związku państw, opartego na wzajemnym wspieraniu się i pomocy gospodarczej był jasny. Dekolonizajcja stawała się faktem i kraje, do niedawna okupowane przez obce siły z Europy, wybijały sie na niepodległość i borykały z wielką ilościa problemów.

14 czerwca 1944 roku Niemcy wystrzelili w kierunku Londynu 10 pierwszych pocisków rakietowych V-1. Nawet w tak późnej fazie wojny niemiecki naród nadal wierzył w zapewnienia swych niepoczytalnych przywódców, że są w stanie zmienić losy tego, rozpętanego przez siebie konfliktu. Wciąż powtarzano plotki o  nowej wspaniałej broni, która zniszczy wolę walki aliantów.

11 czerwca 1809 roku zwycięstwo wojsk austriackich w bitwie pod Jedlińskiem. To już nieco zapomniany epizod wojny polsko-austriackiej. Ktoś zapyta - jak to polsko-austriackiej? Przecież nasze ziemie były wówczas podzielone między zabroców. To prawda - była to raczej wojna napoleońsko-austriacka, a Polacy brali w niej udział jako żołnierze zależnego od Francji Księstwa Warszawskiego.

10 czerwca 1990 roku doszło do incydentu lotnicznego, który przeszedł do historii jako Awaria lotu British Airways 5390. Było to jedno z najbardziej nieprawdopodobnych zdarzeń w historii lotnictwa pasażerskiego, niczym z amerykańskiego sensacyjnego filmu, a jednak wydarzyło się naprawdę. Zawiniła niedbałość jednego z pracowników obsługi technicznej lotniska.

9 czerwca 1942 roku członkowie polskiego ruchu oporu dokonali zamachu na pociąg, którym miał jechać Hitler. Niestety, tej nocy niemiecki zbrodniarz miał znów wiele szczęścia i w ostatniej chwili na trasę, którą miał jechać jego pancerny pociąg skierowano inny skład, który w wyniku akcji polskich konspiratorów wyleciał w powietrze.

8 czerwca 1930 roku Karol II został królem Rumunii. Mało kto już pamięta o tej postaci, ale warto wydobyć ją z mroku dziejów i sprawdzić, czym zasłużył się Karol II, że otrzymał z rąk Józefa Piłsudskiego jeszcze w 1922 roku ordery Orła Białego i Virtuti Militari.

7 czerwca 1863 roku inwazyjne wojska francuskie zdobyły miasto Meksyk.

4 czerwca 1985 roku ukazał się album Born in the U.S.A. Bruce’a Springsteena. Czasem wielki sukces przychodzi w mało spodziewanym momencie. Oczywiście Bruce Springsteen wiele lat walczył o swoje i uzyskał światową popularnośc za sprawą trzeciej płyty studyjnej "Born to run" z 1975 roku. Wydawało się jednak, że gigantyczny sukces komercyjny nigdy go  - mówić przewrotnie - nie dotknie. Wszystko...

3 czerwca 1937 roku - Książę Windsoru Edward (do czasu abdykacji w 1936 roku król Edward VIII) poślubił we Francji Amerykankę Wallis Simpson. Do czasu jego abdykacji w 1936 roku wydawało się, że przyszłość Edwarda będzie wygądała zupełnie inaczej i będzie związana wyłącznie z tronem.

2 czerwca 1992 roku Duńczycy odrzucili w referendum Traktat z Maastricht. Dlaczego ten traktat, nazywny oficjalnie traktatem o Unii Europejskiej tak bardzo nie podobał się przedstawicielstwom wielu państw? Powody były różne - najczęściej chodziło o niechęć do rezygnacji z samostanowienia w wielu sprawach.

1 czerwca 1922 roku w Moskwie podpisano układ pokojowy pomiędzy Rosją bolszewicką a Finlandią. O ile o konflikcie wspomnianych stron z lat 1939-1940, będącym kompromitacją strony sowieckiej napisano i powiedziano wiele, o tyle wojna fińsko-radziecka z lat 1921-1922 jest konfliktem niemal zapomnianym. Wówczas punktem zapalnym była Wschodnia Karelia.

31 maja 1987 roku Kazimierz Deyna występem w meczu San Diego Sockers-Tacoma Stars zakończył karierę sportową. Tego dnia Deyna po raz ostatni wyszedł na murawę jako czynny piłkarz - był to mecz zespołu San Diego Sockers (w którym grał) z Tacoma Stars. Dość skromne zakończenie wspaniałej kariery.

28 maja 1987 roku zachodnioniemiecki pilot Mathias Rust przekroczył nielegalnie radziecką granicę i wylądował w pobliżu Placu Czerwonego. Był to wyczyn niemal szalony - to, że nie skończył się dla śmiałka tragicznie jest niewatpliwie dowodem ówczesny stan radzieckiwwgo kolosa.

27 maja 1947 roku w Lesznie doszło do strzelaniny między żołnierzami polskimi i radzieckimi. To zdarzenie niemal zupełnie zapomniane i nadal wiele jego wątków pozostaje niejasnych. Zresztą w tamtych czasach władzom komunistyczym na rękę było ukrycie tych faktów za wszelką cenę.

26 maja 1942 roku w Moskwie podpisano traktat radziecko-brytyjski. To był jeden z wielu momentów II wojny światowej, kiedy partytularne interesy i polityka okazały się ważniejsze niż względy światopoglądowe bądź moralne.

25 maja 1967 roku piosenka "A whiter shade of pale" zespołu Procol Harum pojawiła się na brytyjskiej liście przebojów. To bez wątpienia jeden z najsłynniejszych utworów muzyki popularnej.

24 maja 1829 roku car Mikołaj I Romanow został koronowany w Warszawie na króla Polski. Był to niezwykle smutny moment w polskiej historii. Choć był wydarzeniem wyłacznie symbolicznym, być może właśnie z tego powodu tak dojmującym.

21 maja 1971 roku ukazał się album Marvina Gaye'a "What's going on". Niektórzy twierdzą, że to najważniejsza płyta XX wieku, inni wskazują ten krążek jak najwybitniejszą płytę w historii amerykańskiej muzyki popularnej. 

20 maja 1882 roku Niemcy, Włochy i Austro-Węgry zawiązały Trójprzymierze. U podstaw tego porozumienia leżało przekonanie Niemców, że Francja upokorzona klęską w wojnie francusko-pruskiej w 1871 roku prędzej czy później stanie militarnie na nogi i zechce pomścić upokorzenie.

19 maja 1934 roku - W Bułgarii doszło do wojskowego zamachu stanu. Na początku lat trzydziestych XX wieku skutki zaangażowania w pierwszą wojnę światową nadla były odczuwalne w Cesarstwie Bułgarii. Z całą pewnością także światowy kryzys roku 1929-ego zrobił swoje.

18 maja 1810 roku w Buenos Aires wybuchła antyhiszpańska Rewolucja Majowa. Buenos Aires było wówczas stolicą zależnego całkowicie od Hiszpanów Wicekrólestwa La Platy.