De Universiteit van Nederland Podcast

Onze spieren doen veel meer dan bewegen. Ze zorgen dat suiker uit ons eten wordt opgenomen en houden onze stofwisseling op peil. Maar wat gebeurt er als spieren plotseling stilvallen? Spierfysioloog Gul Turan (Wageningen University) zet daarvoor onze stagiaire Zinzi tijdelijk in het gips. Niet omdat ze iets gebroken heeft, maar als proefpersoon om te zien wat er gebeurt als je jouw spier absoluut...

Wat werkt beter: een celstraf of huisarrest met een enkelband? Strafrechtjurist Jacques Claessen (Maastricht University) laat zien dat bijna de helft van de ex-gevangenen opnieuw de fout ingaat. Volgens Jacques ligt de sleutel niet in strenger straffen, maar in een andere manier om misdaad aan te pakken. Zo kunnen huisarrest en taakstraffen de kans dat iemand opnieuw de fout ingaat aanzienlijk ver...

Vergeet de huidige, vaak dure en vervelende methoden zoals scans of het chirurgisch weghalen van een stukje tumor met een lange naald om te achterhalen of het kwaadaardig is. Wereldwijd werken onderzoekers aan een revolutie in de kankerdiagnostiek. Ze speuren in het bloed naar sporen van kanker: DNA sporen. Hiermee is heet steeds beter mogelijk om vast te stellen óf iemand kanker heeft, maa...

HEY U! Is mijn gemiddelde schermtijd van 5+ uur erg? Klopt het dat ik mijn telefoon beter niet kan gebruiken vlak voor het slapengaan? En heeft Gen-Z nou écht een aandachtsprobleem? Stefan van der Stigchel (Universiteit Utrecht) onderzoekt aandacht en beantwoordt in deze aflevering jullie 5 vragen over scherm- en telefoongebruik. 00:26 Is op je telefoon kijken voor het slapen gaan slecht? 0...

In 2040 zijn er vier keer zoveel 100-jarigen in Nederland dan nu. Maar hoe blijven we fit en zelfstandig? In deze 8-delige serie maakt de Universiteit van Nederland, samen met jou, kennis met wetenschappers die op zoek zijn naar de formule voor een gezond leven. In deze aflevering: Mensen in kwetsbare situaties - met weinig geld, zonder vast thuis of met andere problemen - worden vaak tot 25 jaar...

In 2040 zijn er vier keer zoveel 100-jarigen in Nederland dan nu. Maar hoe blijven we fit en zelfstandig? In deze 8-delige serie maakt de Universiteit van Nederland, samen met jou, kennis met wetenschappers die op zoek zijn naar de formule voor een gezond leven. In deze aflevering: Heb je deze podcast via een aanbeveling ontdekt? Of heb je je lievelingsfilm ontdekt via een Netflix-aanbeveling? Vol...

In 2040 zijn er vier keer zoveel 100-jarigen in Nederland dan nu. Hoe blijven we fit en zelfstandig? In de korte serie 'De F√ormule' maak je kennis met wetenschappers die op zoek zijn naar de formule voor een gezond leven. In deze aflevering: In de eerste duizend dagen van je leven leggen miljoenen minibeestjes en bacteriën in je darmen het fundament voor je gezondheid: je microbioom. I...

In 2040 zijn er vier keer zoveel 100-jarigen in Nederland dan nu. Hoe blijven we fit en zelfstandig? In de korte serie 'De F√ormule' maak je kennis met wetenschappers die op zoek zijn naar de formule voor een gezond leven. Deze aflevering: Rauw vlees, ‘gezonde’ supplementen en anti-rimpelcrème met... lood. Influencers op Instagram en TikTok doen soms alsof ze dé sle...

De scheepvaart is een van de meest vervuilende sectoren ter wereld. Maar wat als vrachtschepen weer zouden gaan… zeilen? Niet met doeken en touwen, maar met enorme stalen buizen die ronddraaien in de wind. Scheepvaart-onderzoeker Albert Rijkens van de TU Delft laat in deze aflevering zien hoe dit soort “rotorzeilen’ werken. En legt uit waarom de toekomst van de scheepvaart missc...

Matcha - het lijkt niet meer weg te denken uit café's. Dit groene poedertjes dat oorspronkelijk als thee werd gedronken, duikt steeds vaker op. Op tiktok en insta wordt het zelfs aangeprezen als wondermiddel. Als een oplossing tegen dementie, depressie, goed is voor de stoelgang, bloeddrukverlagend en ga zo maar door. Voedingswetenschapper Ellen Kampman (Wageningen University) legt uit waar...

Wat voor effect de kans op een overstroming heeft op de huizenprijs is voor het eerst voor heel Nederland in kaart gebracht. Uit nieuw onderzoek van Philibert Weenink (Maastricht University) blijkt dat woningen in risicogebieden gemiddeld 1% minder waard zijn, met uitschieters tot wel 9% op de gevaarlijkste plekken. En dat effect groeit: naarmate Nederlanders zich bewuster worden van de dreiging,...

Van religieuze Tiktok-influencers die online zieltjes (of volgers?) proberen te winnen tot het jaarlijkse televisiespektakel The Passion. Nederland ontkerkelijkt in rap tempo. Maar dat betekent niet dat geloof geen plaats meer heeft in de samenleving. Integendeel. Religiewetenschapper Ernst van den Hemel (Universiteit Utrecht) vertelt op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht hoe religi...

Planten in leven houden kan een hele opgave zijn. Met volle moed haal je een plant in huis, zet 'm in een leuke pot, en dan... ja dan vergeet je de plant water te geven, of misschien geef je veel te veel. En is water eigenlijk het enige dat een plant nodig heeft? Bioloog Casper Quist (Wageningen University) geeft je tips hoe je je plant het best verzorgt én hij vertelt welke plant de groots...

Een doodenge horrorfilm, een spannend bezoek aan een spookhuis of elkaar laten schrikken met Halloween, wat is daar leuk aan? Toch doen mensen het regelmatig. Hoe ze daarmee omgaan onderzoekt Linda de Voogd (Universiteit Leiden) in een spookhuis op Lowlands. Ze probeert niet alleen te achterhalen hoe angsten ontstaan, maar ook hoe je er weer vanaf komt. En jij kunt tijdens het luisteren meedoen me...

HEY U! Waarom lig ik altijd klaarwakker in bed tussen 2 en 4 uur ‘s nachts? Is meteen in slaap vallen eigenlijk wel een goed teken? En kun je te veel slapen? In deze aflevering beantwoordt slaapwetenschapper Merijn van de Laar (Maastricht University) jullie 5 vragen over slaap. 😴 Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland beantwoordt Merijn...

De verkiezingen komen eraan — dé tijd waarin politici strooien met beloftes, slogans en grote plannen. Iedereen wil jouw stem, en natuurlijk beloven ze dat alles beter wordt zodra jij op hen vertrouwt. Maar… welke van die beloftes zijn écht haalbaar, en welke klinken gewoon té mooi om waar te zijn? Samen met politicoloog Mariken van der Velden (Vrije Universiteit...

Stel je voor: het licht gaat uit. Geen internet. Geen pinpas. Geen navigatie. Klinkt als science fiction, maar kan komen door ruimteafval: rommel die je niet eens ziet, maar wel rondzweeft in de ruimte en tegen de satellieten botst die zo belangrijk zijn voor het leven op aarde. Sterrenkundige Thomas Wijnen (Universiteit Leiden | NOVA) legt in deze aflevering uit waar dat afval precies vandaan kom...

Misschien voel je nu al de neiging om te krabben, alleen al bij het zien van de titel van deze aflevering. Dat is precies hoe krachtig jeuk werkt. In deze aflevering legt dermatoloog Deepak Balak (LUMC) uit waarom jeuk zo aanstekelijk is, waarom krabben zo lekker voelt, en hoe je brein je soms zelfs voor de gek houdt door jeuk 'te maken' zonder dat er iets op je huid zit. Na het luisteren kijk je...

Sociaal psycholoog en liefdeswetenschapper Tila Pronk (Tilburg University) beantwoordt jullie vragen over monogamie. Waarom zijn we monogaam? Zijn mensen in een open relatie gelukkiger? En nog veel meer. Dit is de eerste aflevering van onze nieuwe serie 'Hey U', we zijn heel erg benieuwd wat jullie ervan vinden. Dus laat het ons weten in de comments op Spotify of via een DM op de socials.  Se...

In Nederland worden elk jaar zo’n 40 vrouwen vermoord. Bijna altijd door mannen. Hoe herken je deze mannen voordat er een moord gepleegd wordt?  Vaak denken we aan een man in de bosjes, of juist de stalkende partner die zijn vrouw slaat. Maar als je alleen let op deze stereotypes, dan mis je veel belangrijke waarschuwingssignalen. Volgens Marieke Liem (Universiteit Leiden) is het belang...

Ongeveer 20 procent van de mensen mist bij geboorte één of meerdere verstandskiezen. Niet zo erg, want eigenlijk hebben we die extra kiezen niet meer nodig. Vroeger sleten onze tanden veel sneller en was het  handig dat er rond je twintigste nog een derde set kiezen doorkwam. Maar tegenwoordig hebben verstandskiezen nauwelijks meer een functie, omdat we ons eten koken en onze ta...

Je zult het maar hebben: donderdag is rood, het cijfer 9 is pimpelpaars en bij de naam van je geliefde ervaar je de geur van schimmelkaas. Ongeveer twee procent van de bevolking heeft een vorm van synesthesie, waarbij zintuigen op een gekke manier samenwerken. Hoe dat precies werkt in je brein en of je dit jezelf aan kunt leren, hoor je van neurowetenschapper Tessa van Leeuwen (Tilburg University...

Ons kraanwater lijkt vanzelfsprekend, maar schijn bedriegt: de kwaliteit van onze rivieren, meren en sloten is op dit moment de slechtste van heel Europa. Gelukkig zijn we in Nederland enorm goed in water zuiveren, maar vervuiling maakt het een steeds grotere uitdaging. Hoe vervuilder dat water raakt, hoe moeilijker én duurder het wordt om er schoon drinkwater van te maken. Daarom zoeken we...

Koffie is voor velen een onmisbaar drankje, zeker in de ochtend. Even wakker worden dankzij een shot cafeïne. Voor de een blijft het daarbij, maar de ander drinkt rustig nog een kopje - of zes. Kun jij dan nog slapen? Of stuiter je na een bakkie al door de kamer? Moleculair bioloog Margit Janssen (Radboud Universiteit Nijmegen) legt uit hoe je DNA bepaalt hoe goed je tegen koffie kan. 329. Is...

Ruim 1 miljoen jongeren in Nederland ervaren altijd pijn - pijn die niet weggaat met een paracetamolletje. En dat aantal lijkt steeds verder toe te nemen. Pijnspecialist Mienke Rijsdijk (Utrecht UMC) legt uit hoe chronische pijn ontstaat en hoe het kan dat steeds meer jongeren hier last van hebben. 00:00 Steeds meer jongeren met chronische pijn 00:44 Waarom hebben jongeren steeds vaker pijn? 01:58...