Archaeostoryteller, με τον Θόδωρο Παπακώστα

Όταν οι αρχαίοι έλεγαν ο Θεός εννοούσαν τον Δία, «πατήρ ανδρών θεών τε» κατά τον Όµηρο. Ήταν ο δυνατότερος και σπουδαιότερος όλων των μυθολογικών όντων και θεών.  Αυτός που μοίρασε τον κόσμο σε τρία βασίλεια: τον ουρανό, τη θάλασσα και τον κάτω κόσμο και βέβαια, γνωστό για τις ερωτικές του περιπέτειες. Για όλα αυτά που γνωρίζουμε ή δεν γνωρίζουμε για τον Δία έρχεται το σχετικό επεισόδιο του Archae...

Ο πέμπτος μήνας του αρχαίου έτους ήταν ο Μαιμακτηριών και πήρε το όνομά του από τη γιορτή της Μαιμακτηρίας προς τιμήν του Δία. Κυριότερες εορτές το μήνα αυτό ήταν τα Μαιμακτήρια και τα Πομπαία: η πρώτη γιορτή λάμβανε χώρα το τελευταίο δεκαήμερο του μήνα ως επίκληση για έναν ήπιο χειμώνα, ενώ κατά τη δεύτερη γιορτή πραγματοποιούνταν πομπή προς τιμήν του Μειλίχιου Δία για την μελλούμενη καλή σοδειά....

Σ΄ αυτό το επεισόδιο θα μπούμε στα άδυτα των αρχαίων ναών. Εκεί που επικρατούσε η ιερότητα του χώρου και που όλοι ήταν γεμάτοι ευλάβεια, σεβασμό και πίστη, ή αλλιώς τύπος και υπογραμμός. Ή μήπως όχι; Οι δύο ιστορίες που μας διηγείται ο Archaeostoryteller, αποδεικνύουν ότι όπως σήμερα έχουμε δολοπλοκίες, συγκρούσεις και συμφέροντα, έτσι ακριβώς συνέβαινε και στον αρχαίο κόσμο. Και φυσικά, πάντα, τη...

Ο Πυανεψιών είναι ο τέταρτος του αρχαίου έτους, που αντιστοιχούσε με το χρονικό διάστημα από μέσα Οκτωβρίου μέχρι μέσα Νοεμβρίου.  Ο μήνας αυτός πήρε το όνομά του από την πιο σημαντική γιορτή του μήνα αυτού, τα Πυανέψια που γιορτάζονταν προς τιμή του Απόλλωνα. Η γιορτή συνδέεται με την προσφορά των πρώτων καρπών της γης, καθώς και με την ιστορία του Θησέα και της επιστροφής του από την Κρήτη. Κατά...

Αυτό το επεισόδιο είναι αφιερωμένο στην ιατρική στον αρχαίο κόσμο αλλά και στον άνθρωπο που έκανε την ιατρική επιστήμη: τον Ιπποκράτη. Ο Ιπποκράτης θεωρούσε ότι τα πάντα στο σώμα μας είναι τέσσερα υγρά. Το αίμα, το φλέγμα, η ξανθή χολή και η μαύρη χολή. Η ισορροπία μεταξύ αυτών μας φέρνει την υγεία και η αναταραχή μεταξύ αυτών μας φέρνει την αρρώστια και την ασθένεια. Επίσης, ο πατέρας της ιατρική...

Σ΄ αυτό το επεισόδιο θ’ αναφερθούμε στον τρίτο μήνα του αρχαίου έτους: τον Βοηδρομιώνα. Ο Μήνας ονομάστηκε έτσι λόγω της γιορτής των Βοηδρομίων, την 6η ή την 7η ημέρα του. Τα Βοηδρόμια ήταν γιορτή προς τιμήν του Βοηδρομίου ή Βοηθόου Απόλλωνα, ο οποίος έτρεχε με βοή σε βοήθεια αυτών που ζητούσαν τη συνδρομή του, ιδιαίτερα ως βοηθός και σύμμαχος στον πόλεμο. Άλλες γιορτές που είχε αυτός ο μήνας ήταν...

Αυτό το επεισόδιο του Archaeostoryteller είναι μια πολιτιστική διαδρομή του Υπουργείου Πολιτισμού, με όλους του σημαντικούς μεγάλους αλλά και μικρούς άγνωστους αρχαιολογικούς χώρους που αξίζει να επισκεφθείτε. Μια διαδρομή σε δύο εποχές και η ιστορία των ανθρώπων που έχτισαν τις αποικίες της Δύσης. Καράβια μικρά και μεγάλα, που έπλευσαν στον Κορινθιακό, βγήκαν στο Ιόνιο με κατεύθυνση προς την Ιταλ...

Ο Αττικός μήνας δεν είχε τέσσερις εβδομάδες, όπως οι δικοί μας μήνες. Είχε τρεις εβδομάδες των δέκα ημερών. Κάθε μήνας είχε αρκετές γιορτές, γιατί οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν Σαββατοκύριακα, οπότε έπρεπε να έχουν γιορτές θρησκευτικού περιεχομένου για να ξεκουράζονται. Ο δεύτερος μήνας του αρχαίου έτους στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο Μεταγειτνιών και ήταν αφιερωμένος στον Μεταγείτνιο Απόλλωνα. Μία ε...

Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Δανία. Δεν αποτέλεσαν ενιαίο έθνος, αλλά διέθεταν μεταξύ τους πολλά κοινά χαρακτηριστικά και το βέβαιο είναι ότι έχουν μεγάλη διαφορά από αυτό που έχουμε εμείς στο μυαλό μας για εκείνους. Για παράδειγμα, γνωρίζετε ότι οι Βίκινγκς είχαν μια πολύ πλούσια παράδοση λογοτεχνίας και ποίησης; Ότι έπλασαν έναν υπέροχο μυθ...

Σ΄ αυτό το επεισόδιο ο Archaeostoryteller αναφέρεται στα Παναθήναια, τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη γιορτή της πόλης, αφιερωμένη στην πολιούχο θεά, την Αθηνά. Τα Παναθήναια δεν αποτελούσαν μόνο μία εκδήλωση δύναμης και υπεροχής της Αθηναϊκής ηγεμονίας, αλλά συμβόλιζαν και την ενότητα της πόλης λόγω της συμμετοχής σε αυτήν ολόκληρου του πληθυσμού της. Υπήρχαν τα Μικρά Παναθήναια, που γιορτάζονταν...

Ο Γκιλγκαμές είναι ο κεντρικός ήρωας του αρχαίου Μεσοποτάμιου έπους, το οποίο θεωρείται ένα από τα παλαιότερα λογοτεχνικά έργα της ανθρωπότητας. Ο Γκιλγκαμές, μέσα σε όλες του τις περιπέτειες, συναντάει και τον Ουτναπιστίμ, που του διηγείται την ιστορία του κατακλυσμού και διστακτικά του δίνει μια ευκαιρία για να αποκτήσει την αθανασία. Του λέει ότι αν καταφέρει να μείνει ξύπνιος επτά ημέρες κι εφ...

Το Έπος του Γκιλγκαμές είναι το αρχαιότερο γνωστό λογοτεχνικό έργο.  Ένα επικό ποίημα από την περιοχή της Βαβυλωνίας. Ο Γκιλγκαμές της Ουρούκ, ήταν ένας βασιλιάς που δεν ξέρουμε αν πραγματικά υπήρξε ή όχι, ξέρουμε όμως ότι ήταν δύο τρίτα θεός κι ένα τρίτο άνθρωπος. Ότι ταξίδεψε πολύ, γνώρισε πολλές χώρες, γεύτηκε τα πάντα και ότι ήταν ο δυνατότερος βασιλιάς της γης. Ξέρουμε κι άλλα, πολλά κι ενδια...

Πως μετρούσαν το χρόνο στην αρχαιότητα; Και πόσο διέφερε το αρχαίο Ελληνικό ημερολόγιο από το σημερινό; Το ξέρετε ότι το αρχαίο Ελληνικό ημερολόγιο ήταν σέλινο-ηλιακό με μήνες που παρακολουθούσαν τις φάσεις της Σελήνης και ότι κάθε ελληνική πόλη είχε τις δικές της ονομασίες για τους μήνες; Η πρωτοχρονιά και η πρωτομηνιά του αρχαίων Αθηναίων ήταν ίδια με τη δικιά μας; Ο Archaeostoryteller έχει όλες...

Στην ελληνική  μυθολογία έχουμε υπέροχα κείμενα από το Όμηρο και τον Ησίοδο που μας δίνουν με πολύ ωραίο και γλαφυρό τρόπο τις ιστορίες, την εξέλιξη, τους ήρωες και τις υποθέσεις που διαδραματίζονται στις ζωές τους. Αντίθετα, στην αιγυπτιακή μυθολογία, που είναι ουσιαστικά η αρχαία θρησκεία και οι πεποιθήσεις των Αιγυπτίων, οι πληροφορίες μας έρχονται από πολύ πιο έμμεσες πηγές. Το πλούσιο μωσαϊκό...

Aυτό το επεισόδιο του Archaeostoryteller έχει θέμα τα Καβείρια Μυστήρια. Από τα πιο πολύπλοκα θέματα της ελληνικής μυθολογίας. Οι Κάβειροι ήταν θεότητες της αρχαίας Ελληνικής μυστηριακής λατρείας η οποία πρωτοεμφανίζεται στη Λήμνο, την Ίμβρο, τη Θήβα και τη Σαμοθράκη. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς το τι γινόταν στις τελετές γιατί οι μυημένοι τις τελούσαν μυστικά και δεν μιλούσαν ποτέ γι’αυτές. Αυτό που γ...

Ποια είναι η ουσία της αρχαιολογίας και τι είναι στ΄ αλήθεια οι αρχαιολόγοι; Τι τους διαφοροποιεί από τους κυνηγούς θησαυρών και γιατί χρειάζεται ένα θεωρητικό υπόβαθρο πριν από την ανασκαφή;  Σ΄ αυτό το επεισόδιο θα πούμε περισσότερα για τις θεωρίες και τις φιλοσοφίες της αρχαιολογίας αλλά και όλους εκείνους που πάσχισαν για να κάνουν την αρχαιολογία επιστήμη.   Hosted by Simplecast, an AdsWizz c...

Η νότια Εύβοια φιλοξενεί ένα από τα πιο προκλητικά μυστήρια της αρχαιολογίας· πρόκειται για τα περίφημα Δρακόσπιτα, ονομασία που τους δόθηκε λόγω του τεράστιου μεγέθους της κατασκευής τους. Τα περίτεχνα, πέτρινα κτίσματα που σύμφωνα με αφηγήσεις και με τον τοπικό θρύλο, κατοικούσαν οι δράκοι, τα μυθικά πλάσματα που τρόμαζαν τους κατοίκους της περιοχής. Σ΄ αυτό το επεισόδιο θα τα γνωρίσουμε καλύτερ...

Σ΄ αυτό το επεισόδιο θα κάνουμε ένα ανοιξιάτικο ταξίδι στην Αίγυπτο και πιο συγκεκριμένα στην Αλεξάνδρεια για να πούμε πολλά και ενδιαφέροντα για τη βιβλιοθήκη που συγκέντρωσε τη γνώση όλου του κόσμου. Ποιος ήταν αυτός που οραματίστηκε κάτι τέτοιο και πως ξεκίνησαν όλα; Πως κατάφεραν να δημιουργήσουν το εκδοτικό κέντρο του τότε γνωστού κόσμου και να συγκεντρώσουν αυτόν τον τεράστιο όγκο γνώσης ανυ...

Έλληνες αρχαιολόγοι στην Τουρκοκρατία ή πιο σωστά Έλληνες αρχαιολόγοι στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Σκοπός αυτού του podcast είναι να συστήσει δύο άγνωστους Έλληνες αρχαιολόγους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και το σπουδαίο έργο τους μέσα στα πλαίσια μιας αυτοκρατορίας που ήταν πολυεθνική, πολυσχιδής και αρκετά άγνωστη για εμάς. Δύο αρχαιολόγοι που είναι άδικο να μην έχουν την αναγνώριση που του αξί...

Τι σημαίνει κονκλάβιο και γιατί ονομάστηκε έτσι; Τι είναι ο διάσημος λευκός καπνός και πως δημιουργείται; Τι σχέση έχει η Ελβετική Φρουρά με το Βατικανό; Είναι αλήθεια ότι υπήρξε χρονιά που άλλαξε τρεις φορές ο Πάπας; Είναι γεγονός ότι το 1968 το κονκλάβιο κλείστηκε σε ένα μοναστήρι για ν΄ αποφασίσει τον επόμενο Πάπα κι επειδή δεν μπορούσαν ν΄ αποφασίσουν,  κατέληξαν να μείνουν τρία χρόνια κλεισμέ...

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τα μαντεία για να παίρνουν χρησμούς αλλά είχαν και τα νεκρομαντεία όταν ήθελαν να μιλήσουν με τις ψυχές των νεκρών. Ένας από τους πέντε ποταμούς - είσοδοι για τον Κάτω Κόσμο, αλλά και το πιο διάσημο νεκρομαντείο του αρχαίο κόσμου ήταν αυτό του Αχέροντα όπου σήμερα υπάρχει ένα υπέροχο μνημείο που είναι επισκέψιμο. Σ΄ αυτό το επεισόδιο θα μιλήσουμε για το μυθικό ποταμό και τ...

Υπήρχε αθεΐα στον αρχαίο κόσμο; Η απάντηση είναι ναι και όχι, γέρνοντας λίγο περισσότερο προς το ναι. Αλλά προσέξτε, δεν μιλάμε για αθεΐα άρνησης ύπαρξης του θείου. Μιλάμε για αθεΐα όπου η ελληνική φιλοσοφική σκέψη αμφισβητούσε την παράδοση των θεών όπως τους ξέρουμε και τους ήξεραν. Και υπήρχαν και κάποιοι στοχαστές οι οποίοι αμφισβήτησαν την ύπαρξη του θείου σαν έννοια. Κι εδώ βρίσκεται κι ένα α...

Τα άλογα για τους Έλληνες ήταν από την αρχή της ιστορίας τους πολύ σημαντικά και σύμβολα αριστοκρατίας. Ακριβώς γιατί το να μπορείς να αποκτήσεις, να συντηρήσεις ένα άλογο και να του βάλεις και τον αντίστοιχο οπλισμό, προσέθετε κύρος. Άλλωστε, δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι επιλέχθηκε, κατά τον μύθο, άλογο για να γίνει ο Δούρειος Ίππος. Όπως επίσης, ότι ήταν θεϊκό σύμβολο του Ποσειδώνα. Πότε όμως...

Aπό τη μυθολογία και τη λογοτεχνία έχουμε πολύ έντονο το στοιχείο της φιλίας μεταξύ ανθρώπου και σκύλου, με επιφανέστερο παράδειγμα προφανώς τον Άργο, τον σκύλο του Οδυσσέα, που περίμενε το αφεντικό του για είκοσι ολόκληρα χρόνια. Επίσης γνωρίζουμε ότι η αρχαιότερη απεικόνιση σκύλου στην ιστορία της ανθρωπότητας είναι στο σπήλαιο Αλταμίρα της Ισπανίας. Πότε όμως ξεκίνησαν όλα και πως αναπτύχθηκε α...

Για τα Ελευσίνια Μυστήρια δυστυχώς δεν γνωρίζουμε πολλά, γι' αυτό και ήταν και παραμένουν μυστήρια, αλλιώς θα λέγανε «Ελευσίνια Όλα στη Φόρα». Και καθετί που δεν είναι και πολύ ξεκάθαρο, αυτόματα γίνεται απίστευτα ενδιαφέρον και πυροδοτεί φήμες και μεγάλο σούσουρο. Τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν θρησκευτική γιορτή αφιερωμένη στη θεά Δήμητρα και την κόρη της Περσεφόνη, ή απλά Κόρη. Κειμήλια αμύθητης αξ...