Appèl

Het politieke debat over migratie blijft meestal beperkt tot de simpele vraag: willen we ‘meer’ of ‘minder’ migratie? Het kabinet-Schoof wil zelfs een asielcrisis uitroepen om migratie verder te kunnen inperken. Wat is er nodig om verder te kijken dan die tegenstelling ‘meer of minder’? Welke aspecten van migratie verdienen meer aandacht? En hoe komen we tot een nieuw, eerlijker en menselijker ver...

Oppositie voeren tegen radicaal-rechts: hoe doe je dat? Met de PVV in de regering en als grootste partij in de Tweede Kamer is dit ineens een van de belangrijkste politieke vragen voor onder andere D66. Verandert het nieuwe politieke landschap de manier waarop we oppositie moeten voeren? Hoe laten we ons eigen progressieve geluid het beste horen? En wat kunnen we leren van de geschiedenis over de...

Onze democratie heeft méér conflict nodig. Dat stelt politicoloog Tom van der Meer in zijn nieuwe boek Waardenloze politiek . Hierin beschrijft hij hoe een gebrek aan ideologisch, waardengedreven conflict bij politieke middenpartijen - zoals D66 - heeft geleid tot fors zetelverlies. Door 'technocratische no-nonsensepolitiek' zijn deze partijen ‘richtingloos en inwisselbaar geworden’, een ‘eenheids...

Over een paar dagen mogen we naar de stembus voor de Europese verkiezingen. In de campagnes van de verschillende partijen gaat het veel over veiligheid, klimaat en migratie en het belang of juist de bedreiging van Europa op deze beleidsterreinen. Heel belangrijk, maar hoe zit het eigenlijk met onze meer emotionele band met Europa? Hoe denken Nederlanders over Europa en de EU? En bestaat er zoiets...

Internationale handel kan zorgen voor stijgende werkgelegenheid, investeringen in infrastructuur en een betere levensstandaard. Tegelijkertijd kan handel juist bijdragen aan armoede en ongelijkheid, onder meer door oneerlijke concurrentie en protectionisme. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat handel vrijheid, gelijkheid en democratie bevordert?  Daarover praten wij in deze aflevering met Ellen Mangnus...

Levens van mensen zijn verwoest en het kan morgen weer gebeuren’. Dat was de zorgwekkende conclusie van de Parlementaire Enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening. Deze commissie onderzocht waarom de overheid jarenlang faalde in de rechtsbescherming van burgers, met het toeslagenschandaal als een van de meest schrijnende voorbeelden. D66’er Salima Belhaj leidde deze enquêtecommissie tot dec...

De relatie tussen liberalisme en religie is soms gecompliceerd. Zo leidt de vraag of religieuze uitingen bij bijvoorbeeld de politie en boa's moeten worden toegestaan, regelmatig tot discussie onder sociaal-liberalen. Zowel voor- als tegenstanders beroepen zich daarbij op liberale waarden.  Tijd om de relatie tussen politiek en het liberalisme eens nader te onderzoeken. Hoe verhouden ze zich histo...

Hebben de bedrijven Tata Steel en Chemours opzettelijk gevaarlijke stoffen in de bodem, lucht of het oppervlaktewater gebracht, met mogelijk gevaar voor de openbare gezondheid?  Dat onderzoekt het Openbaar Ministerie momenteel. Drijvende kracht achter dit onderzoek is advocaat Bénédicte Ficq, die namens omwonenden aangifte heeft gedaan tegen de CEO’s van Tata Steel en Chemours. Hoewel de rechtsspr...

Veertien missies voor Europa. Nieuwe denkers over een vrije, gelijke en democratische toekomst. Zo heet het nieuwste boek van de Mr. Hans Van Mierlo Stichting. In deze bundel presenteren veelal jonge academici vernieuwende oplossingen voor een aantal grote maatschappelijke uitdagingen waar een Europees antwoord op nodig is. Antwoorden die vertrekken vanuit de sociaal-liberale waarden vrijheid, gel...

Op 8 februari 2014 werd oud-D66-minister Els Borst op 81-jarige leeftijd op gewelddadige wijze om het leven gebracht. Rond de tiende sterfdag van Els Borst staat de mr. Hans van Mierlostichting uitgebreid stil bij de nalatenschap van Els Borst voor D66, de politiek als geheel en de samenleving. Wat kunnen we leren van het leven en werk van deze bijzondere vrouw, de eerste vrouwelijke vicepremier e...

De overheid is de afgelopen decennia steeds meer gaan verwachten van burgers. Maar kunnen mensen deze toegenomen eigen verantwoordelijkheid wel waarmaken? Dat onderzocht de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in haar meest recente rapport Grip. Het maatschappelijk belang van persoonlijke controle . De conclusie: het hebben van grip op het eigen leven is letterlijk van levensbelang en m...

Een van de terugkerende verklaringen voor de grote winst van de PVV is het lage vertrouwen in en het onvoldoende functioneren van de overheid en onze democratie. De afstand tussen burgers en politiek is te groot, de politiek luistert te weinig naar burgers en toont te weinig daadkracht, zo blijkt uit meerdere onderzoeken. Burgerfora worden steeds populairder als middel om burgers en politiek nader...

Bedrijven moeten méér bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke problemen zoals de energietransitie, betaalbare zorg of toekomstbestendige huisvesting. Dat vindt de overheid, dat vinden veel bedrijven zelf, maar alle goede bedoelingen leiden nog niet tot voldoende resultaten. Het streven naar winst gaat nog te vaak ten koste van de samenleving en het klimaat. De manier waarop bedrijven zijn...

Onze democratie vervalt te vaak in technocratie. De politiek rechtvaardigt besluiten lang niet altijd vanuit een afweging van politieke waarden, maar steeds vaker op basis van kennis en expertise van wetenschappers en andere deskundigen. Dit gebeurde onder meer tijdens de coronapandemie, maar ook bij de politieke keuzes over stikstofuitstoot die onderbouwd worden met ‘het zijn nu eenmaal de regels...

‘Vecht, vecht, vecht, wonen is een recht!’ Dit is de boodschap van de woonprotesten die sinds 2021 regelmatig plaatsvinden. Wie geen betaalbare woning kan vinden, noodgedwongen op straat, bij ouders of vrienden bivakkeert, niet weg kan bij de ex-partner, een steeds hogere huur betaalt of met een groeiend gezin vast zit in een klein huis heeft volgens de duizenden demonstranten meer dan alleen “pec...

Discussies over de landbouw gaan tegenwoordig vooral over stikstof, ‘2030’ of ‘2035’ en het wel of niet halveren van de veestapel. Maar welke waarden gaan er schuil achter jaar- en aantallen? Wat betekent het om landbouwbeleid te baseren op waarden als vrijheid, gelijkheid en democratie? Met andere woorden: hoe ziet sociaal-liberaal landbouw- en voedselbeleid eruit? Over die vragen praten we in de...

Vriendjespolitiek, belangenverstrengeling, dubieuze nevenfuncties en schimmige aanbestedingen. Vooral in het lokale openbaar bestuur gebeuren nogal eens zaken die de integriteitstoets niet doorstaan. Waarom gaat het ondanks goede bedoelingen en beloften nog zo vaak mis? Hoe kunnen politiek en openbaar bestuur integriteitsschendingen beter signaleren en vooral: hoe kunnen we ze tegengaan?  Hierover...

De klachten over het functioneren van de overheid zijn niet van de lucht. Ze staat te ver van de burger af, handelt te veel vanuit wantrouwen en vindt efficiëntie belangrijker dan de menselijke maat. De ene na de andere politieke partij maakt van het terugwinnen van het vertrouwen van burgers in de overheid dan ook een speerpunt bij de komende verkiezingen. Maar hoe heeft het zo ver kunnen komen?...

In deze laatste aflevering voor het zomerreces spreken we met Marjan Slob, de nieuwe Denker des Vaderlands. Ze werkt al twintig jaar als zelfstandig filosoof, spreker en essayist. Ze schrijft columns en essays voor de Volkskrant en adviseert organisaties als het Rathenau Instituut, Centrum voor Ethiek en Gezondheid en het Planbureau voor de Leefomgeving. Ze schreef verschillende boeken waaronder H...

Op 1 juli 2023 is het 150 jaar geleden dat Nederland de slavernij afschafte en begint het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Afgelopen december bood premier Rutte namens het kabinet de langverwachte excuses aan voor de rol van Nederland tijdens de slavernij. Tijdens de komende Keti Koti, de jaarlijkse herdenking van de slavernij op 1 juli, zullen alle ogen gericht zijn op koning Willem-Alexander....

Het gaat niet goed met het water in Nederland. Het is te vies en door droogte dreigt een tekort aan schoon drinkwater. De rol van waterschappen, het bestuursorgaan dat ons water beheert, wordt daardoor steeds belangrijker. Tegelijkertijd komen er meer politieke vragen op de waterschappen af. Een besluit ten gunste van de natuur kan bijvoorbeeld nadelig uitpakken voor de landbouw, en andersom.  Ond...

De verschillen tussen Nederlandse regio’s zijn groot. Niet alleen qua landschap, dialect en cultuur, maar ook wat betreft kwaliteit van leven en kansen die inwoners hebben. In een aantal regio’s buiten de zogeheten “economische centrumgebieden” is de gezondheid slechter, het inkomen lager, de bereikbaarheid matig en het vertrouwen in de overheid minder. Mensen voelen zich er vaker onbegrepen en on...

Van klimaatactivisten tot boeren, van woonprotest tot anti-Zwarte Piet-demonstraties: we gaan vaker en massaler de straat op. Tegelijkertijd treedt de politie harder op tegen actievoerders, en zorgen ook tegendemonstraties vaker voor een grimmige sfeer. En dat terwijl het demonstratierecht verankerd is in onze Grondwet. Wat mag er? Wanneer gaat demonstreren te ver? En waarom gaan mensen eigenlijk...

We hebben meer vertrouwen in de leiders van EU-instellingen dan in onze nationale leiders. Dat stelt hoogleraar Femke van Esch in de oratie die zij in april dit jaar uitsprak, getiteld ‘De kloof: hoe afstand leidt tot legitimiteit van EU-leiderschap’. Hoe verder onze leiders letterlijk van ons afstaan, hoe minder we van ze weten en hoe positiever we ons beeld van hen inkleuren. Over deze romantiek...

Een groot deel van de tijd die we wakker zijn, brengen we door met werken. Voor de meeste mensen is werk pure noodzaak, maar het geeft vaak ook voldoening en voorziet in onze basisbehoefte aan gezelschap. Tegelijkertijd kan werk ook een bron zijn van uitbuiting en onrecht.  In deze aflevering van Appèl bespreken we het fenomeen ‘werk’ vanuit historisch perspectief. Wat is ‘werk’ eigenlijk? En hoe...