Άκου την επιστήμη

Το πρωί έχει δροσιά, το μεσημέρι ζέστη και το βράδυ πάλι κρύο. Μήπως ο καιρός τρελάθηκε; Γιατί οι 4 εποχές του χρόνου δεν έχουν την ίδια διάρκεια στις μεγάλες πόλεις;  Τι φταίει και έχουν αυξηθεί τα ακραία καιρικά φαινόμενα; Σε τις μας βοηθούν οι ονομασίες στις κακοκαιρίες; Και πως η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει τα πολύπλοκα μετεωρολογικά μοντέλα; Ο άνθρωπος που επιμελείται τα δελτία καιρού της...

Kαύσωνες, πυρκαγιές και καταστροφικές πλημμύρες. Αυτή θα είναι η ζωή μας από δω και πέρα; Γιατί η κλιματική κρίση θα αλλάξει τη συνηθισμένη ρουτίνα των εργαζομένων;   Πως η καθιστική ζωή δημιουργεί τεράστιες οικονομικές συνέπειες; Και πως ένας πιο ενεργός τρόπο ζωής θα μπορούσε να μειώσει τη συχνότητα των κορυφαίων μη μεταδοτικών ασθενειών; Απαντά ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Φυσική...

Tι εποχή είναι αυτή που ζούμε; Γιατί οι νέοι σήμερα ψάχνουν να θαυμάσουν κάτι αλλά δεν το βρίσκουν; Πως ένας άνθρωπος μπορεί να γίνει γόνιμος και δημιουργικός σ' έναν άγονο κόσμο; Ποιοι είναι οι λόγοι που η απομάκρυνση από τη φύση έχει κοστίσει πολύ στο νεότερο δυτικό πολιτισμό; Τι πάει λάθος με την τηλεόραση στη χώρα μας και ποια πρότυπα προβάλλονται; Τι ρόλο παίζει ο έρωτας στη ζωή μας και γιατί...

Υπάρχει η δυνατότητα να προβλέψουμε τους σεισμούς; Ποια είναι τα σκοτεινά σημεία που δεν γνωρίζουμε όσον αφορά τη σεισμική δραστηριότητα; Σε ποιο επίπεδο αντισεισμικής θωράκισης βρίσκεται η Ελλάδα, ποιοι είναι οι μύθοι και ποιές οι αλήθειες για τους σεισμούς στη χώρα μας; Σ’ αυτά αλλά και σε άλλα ερωτήματα απαντά ο γνωστός σεισμολόγος, Γεράσιμος Παπαδόπουλος.  

Γιατί η νηστεία είναι κάτι το επαναστατικό, και γιατί θεωρείται το «φάρμακο του αιώνα»; Ο Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής του τμήματος Βιοχημείας- Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, απαντά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.   Πώς επιδρά η διαλειμματική νηστεία στη φυσιολογία μας; Ποια είναι τα πολύτιμα μυστικά που εμπεριέχονται στην ελληνική κουζίνα; Τι πρέπει να τρώμε το καλοκαίρι; Και σε μια εποχή...

Γιατί η ευτυχία έχει εμπορευματοποιηθεί στην εποχή μας και γιατί οι άνθρωποι φοβούνται να επικοινωνήσουν σήμερα; Γιατί δυσκολεύονται να αγαπήσουν τον εαυτό τους; Γιατί οι σύγχρονες γυναίκες έχουν εγκλωβιστεί στους πολλαπλούς τους ρόλους; Και γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν υποστεί πλήγμα έχοντας γίνει πιο επιδερμικές; Απαντά η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας και δημοσιογράφος, Μαριαλένα...

Μπορεί το ChatGPT να αντικαταστήσει τον Σαίξπηρq Γιατί οι βάσεις δεδομένων θεωρούνται το νέο «πετρέλαιο» της εποχής; Η Ευαγγελία Πιτουρά, καθηγήτρια του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων, εξηγεί τα πάντα στον Γιάννη Πανταζόπουλο. Οι υπολογιστές θα μπορέσουν να αντικαταστήσουν τον άνθρωπο; Θα αλλάξουν τα επαγγέλματα όπως τα γνωρίζαμε; Μπορεί η...

Ζούμε στην εποχή της επιστημονικής φαντασίας; Απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη την απασχόληση στο άμεσο μέλλον; Ποιες είναι οι προοπτικές και ποιοι οι κίνδυνοι; Και τι σημαίνει σήμερα να είμαστε άνθρωποι σε μια περίοδο που οι μηχανές κάνουν τόσα πολλά; Ο διακεκριμένος Έλληνας καθηγητής εξηγεί γιατί δεν είμαστε σε θέση ως κοινωνία να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις της τεχνολογίας, γιατί η ιδιωτικότητα ε...

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον διευθυντή Πληροφορικής του Media Lab στο Πανεπιστήμιο MIT της Μασαχουσέτης, Μιχάλη Μπλέτσα, για τις προκλήσεις της εποχής μας, τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και για το πώς οι ψηφιακές δεξιότητες αλλάζουν τον χώρο της εκπαίδευσης.    Τι μας επιφυλάσσει η τεχνητή νοημοσύνη; Με ποιους τρόπους θα επηρεάσουν την καθημερινότητά μας οι αλγόριθμοι; Τι πάει λάθ...

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συνομιλεί με τον ψυχοθεραπευτή, κληρικό και θεολόγο διανοητή, πατέρα Φιλόθεο Φάρο, για τη θρησκεία, την πίστη, την Ορθοδοξία αλλά και τις βαθύτερες παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας.     Γιατί άνθρωποι έρχονται και φεύγουν χωρίς να αντιληφθούν τι είναι η ζωή; Το παράδειγμα του άπιστου Θωμά είναι παράδειγμα προς αποφυγήν ή προς μίμηση; Η ύπαρξη των θρησκειών είναι η απάντη...

Το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα. Τα όρια της αντοχής, η συναισθηματική εξάντληση και μια χώρα βυθισμένη στο πένθος. Πώς μπορείς να συμφιλιωθείς με την ιδέα της καταστροφής και του θανάτου; Με ποιους τρόπους βρίσκεις τις λέξεις για να μιλήσεις για μια τέτοια τραγωδία. Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το συλλογικό τραύμα; Ποιο είναι το καταφύγιο μας απέναντι σ...

Το σύνδρομο Long-Covid παρέμενε ένα ιατρικό μυστήριο. Στις μέρες μας μια σειρά από νέες μελέτες αποδεικνύει ότι πρόκειται για μια νέα χρόνια ασθένεια που συνοδεύεται από μια ευρύτερη ποικιλία συμπτωμάτων, πολλά από τα οποία δεν εντοπίζονται με συμβατικές εργαστηριακές εξετάσεις.  Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της επιστημονικής ομάδας της Ελληνικής Ένωσης Ασθενών με Μακρά Κόβιντ (Long Covid Greece), έ...

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην υλιστική ερμηνεία του κόσμου και σε μια ερμηνεία με κέντρο τον Θεό; Γιατί η εκκλησία έχει μια δυσκολία να προσαρμοστεί στην εποχή μας; Ποιο το νόημα της αγάπης στις μέρες μας; Ο πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Σταύρος Ζουμπουλάκης, απαντά. 

Ποιος είναι ο ρόλος των διανοουμένων σε μια τόσο κρίσιμη καμπή; Πώς μπορούν τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα να γίνουν κυψέλες προβληματισμού και στέκια δημιουργίας;  Πώς ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει ξανά στην αυτοκυριαρχία και να γίνει ένας υπεύθυνος πολίτης; Γιατί στην αρχαιότητα ο χρόνος δεν μας βάραινε τόσο στο πλαίσιο της ατομικής ζωής, όπως συμβαίνει στις μέρες μας; Ο ομότιμος καθηγητής Φιλοσ...

Στην Ελλάδα 1 στα 30 παιδιά έχει κάποια εμπειρία βιασμού ή απόπειρας βιασμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, στην Ελλάδα 1 στα 13 παιδιά έχει έρθει σε σωματική επαφή με τον δράστη, ενώ 1 στα 30 έχει κάποια εμπειρία βιασμού ή απόπειρας βιασμού.    Το 2020 κάθε εβδομάδα υπήρχε, κατά μέσο όρο, μία καταγγελία για βιασμό ανηλίκου. Μάλιστα, σε 13 από αυτές τις υποθέσεις η κακοποίηση συ...

Πώς αισθάνεται έναν άνθρωπος που έχει Αλτσχάιμερ; Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου που πρέπει να μας ανησυχήσουν; Πώς ξεχνάει ένας υγιής νους από το γήρας και πώς ένας δυσλειτουργικός από το Αλτσχάιμερ; Πώς λαμβάνουμε τις αποφάσεις μας; Και πώς σχετίζεται η διατροφή, το στρες και η κατάθλιψη με αυτήν τη νόσο; Ο διακεκριμένος Έλληνας νευρολόγος Νίκος Σκαρμέας απαντά.

Ποιος είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης σήμερα; Έχει χαθεί η σκέψη στις μέρες μας; Τι πάει λάθος με τα πανεπιστήμια; Και από τι κινδυνεύει η γλώσσα μας; Ο διακεκριμένος γλωσσολόγος και πρόεδρος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, Γιώργος Μπαμπινιώτης, απαντά.

Για πολλούς ήταν ο σταρ της ψυχανάλυσης και ο εθνικός μας ψυχαναλυτής ενώ για άλλους ο γκουρού της ψυχιατρικής που έλεγε κατά καιρούς πικρές αλήθειες που θέλαμε ή όχι να ακούσουμε. Στο επεισόδιο αυτό παρουσιάζουμε την τεράστια κληρονομιά που άφησε πίσω του και τα πολυάριθμα διδάγματα για την κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Παρεμβαίνει η  ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας και δημοσιογ...

Με ποιους τρόπους μπορούμε να προσφέρουμε ουσιαστική και έμπρακτη στήριξη και ανακούφιση σε παιδιά και ενήλικες που μας έχουν ανάγκη, στις δύσκολες στιγμές του πένθους και της απειλητικής για τη ζωή αρρώστιας; Απαντούν η νοσηλεύτρια της υπηρεσίας παιδιατρικής ανακουφιστικής φροντίδας στο Σπίτι της Μέριμνας, Αλεξία Γεράρδη, η Πέννυ Λιακοπούλου, κοινωνική λειτουργός και υπεύθυνη ξενώνων της Πνοής Αγ...

Γιατί οι άνθρωποι δυσκολεύονται να αγαπήσουν τον εαυτό τους; Οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν γίνει επιδερμικές; Γιατί η κατάθλιψη αποτελεί μια μάστιγα της εποχής μας. Για να ζεις, πρέπει να ξέρεις να πενθείς; Ο δημοφιλής ψυχίατρος Νίκος Σιδέρης εξηγεί.   

Απειλούμαστε από τις δυνάμεις του λαϊκισμού; Τι άφησε πίσω της η δεκαετής κρίση; Πώς μπορούμε να επιτύχουμε μια εξωστρεφή φιλοσοφία διδασκαλίας που να ευθυγραμμίζονται με σύγχρονες πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών; Και γιατί η πλειονότητα των πολιτών έχει σταματήσει να γοητεύεται από τις εύκολες λύσεις σε σύνθετα προβλήματα; Απαντά ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Στά...

Ο Θεμιστοκλής Σαψής έχει επικεντρωθεί στη δημιουργία μαθηματικών μεθόδων για την έγκαιρη πρόβλεψη και ανάλυση σπάνιων, αλλά ιδιαίτερα καταστροφικών φαινομένων. Οι μαθηματικοί αλγόριθμοι που έχει εφεύρει μαζί με την ερευνητική του ομάδα έχουν εφαρμοστεί σε φυσικά συστήματα, όπως στην πρόβλεψη καταστροφικών θαλάσσιων κυμάτων ή ακραίων τιμών οξείδωσης στους ωκεανούς, στον υπολογισμό συχνότητας ακραίω...

Ποιος είναι ο ρόλος της εκπαίδευσης; Έχει χαθεί η σκέψη στις μέρες μας; Ποιο το νόημα του σχολείου στην εποχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης; Και τι πάει λάθος με τα πανεπιστήμια;  Απαντά η καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και πεζογράφος, Αγγέλα Καστρινάκη. 

Ποιες οι επιπτώσεις της πανδημίας στον ψυχικό κόσμο των νέων; Γιατί γοητεύονται από τις οθόνες; Ποιοι λόγοι τους απομακρύνουν από το σχολείο; Πόσο επηρεάζει το διαδίκτυο και το online gaming την ανάπτυξη των εφήβων; Και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς για να έχουν μια υγιή σχέση με τα παιδιά τους; Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής και Εφηβικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Άρτεμις Τσίτσικα εξηγεί.

Είναι η ευλογιά των πιθήκων ο «νέος κορωνοϊός»; Μετά από πόσο καιρό θα πρέπει να εμβολιαστούμε πάλι; Πως η τεχνολογία mΡΝΑ μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε άλλες παρόμοιες ασθένειες όπως ο καρκίνος ή το AIDS; Απαντά η καταξιωμένη καθηγήτρια ιολογίας, Θεοδώρα Χατζηιωάννου.