Alledaagse Vragen

Drents, Limburgs, Twents, allemaal bekende dialecten uit ons eigen land. Maar dan is daar Fries, en dat is vooral volgens de Friezen zelf toch écht een taal. Maar waarom eigenlijk? Je hoort het van hoogleraar Germaanse taalkunde Arjen Versloot!

Iran trekt zich terug van het WK in de VS. Maar hadden zij überhaupt mee mógen/kunnen doen in het land dat hen heeft aangevallen? We bellen erover met Jeroen Scheerder, hoogleraar sportpolitiek en sportsociologie aan de KU Leuven.

De dieselprijzen gaan through the roof! Ze stijgen een stuk sneller dan de prijzen van benzine. Maar hoe kan dat? Aangezien het allebei wordt gemaakt van aardolie? Dat hoor je van energie-expert Lucia van Geuns en brandstofexpert Derk Foolen. 

De gemeenteraadsverkiezingen staan voor de deur, volgende week woensdag (18 maart) gaan we weer aan de haal met de rode potloodjes en de stembiljetten. Onderdeel van je gemeente is natuurlijk ook de burgemeester, maar die wordt niet direct gekozen in Nederland, waar dat bijvoorbeeld wel zo is in New York (denk aan Zohran Mamdani). Maar waarom gaat dat hier anders? Daarover bellen we met John Bijl,...

Als je ouder wordt, krimp je. Maar, hoe gebeurt dat en hoeveel van die dierbare centimeters lever je aan het einde van de rit in? Je hoort het van Anton de Spiegeleer, verouderingsonderzoeker bij onderzoeksgroep TRIGG.

De één is een ritmisch wonder, terwijl de ander uit de maat klappen tot een kunst heeft verheven. Hoe komt dat? Is maatgevoel genetisch bepaald of aangeleerd? En waarom kan de één wel ritmisch dansen op muziek, terwijl de ander een 'murder on the dancefloor' begaat. Dat hoor je van Fleur Bouwer, cognitief neurowetenschapper aan de Universiteit Leiden.

Een boek lenen bij de bieb voelt gratis, maar krijgt een auteur dan eigenlijk wel betaald daarvoor? En zo ja, hoe komt dat dan bij een auteur terecht? Dat vroegen we allemaal aan Arjen Polman, directeur bij Stichting Leenrecht. 

De meeste baby's (spontane bevallingen) komen volgens Engels onderzoek tussen 01:00 en 07:00 uur ter wereld. Maar waarom is dat eigenlijk zo? We vragen het aan Thomas van den Akker, gynaecoloog en hoogleraar verloskunde. Daarnaast worden baby's ook steeds minder vaak geboren, al jaren daalt het geboortecijfer en regeringen slaan alarm. Maar waarom krijgen we minder kinderen en wat zijn daar de (ec...

Een Nederlands kenteken met klinkers zie je erg zelden, dat komt omdat normale auto's en voertuigen dat normaliter niet hebben. Maar waarom hebben ze dat niet? En welke voertuigen hebben juist wél klinkers in hun kentekens? We bellen erover met Jolanda Wolthuis van de RDW.

Een gigantisch dier met een superlange nek, daardoor een lastige bloedsomloop, maar hoe krijg je die dan veilig onder narcose? We bellen erover met Job Stumpel, dierenarts bij Wildlands Adventure Zoo Emmen.  

Als je vaker te maken hebt gehad met notarissen, dan weet je misschien wel dat ze heel vaak hele lastige taal wordt gebruikt. Maar waarom is dat eigenlijk zo? Dat hoor je van Lucienne van der Geld, directeur van netwerk notarissen en docent notarieel  recht. 

Een lieve baby met van die lekkere bolle wangetjes, een schattige puppy met grote ogen, of zelfs een dwergnijlpaard met attitude... bij sommige mensen zorgen deze dingen voor de behoefte om te knijpen of te bijten. Waarom gebeurt dit? Dat hoor je van relatiewetenschapper van Tilburg University Tila Pronk.

We zitten midden in het wintersportseizoen. En terwijl er heeeel veel mensen vol plezier op de ski's staan, ligt er ook gevaar op de loer. Want er zijn op dit moment extreem veel lawines. Maar waarom zijn er opeens zo veel lawines in de Alpen? Dat hoor je van lawine-expert, berggids en oprichter van berggids.be Jef Verstraeten. 

Waarschijnlijk staan ook jouw socials vol met Hyrox content. Maar waarom vinden mensen dit nou zo leuk? En waar komt die Hyrox eigenlijk vandaan? Dat hoor je van Hyrox-coach Manon Kuid en docent en onderzoeker Jelle Schoenmaker. 

Het heerst! Dat hebben vast veel mensen tegen je gezegd in de afgelopen paar weken. We zitten midden in een griepepidemie. Maar waar komt zo'n epidemie opeens vandaan? Dat hoor je van viroloog Ab Osterhaus. 

De brandstofprijzen verschillen enorm per tankstation. Zelfs binnen één gemeente heeft elk pompstation een andere prijs. Maar waarom verschillen die prijzen zo? Dat hoor je van Martin van Eijk van belangenorganisatie DRIVE en Derk Foolen van UnitedConsumers. 

De voorjaarsvakantie is begonnen en dat betekent dat een miljoen Nederlanders op wintersport gaan. Maar waar komt de wintersport vandaan en hoelang kunnen we nog de latten onder onze voeten binden met deze klimaatverandering? Dat hoor je allemaal van Arjen de Graaf van de Nederlandse Skivereniging. 

In deze aflevering spreken we met taalwetenschappers Eva Knopp (RU) en Floor van den Berg (UvA) over hoe je het beste een taal leert én waarom het goed voor je is om meertalig te zijn.

Je hebt je mandje gepakt, klaar om de supermarkt binnen te gaan maar het duurt even voordat je binnen bent. Door de trage poortjes is er een hele file ontstaan voor je de winkel in kan.  Maar waarom gaan die poortjes in de supermarkt zo traag? En wat voor andere tactieken worden door de winkels toegepast om ons te 'manipuleren'? Dat hoor je allemaal van Universitair hoofddocent Nynke van der Laan

Misschien ken je ze wel: wildtunnels. Ze liggen onder snelwegen om ervoor te zorgen dat dieren veilig de weg kunnen oversteken. Maar hoe weten vossen, otters, dassen en al wie er verder rondloopt nou precies waar de tunnels en wildovergangen liggen? Dat hoor je van ecoloog Mark van Heukelum. 

Tijdens de Winterspelen is Nederland vol in actie tijdens het schaatsen. Normaal gesproken gaat dat altijd hartstikke lekker, maar heeft een schaatspak daar eigenlijk invloed op? En waarom zijn we eigenlijk zulke goede schaatsers? We bellen erover met sportjournalist Suus Boschloo.

Het grote carnavalsfeest barst los dit weekend! En dat betekent dat er flink gehost gaat worden terwijl de carnavalsmuziek door je speakers dreunt. Maar waar komt die carnavalsmuziek eigenlijk vandaag? Dat hoor je van Chef Soldaat en Bas Keltjens. 

Als je de openingsceremonie hebt gekeken van de Olympische Spelen, dan is het je misschien wel opgevallen dat er veel in het Frans werd gesproken. Maar waarom wordt zoveel Frans gesproken bij internationale evenementen? Dat hoor je van universitair docent Marc Smeets. 

Je komt bij de huisarts nadat je een flinke smakkerd hebt gemaakt toen je een bank aan het overvallen was. Je vertelt eerlijk je verhaal aan haar. Maar mag/moet de huisarts jou vervolgens aangeven bij de politie vanwege het overvalen van die bank? Of is diens beroepsgeheim richting jou als patiënt zwaarwegender?  We bellen erover met medisch ethicus Ghislaine van Thiel.

Muziek en rijm gaan samen zoals zout en peper, patat en mayonaise en Ernst en Bobbie. Maar waarom is dit nou zo'n geweldige combinatie? Dat hoor je van Laurens Ham en Chantal van der Leest.