Ondertussen in de kosmos

De angst voor vijandige drones zit er goed in. Overal in Europa worden ze gespot, waarbij soms complete vliegvelden komen stil te liggen uit vrees voor een aanslag. Europa wil nu zelfs ter bescherming een enorme ‘drone wall’ bouwen. Maar hoe detecteer je iets wat zo klein en wendbaar is als een vogel? En: hoe haal je zo’n verdachte drone vervolgens veilig uit de lucht? Wetenschap...

In Tivoli Vredenburg vond de eerste cross-over plaats tussen de wetenschapspodcast  Ondertussen in de kosmos  en de cultuur- en tijdgeestpodcast  Culturele bagage . Nog voordat de stembussen sloten, doken we in de vraag wat je stem nu écht bepaalt. Stem je wel zo rationeel als je denkt? Of laat je je toch leiden door iemands uitstraling of vibe? Hosts Esma Linnemann en Tonie...

Wat hebben de Japanse duizendknoop, de tijgermug en de Aziatische hoornaar met elkaar gemeen? Antwoord: het zijn allemaal zogeheten invasieve exoten. Diersoorten die hier oorspronkelijk niet thuishoren, en waar Nederland miljoenen aan uitgeeft om ze te bestrijden. Maar wie bepaalt precies welk dier wel of niet welkom is? En hoe zinvol is die bestrijding? Jean-Pierre Geelen dook samen met wetenscha...

Wie écht mensenlevens wil redden, moet zijn geld niet steken in armoedebestrijding, maar in AI, breinuploadtechnologie en ruimtevaart. Dat dicteert althans het 'langetermijnisme', een filosofische stroming die rap wint aan invloed én geld. Met Laurens Verhagen en George van Hal.  Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin  See omnystudio...

Waarom heeft de een het koud op kantoor of thuis, en de ander juist warm? Hoe kan kou helpen bij kankerbehandelingen? En wat is nou eigenlijk de perfecte temperatuur om bij te leven? Wetenschappers doen tal van fascinerende ontdekkingen over wat kou en warmte precies voor effect op ons heeft. Met: Hanneke de Klerck. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Iris Brans See omny...

De laatste tijd zetten sommige sterrenkundigen intrigerende vraagtekens bij onze plek in het universum. Misschien, zo opperen ze na onderzoek, bevinden we ons met z’n allen wel in een zwart gat. Waarom denken ze dat? En wat ís een zwart gat überhaupt? Onze sterrenkunde-expert George van Hal legt het uit. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Iris Brans Se...

Van dubieuze onderzoeken tot wetenschapsfraude, het is een groeiend probleem. Wetenschapsjournalist Stan van Pelt dook in de wereld van nepwetenschap. Hij toont aan hoe makkelijk het is een verzonnen experiment in een chique klinkend vakblad gepubliceerd te krijgen. Er blijkt een schimmige wereld achter te zitten, waarbij zelfs peperdure nepcongressen voor wetenschappers plaatsvinden. We behandele...

Je zou er kanker van krijgen. Diabetes. Hart- en vaatziektes. Diverse media en voedingsgoeroes waarschuwen regelmatig voor de gevaren van ultrabewerkt voedsel. Maar wat zijn nou precies die  ultra-processed foods ? En zijn ze wel echt allemaal zo slecht voor je? We zochten het uit. Als toetje geven we in deze aflevering ook antwoord op de vraag van één van onze luisteraars: wat...

Miljarden mensen geloven in God, Allah of een ander religieus opperwezen. Hoe is dat zo ontstaan? En waarom is geloven in zo’n opperwezen volgens nieuw onderzoek de laatste jaren toch op z'n retour, ook in Islamitische landen? We bespreken het met wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Iris Brans See omnystudio.com/listener for...

Ongeveer 1 op de 4 mensen krijgt in zijn leven te maken met een depressie. Vaak slaan therapie of antidepressiva niet aan, dus wetenschappers zoeken uit alle macht naar nieuwe behandelingen. Uit recente studies blijkt nu dat de partydrug ketamine verrassend goed kan helpen. Redacteur psychologie & brein Kaya Bouma sprak met patiënten, behandelaars en wetenschappers over deze veelbelovende...

Afrikaanse landen zijn het helemaal zat, hun continent wordt op veelgebruikte wereldkaarten véél te klein afgebeeld. En ze hebben nog gelijk ook, volgens wetenschappers. Maar hoe komen we dan aan die wereldkaart? Kan het 'eerlijker'? En hoe proberen machthebbers ons wereldbeeld te manipuleren met keuzes van wereldkaarten? Met: George van Hal. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia v...

Toen de moderne mens voor het eerst de wereld in trok, leefde er ook een geheimzinnig prehistorisch oervolk met opvallend grote afmetingen. Over die denisovamens wordt de laatste tijd de ene na de andere ontdekking gedaan. Wat men ziet, overtreft elke verwachting. Met Maarten Keulemans. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin See omnystudio.com/listener for...

Kijk eens wat vaker achterom na een toiletbezoek, adviseren artsen regelmatig, want de grote boodschap kan veel vertellen over je gezondheid. Maar wat dan? En waarom krijgen sommige patiënten tegenwoordig een behandeling met een 'poeppil'? Medisch redacteur Ellen de Visser zocht het uit, en komt met intrigerende feiten over onder meer de perfecte poephouding en man/vrouw-verschillen. Presenta...

Hoe maakt de zon haar warmte? Hoe bijzonder is de zon ten opzichte van andere sterren? Raakt de brandstof van de zon ooit 'op'? Onze sterrenkunde-expert George van Hal beantwoordt deze en vele andere vragen over onze moederster, terwijl hij ondertussen een potje solar Hitster speelt met presentator Tonie Mudde. Beluister de zomerliedjes uit deze aflevering.    Presentatie: Tonie Mudde Mo...

We zoeken naar wetenschappelijk verantwoorde antwoorden op intrigerende vragen van luisteraars en Volkskrant-lezers. Zoals: mist mijn kat mij óók als ik op vakantie ben? Waarom heet de zwarte zee zwart, en de rode zee rood? Ik raak vaak één sok van een paar kwijt: waar blijven die toch? En zo nog veel meer vragen. Met: wetenschapsjournalist Ernst Arbouw. Presentatie: To...

Familieopstellingen zijn razend populair. Door deelnemers in een ruimte je familie te laten uitbeelden zou je meer inzicht kunnen krijgen in hardnekkige patronen. Wat maakt dit zo aantrekkelijk? En werkt het eigenlijk wel? Anna van den Breemer van de wetenschapsredactie deed zelf mee met een familieopstelling   bij Petra van der Heiden en sprak er met diverse wetenschappers over. Present...

In een uitverkocht Delamar theater hielden we onlangs onze eerste liveshow. Hoofdingrediënt van de avond: wat doen afslankmedicijnen zoals Ozempic in je lichaam, en wat zijn de voor- en nadelen? We bespreken het met een gebruikster van de medicijnen, met Volkskrant-zorgredacteur Michiel van der Geest en met obesitashoogleraar Liesbeth van Rossum. Dit is deel 2 van de opname van onze liveshow....

Een van de meestgegeten fruitsoorten in Nederland bevat vaak meerdere bestrijdingsmiddelen – en soms meer dan wettelijk mag. Zo werd de aardbei symbool van de discussie over gifresten. Is ons fruit nog wel gezond? Of zijn de zorgen overdreven? Wetenschapsjournalist Ronald Veldhuizen zocht het tot de bodem uit. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin Se...

Decennialang leek geen enkel medicijn iets uit te halen tegen dementie, maar nu is er beweging in het onderzoeksveld. Wetenschappers deden onlangs een verrassende ontdekking: een veelgebruikt vaccin tegen gordelroos blijkt óók te beschermen tegen dementie. Virussen zouden wel eens een hoofdrol kunnen spelen bij dementie, denken onderzoekers nu. En dat werpt nieuw licht op de bestrijd...

In een uitverkocht Delamar theater hielden we onlangs onze eerste liveshow. Thema van de avond: hoe word ik gelukkig(er)? En dat dan vanuit wetenschappelijk perspectief natuurlijk. Luister en ontdek waarom Nederlanders altijd in de top10 gelukkigste landen ter wereld staan, hoe groot de rol is van toeval bij geluk en hoe je 'constructief ruzie' kunt voeren met je geliefden. Met: Ionica Smeets, Maa...

Israël viel recent Iran aan omdat dat land op het punt zou staan een kernwapen in stelling te brengen. Maar hoe kun je weten hoe ver een land is met het ontwikkelen van een atoombom? Wie bepaalt überhaupt welk land een kernwapen mag bezitten? En hoe moeilijk, of makkelijk, is het anno 2025 nog om een kernwapen te maken? Wetenschapsredacteur George van Hal praat ons bij over de nieuwste i...

Het is één van de meest gestelde vragen bij slecht nieuws-gesprekken in de spreekkamer: 'Hoe lang heb ik nog?' Medisch redacteur Ellen de Visser sprak artsen en patiënten hoe ze omgaan met die vraag én het antwoord. Ook vertelt ze over wat er zoal op de 'bucketlist' staat van mensen die te horen krijgen dat ze waarschijnlijk nog maar kort zullen leven. Taalfilosoof Mirjam...

Van reuma tot MS: zo’n één op de tien mensen heeft een auto-immuunziekte, waarbij het lichaam zichzelf aanvalt. Maar voor het eerst is er hoop op iets tot dusver ongekends: genezing. De eerste Nederlander is zelfs al behandeld. Met: Maarten Keulemans. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Lotte Groenendijk Eindredactie: Corinne van Duin en Julia van Alem See omnystudio.com/listener...

Uiteindelijk gaan we allemaal dood. Dat geldt niet alleen voor mensen, maar ook voor planeten, sterren en zelfs het hele universum. Wetenschappers brengen in kaart hoe dit echte einde der tijden eruit zal zien. Onze kosmisch correspondent George van Hal presenteert de nieuwste verrassende inzichten. Presentatie: Tonie Mudde  Montage: Lotte Groenendijk Eindredactie: Corinne van Duin en Julia v...

De gletsjers smelten ineens griezelig hard (edited)  4:56 Tonie MuddeBerggebieden in Europa maken zich op voor een zomer met extreem snel afkalvende gletsjers. Intussen organiseren activisten al uitvaarten voor de smeltende ijstongen. Wetenschappers zien een versnelling in het smelten en dat heeft grote gevolgen. Met: Maarten Keulemans. Presentatie: Tonie Mudde Montage: Lotte Groenendijk...