Gita Acharan

ఆకలితో ఉన్న నక్క పైన వేలాడుతున్న ద్రాక్ష కోసం ప్రయత్నించి, విఫలమై అందని ద్రాక్ష పుల్లగా ఉందని భావించింది. ఈ సుపరిచితమైన కథ మనము జీవితంలో అనుభవించే నిరాశ, అసంతృప్తి, ఆనందాలను అనేక కోణాలలో చూపిస్తుంది. సమకాలీన మనస్తత్వ శాస్త్రం క్లిష్ట పరిస్థితుల నుండి బయటపడటానికి మానవ మెదడు యొక్క విధుల్లో ఒకటైన 'ఆనందాన్ని సంశ్లేషణ చేయడం' గురించి మాట్లాడుతుంది. ద్రాక్ష పుల్లగా ఉందని తనని తాను తృప్తి పరచుకుని...

ప్రతి ఒక్క నాగరికతలోనూ సమాజ శాంతి, సహజీవనం కోసం కొన్ని పనులను చేయదగినవిగా, మరికొన్నింటిని చేయ కూడనివిగా విభజించారు. న్యాయ వ్యవస్థల అభివృద్ధితో కొన్ని చేయకూడని పనులు శిక్షార్హమైన నేరాలుగా మారాయి. న్యాయశాస్త్రం ప్రకారం ఒక నేరంలో 'ఉద్దేశం', 'అమలు' రెండిటి మీదా ఆధారపడి నేరనిర్ధారణ జరుగుతుంది. 'ఉద్దేశం' అనేది నేరం చేయాలనే ఆలోచన. ఏ వ్యక్తినైనా దోషిగా నిలబెట్టడానికి రెండు భాగాల రు...

श्रीकृष्ण ने उल्लेख किया कि जब कोई उनकी शरण लेकर मोक्ष के लिए प्रयास करता है (7.29) तो ब्रह्म को महसूस करता है और अर्जुन पूछता है कि ब्रह्म क्या है (8.1)। श्रीकृष्ण कहते हैं कि ‘ब्रह्म’ वह है जो अक्षरम (अविनाशी या अक्षय या स्थायी) और परम (सर्वोच्च) (8.3) है। इसका तात्पर्य यह है कि इससे परे कुछ भी नहीं है और यह किसी बाहरी कारकों पर निर्भर नहीं है, जबकि हम केवल उन चीजों के बारे में जानते हैं जो परिव...

Like ahankaar , there are few words to explain tapa or tapah . Japah and tapah are intrinsically understood in all Indian cultures. As a compromise, it is translated as austerity or penance. Krishna says that tapah is of three types -of body, of speech and of mind. Krishna says, "The worship of the Devas , twice-born (first physical birth and later spiritual awakening), gurus, and wise; purit...

Krishna says, " Yajna (sacrifice or performance of duty or selfless action) is satvik which is offered by those desiring no fruit of action; which is performed according to scriptural injunctions, with the firm conviction of the mind that it is a matter of duty (17.11). That yajna performed seeking fruits of action and with an ostentatious spirit is rajasic in nature (17.12). That yajna is ta...

'చేసిన పనిని విస్మరించిన పని' (Act of commission and omission) అనేది న్యాయ శబ్దావళిలో సాధారణంగా ఉపయోగించే పదబంధం. డ్రైవర్ సరైన సమయంలో బ్రేకులు వేయడంలో విఫలమవడం వల్ల అది దుర్ఘటనకు దారితీస్తుంది. ఈ 'విస్మరించటం' లేదా అకర్మ (క్రియ చేయకపోవడం) దుర్ఘటన అనే కర్మకి దారి తీస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఏదైనా చర్య చేస్తున్నప్పుడు మనకు అందుబాటులో ఉన్న అనేక విభిన్న సాధ్య-అసాధ్యాల నుండి మనం ఒకదాన్ని ఎంచుక...

ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਨੇ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ (3.9 ਤੋਂ 3.15 ਅਤੇ 4.23 ਤੋਂ 4.32) ਯੱਗ ਰੂਪੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੇਰਤ ਕਾਰਜ ਸਾਨੂੰ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨਾਸਕਤੀ, ਜੋ ਆਸਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰਕਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ, ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ (3.9)। ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੱਗ ਦੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਬਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਈ ਹੰੁਦੀ ਹੈ (3.15) ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ...

“నాకు కర్మ ఫలాసక్తి లేదు. కావున కర్మలు నన్ను అంటవు. ఈ విధముగా నా తత్వమును తెలిసినవారు కర్మ బద్దులు కారు” అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు (4.14). 'కర్మలపై మనకు హక్కు ఉంది కానీ కర్మఫలంపై కాదు' అనే శ్రీకృష్ణుడి బోధనలను (2.47) ఇది గుర్తు చేస్తుంది. పరమాత్మగా ఆయన కూడా అదే మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు. తాను మానవులలో వివిధ విభజనలను సృష్టించినప్పటికీ, తనకు కర్తృత్వం లేకపోవడాన్ని శ్రీకృష్ణుడు సూచించారు (4.13). "అర్జు...

During evolution, cyanobacteria absorbed carbon dioxide and released oxygen making our existence possible. They evolved as chloroplasts which adapted to life inside plant cells enabling photosynthesis to give us food. The same is the case with the mitochondria, the powerhouse of the human cell, which adapted to life inside the cell. Both mitochondria and chloroplasts still possess their own DNA. S...

Science graduates a student from ignorance to awareness of the physical world. For example, the time taken to empty a water tank with a hole at the bottom can vary based on the level of the student solving the problem. A seventh grader is taught to divide the total volume of the tank with the capacity of the hole to drain. However, a twelfth grader is asked to use calculus to arrive at the solutio...

“నాకు కర్మ ఫలాసక్తి లేదు. కావున కర్మలు నన్ను అంటవు. ఈ విధముగా నా తత్వమును తెలిసినవారు కర్మ బద్దులు కారు” అని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు (4.14). 'కర్మలపై మనకు హక్కు ఉంది కానీ కర్మఫలంపై కాదు' అనే శ్రీకృష్ణుడి బోధనలను (2.47) ఇది గుర్తు చేస్తుంది. పరమాత్మగా ఆయన కూడా అదే మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు. తాను మానవులలో వివిధ విభజనలను సృష్టించినప్పటికీ, తనకు కర్తృత్వం లేకపోవడాన్ని శ్రీకృష్ణుడు సూచించారు (4.13). "అర్జు...

भगवद्गीता के सातवें अध्याय को ‘ज्ञान-विज्ञान-योग’ कहा जाता है, जो व्यक्त और अव्यक्त की समझ के बारे में है। श्रीकृष्ण इस अध्याय में दो आश्वासन देते हैं। पहला, एक बार ‘यह’ जान लेने के बाद, जानने के लिए कुछ भी नहीं बचता (7.2) और दूसरा, अगर ‘यह’ मृत्यु के समय भी समझ लिया जाए तो भी वे मुझे प्राप्त करते हैं (7.29)। व्यक्त (नाशवान) अष्टांगिक है (7.4) और अव्यक्त (शाश्वत) जीवन तत्व है जो इंद्रियों से परे ह...

ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ, ਸਵੈਚਲਿਤ ਹੰੁਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲੈਅ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਂਗਿਕ ਸਿਸਟਮ (Limbic System) ਆਦਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣ ਹਨ, ਇਹ ਸਵੈਚਲਿਤ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੱਗ ਰੂਪੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕਰਮ ਅਤੇ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਪ...

The sixteenth chapter of the Bhagavad Gita is titled ' Daiva-Asura Sampad Vibhag Yoga ' which is attaining Union through the distinction of the Divine and Demonic Natures. ' Daiva ' is the internal journey towards Paramatma and ' Asura ' is away from HIM. Krishna gave a detailed description of these two natures to help us identify our tendencies and correct course according...

हमारे जैसी भौतिक इकाइयां (व्यक्त) निरपवाद रूप से दो प्रकार की भ्रान्तियों से प्रभावित होती है। पहला, तीन गुणों से पैदा हुआ योग-माया है, जो अहंकार (अहम-कर्ता) की ओर ले जाता है जबकि कर्म गुणों के परस्पर प्रक्रिया से होता है। दूसरा इच्छा और द्वेष की ध्रुवीयताओं द्वारा लाई गई भ्रान्ति है जो चीजों, लोगों और भावनाओं को प्राप्त करने की लालसा व कामना पैदा करती है या दूसरों के लिए घृणा उत्पन्न करती है। परन...

ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਇਕ ਭੌਤਿਕੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਰੁੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਣਾ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਗਨੀ ਜਾਂ ਯੋਗੀ ਚਿੰਗਾੜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗੀ ਜਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਪੂਰਣ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕ...

ਯੱਗ ਕੁਰਬਾਨੀ ਜਾਂ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕੁੱਝ ਯੋਗੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ (4.25)। ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਜਿਊਣ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੈ। ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਬੀਜਣ ਦੇ ਬਜਾਇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕ...

श्रीकृष्ण कहते हैं, ‘‘संसार में इच्छा और द्वेष से उत्पन्न द्वंद्व रूपी मोह से सम्पूर्ण प्राणी अत्यन्त अज्ञानता को प्राप्त हो रहे हैं’’ (7.27)। हम दो मूल भ्रान्तियों के अधीन हैं। पहला तीन गुणों से उत्पन्न योग-माया है और दूसरा इच्छा और द्वेष के ध्रुवों से उत्पन्न होता है। जब एक का अतिक्रमण हो जाता है, तो दूसरा स्वत:ही पार हो जाता है। अज्ञानता भ्रान्ति का प्रथम स्तर है जिसका परिणाम दुर्गति है। यह दुर...

In an ethics class, the teacher gives a lesson about being truthful and respecting elders. The next day, all the students by heart this lesson and repeat it in class. But one student says he couldn't learn the lesson and the teacher gets angry at that student as it was an easy lesson. The student explains that he lied yesterday to protect his brother from the anger of elders. This story illust...

‘ਅਨਾਸਕਤੀ’ ਅਤੇ ‘ਵੀਤਰਾਗ’ ਵਰਗੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ‘ਆਸਕਤੀ’ (ਲਗਾਵ) ਅਤੇ ‘ਵਿਰਕਤੀ’ (ਘ੍ਰਿਣਾ) ਦੋ ਧਰੁੱਵ ਹਨ। ਅਨਾਸਕਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰੁੱਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਤਰਾਗ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਗ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਰਾਗ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਇਹ ਧਰੁੱਵੀਤਾ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਕ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ ਉੱਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਦਵੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੁਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ...

श्रीकृष्ण कहते हैं कि उनकी अपरा प्रकृति व्यक्त है और परा प्रकृति जीवन-तत्व है, जो अव्यक्त है। उनका कहना है कि योग-माया (तीन गुणों से पैदा हुआ भ्रम) उन्हें अलग करता है और हमें उन्हें (परमात्मा को) अजन्मा, अविनाशी (7.25), भूत, वर्तमान और भविष्य के ज्ञाता के रूप में जानने से रोकता है (7.26)। योग-माया दर्पणों के कमरे की तरह है जो हमें प्रतिबिंबित करता है और यह जानना असंभव है कि इसके परे क्या है। यह अस...

श्रीकृष्ण ने उल्लेख किया है कि चार प्रकार के भक्त उनकी पूजा करते हैं; जिनमें कुछ अपनी कठिनाइयों को दूर करने के लिए (आर्त), कुछ सफलता प्राप्त करने के लिए (अर्थार्थी), कुछ ज्ञान प्राप्त करने के लिए (जिज्ञासु) और ज्ञानी (7.16)। वह ज्ञानी के बारे में विस्तार से बताते हैं और कहते हैं कि ‘‘उनमें नित्ययुक्त मुझमें एकीभाव से स्थित अनन्य प्रेमभक्ति वाले ज्ञानी भक्त अति उत्तम हैं, क्योंकि मुझको तत्व से जानन...

ਵਿਕਰਮ (ਨਿਸ਼ੇਧ ਕਰਮ) ਜਾਂ ਪਾਪ ਦਾ ਸਵਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਟਿਲ ਹੈ। ਅਰਜਨ ਵੀ ਇਸੇ ਦੁਬਿਧਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਲੱਗੇਗਾ (1.36)। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੀਨਲ ਕੋਡ ਜਾਂ  ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਪਾਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾ...

अस्तित्व व्यक्त और अव्यक्त का सामंजस्य है जिसमें मनुष्य व्यक्त और परमात्मा अव्यक्त है। बुनियादी स्तर का आपसी बर्ताव परमात्मा के अनादर के साथ मनुष्य और मनुष्य के बीच होता है। श्रीकृष्ण ने इसे असुरों का मार्ग बताया है (7.15)। अगले स्तर का बर्ताव मनुष्य और परमात्मा के बीच होता है। यह संक्रमण तब शुरू होता है जब कोई मृगतृष्णा का पीछा करते हुए थक जाता है या अपनी दुर्गति से परेशान हो जाता है। श्रीकृष्ण क...

ਇੱਕ ਭੁੱਖੀ ਲੂੰਬੜੀ ਉੱਪਰ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗੂਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਅੰਗੂਰ ਖੱਟੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਦੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਠਿਨ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੂੰਬੜੀ ਨੇ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ...