Dobrze Zaprojektowane

Pierwsi zwiedzający odwiedzili Pawilon Polski na Expo 2025 w dalekiej Osace. Obiekt powstał dzięki projektowi Aliny Kubickiej i Borja Martíneza z pracowni Interplay Architects. Koncepcja duetu architektów zakłada stworzenie pawilonu o zaokrąglonych ścianach, które przypominaj spiralę rozchodząc się od centrum.

Pomysły na budowanie alternatywnych domów, mieszkań i współdzielonych przestrzeni. O tej niecodziennej idei opowiadaliśmy na przykładzie wspólnoty Kalkbreite w Zurychu. 

Drewniane domy z dwuspadowym dachem i ozdobnymi obramowaniami okien - przysiadły w mazowieckim i kurpiowskim pejzażu. Gdy gdzieś, w ich pobliżu pojawiają się płaczące wierzby to w naszej wyobraźni zabrzmi muzyka Fryderyka Chopina. Czy architektura stworzona przez rzemieślników może być architektura dobrze zaprojektowaną ? - odpowiedzi na to pytanie szuka Anna Dudzińska.

Mamy w Polsce budynek, którego konstrukcję podziwiają inżynierowie z całego świata. Powstał 54 lata temu, a zaprojektowany został przez profesora Wacława Zalewskiego. To katowicki Spodek, którego pokrycie, rozpięte na stalowych linach i oparte na nowatorskim systemie słupów i lin, opisywane jest w podręcznikach do architektury na całym świecie. 

Czasem opowiadamy Państwu o zupełnie alternatywnych pomysłach, a czasem wracamy do klasyki. Dzisiaj jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych rzymskich zabytków; opowieść o budynku, który z pewnością większość z nas widziała. Jeśli nie w czasie wycieczek do stolicy Włoch, to w albumach i książkach do historii. 

Imponująca bryła ukryta w zielonym sercu miasta, nieopodal jednego z najsłynniejszych mostów świata – Golden Gate. Muzeum jest tak mistrzowsko wkomponowane w otoczenie, że niemal stapia się z parkowymi drzewami i palmami.

Miłośnicy architektury z całego świata przybywają do Vals - małej wioski w kantonie Gryzonia. To tam powstało kąpielisko z 60 tysięcy kawałków lokalnego kwarcytu. Architekt Peter Zumthor zaprojektował w swojej rodzinnej Szwajcarii zmysłowy zespół basenów wypełnionych wodami termalnymi o temperaturze 30 stopni.

"Brutalista" Brady’ego Corbeta to opowieść o tym, jak architektura przenika się z życiem, nawet w jego najtragiczniejszych momentach. W cyklu "Dobrze Zaprojektowane" z profesorką Irmą Koziną o tym obsypanym nominacjami do Oskara filmie rozmawia Anna Dudzińska.

Od trzech lat trwa pełnoskalowa wojna w Ukrainie. Zniszczenia wojenne szacowane są na prawie 800 mld euro, ale nikt nie jest w stanie wyliczyć, ile domów, miast i osiedli zdewastowano. W odbudowie kraju od początku inwazji Ukrainie pomagają także architekci.

Anna Dudzińska namawia jak zawsze, by zauważać przestrzenie nieoczywiste. Tym razem zaprasza do Słowenii, której mieszkańcy nie odwracają się z odrazą, patrząc na postmodernistyczne budynki i przestrzenie w swoich miastach. 

O tym, że miasto trzeba oglądać z poziomu chodnika, o tym, że warto bronić tego, co lokalne i ważne dla małych społeczności, opowiada Grzegorz Piątek, pisarz, reporter, krytyk architektury i architekt. 

"Brak mi słów" napisał Marcin Wicha w swojej książce "Nic drobniej nie będzie". Teraz, to nam brakuje słów. Marcin Wicha, eseista, grafik, autor plakatów i książek dla dzieci zmarł w ubiegłym tygodniu. Miał 53 lata. 

Opowieści o dobrze zaprojektowanym budynku - Nakagin Capsule Tower. Towarzyszy im zaproszenie na wystawę w Muzeum Architektury we Wrocławiu, gdzie można oglądać ekspozycję, której tematem jest nietrwałość.

"Glina jest dla biedaków. Trzeba budować z betonu! Tak jest nowocześnie!". Te słowa usłyszała architektka Alia Bengana, gdy zlecono jej budowę pensjonatu w saharyjskiej oazie. Jak zareagowała i co było następstwem tych słów? Czy beton to już melodia przeszłości, a może jednak trzyma się mocno? 

Jaka presję czują architekci, którzy muszą się zmagać z istniejąca przestrzenią, zwłaszcza jeśli zaprojektowano ją w XVII wieku? Anna Dudzińska zadaje takie pytania Markowi Skwarze z grupy projektowej Atelier PS.

Pewnie nieliczni nasi słuchacze pojechaliby do Zabrza, by zwiedzać jeden z najpiękniejszych polskich kościołów. Anna Dudzińska w "Dobrze zaprojektowanym" jak zawsze idzie obok głównego nurtu. Nie odwiedza ani krakowskiej ani gdańskiej katedry; wybiera to, co poza utartymi szlakami...

W 4 milionach mieszkań w blokach, które powstały w czasach PRL mieszka w Polsce 12 milionów Polaków. A co gdyby choć część z nich przerobić tak jak to przed laty zaproponowała francuska pracownia lacaton/vassal w Bordeaux?

Jest w Rybniku niewielkie osiedle, które może stać się wzorem dla innych miast. Powstało na działce w centrum miasta, na miejscu po starej rzeźni i pięknie uszanowało kontekst okolicznych, starych kamienic. Mieszkańcy mają blisko do sklepów, szkoły, nigdzie nie muszą dojeżdżać. Zaprojektowali go architekci z grupy SLAS a zachwyca się nim Anna Dudzińska 

Była malarką, rzeźbiarką i architektką. Pierwszą, której zawodowy tytuł możemy znaleźć w oficjalnych dokumentach. Historia żyjącej na przełomie XVII i XVIII wieku Plautillii Bricci została odkryta niedawno przez włoskich historyków sztuki.

Czasem architekci też spełniają swoje marzenia. Dorota Sibińska całe życie marzyła by zaprojektować przedszkole. Miejsce, które będzie schronieniem dla dzieci; takie, z którego nie będą chciały wychodzić i takie, w którym architektura pozwoli funkcjonować im jak dorosłym.

Mies van der Rohe to jeden z najbardziej znanych architektów świata. Wystarczy pojechać do czeskiego Brna, by zobaczyć jedną z jego najważniejszych realizacji, która pochodzi z 1929 roku. A wszystko dzięki uwielbieniu inwestorów, Fritza i Grety Tugendhatów, dla nowoczesnej architektury.

Nie zwracamy na nią uwagi, bo nieładnie się starzeje. Architektura z czasów PRL-u ma jednak swoje zalety. Wiele z tych budynków zostało dobrze zaprojektowanych, jak chociażby oddany do użytku w 1977 roku Dworzec Morski Żeglugi Gdańskiej w Gdyni. 

Powstały w Ameryce, słynął z nich Nowy Jork i Las Vegas. W PRL-u stały się sposobem na rozświetlenie i unowocześnienie polskich miast. Wiszące nad sklepem spożywczym czy kawiarnią neony pełniły funkcje informacyjne i dekoracyjne.

W audycji "Dobrze Zaprojektowane" kontynuujemy fascynującą podróż po budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Z zewnątrz wygląd gmachu budzi kontrowersje, za to w środku... zachwyca. W piątek oficjalne otwarcie nowej siedziby muzeum.   

W cyklu "Dobrze Zaprojektowane" kontynuujemy podróż po budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Jego modernistyczny zewnętrzny wygląd wywołuje spore kontrowersje i wzbudza mieszane uczucia wśród mieszkańców stolicy.